El Mencho'nun öldürülmesi kartel şiddetini neden bitirmez?

Kartel liderlerinin fotoğraflarının yer aldığı bir kolaj.
Fotoğraf altı yazısı, Meksika uzun yıllardır, ülkede geniş suç ağlarına sahip örgüt liderleriyle mücadele ediyor
    • Yazan, Fernando Duarte
    • Unvan, BBC Dünya Servisi
  • Okuma süresi 3 dk

"El Mencho" olarak bilinen Nemesio Oseguera Cervantes'in öldürülmesi, Meksika'da uyuşturucu kartelleriyle mücadelede bir zafer olarak gösteriliyor.

Cervantes'in liderliğindeki örgüt, 2011'den itibaren küresel uyuşturucu kaçakçılığında önemli bir rol oynadı.

Hatta operasyonlarını insan kaçakçılığı, yasadışı altın madenciliği ve hatta avokado üretimine kadar çeşitlendirdi.

Peki liderin ölümü, geride bıraktığı suç örgütü için ne anlama gelebilir?

CJNG karteline ne olacak?

BBC'nin görüştüğü uzmanlar, yapısının karmaşıklığı nedeniyle "El Mencho"nun öldürülmesinin kartelin çökmesi anlamına gelmeyeceğine işaret ediyor.

Geçmiş örnekler de liderlerini kaybeden kartellerin sonrasında ayakta kalmak için gösterdikleri direnci ortaya koyuyor.

Oxford Üniversitesi'nde küresel güvenlik uzmanı olan Profesör Annette Idler, kartel liderinin öldürülmesinin "sembolik anlamda çok önemli" olduğuna işaret ediyor.

Idler sözlerinin devamında, "Ancak bunun genel olarak uyuşturucu kaçakçılığı üzerinde büyük bir etkisi olacağını düşünmüyorum. Tedarik zinciri halen ayakta" diyor.

CJNG'nin başlıca rakibi Sinaloa Karteli, lideri "El Chapo" yani Joaquin Guzman Loera'nın birçok kez yakalanıp cezaevine girmesine karşı varlığını sürdürmeyi başarmıştı.

Guzman en son 2016 yılında yakalandı ve halen ABD'de cezaevinde bulunuyor.

Profesör Idler, kartellerin Meksika toplumuna ekonomik ve sosyal olarak yerleşmiş olduğuna işaret ediyor ve "Genellikle yerel halk için istihdam ve geçim fırsatları sunuyorlar" diyor.

Liderlerin 'sonrasına' hazırlığı

Londra merkezli düşünce kuruluşu Royal United Services Institute'te (RUSI) organize suç uzmanı olan Jennifer Scotland, suç örgütlerinin kendilerini yöneten uyuşturucu satıcılarının yakalanması veya öldürülmesi için hazırlık yaptığını söylüyor.

Açık gri üniformalı, siyah kasklı ve yüzlerini siyah eşarplarla sarmış altı muhafız, kaldırımda ve yolda nöbet tutuyor. Makineli tüfekleri var. Arkalarında panjurlu pencereleri olan kırmızı tuğlalı bir bina bulunuyor.

Kaynak, EPA / Mario Guzman.

Fotoğraf altı yazısı, Ulusal Muhafızlar, Cervantes'in öldürüldükten sonra cesedinin götürüldüğü başkentteki mahalleyi güvenlik çemberine aldı.

BBC'ye konuşan Scotland, 'El Mencho'nun uzun yıllardır Meksika hükümetinin hedefinde olduğuna işaret ederek, "Bu nedenle, CJNG'nin onun yerine geçecek kişi için planlar yapmış olması mümkün" diyor.

"El Mencho"nun öldürüldüğü haberinin duyulmasıyla, Meksika'nın üçüncü büyük şehri ve Jalisco eyaletinin başkenti Guadalajara'da şiddet olayları başladı.

Kartel militanlarının sokaklarda başlattığı olaylar, başkent Mexico City de dahil olmak üzere Meksika'nın 20 eyaletine yayıldı.

Bu durum, Cervantes'in öldürülmesinin Meksika'da kamu güvenliğinin kötüleşmesine yol açabileceği yönündeki korkuları destekliyor.

CJNG karteli, daha önce de güvenlik güçlerine yönelik saldırılar ve rakip örgütlerle çatışmalardaki acımasızlıklarıyla kötü bir şöhrete sahipti.

Ülkenin kadın başbakanı basın toplantısında duygulu görülüyor. Bir eliyle gözünü silerken ileri bakıyor.

Kaynak, Raquel Cunha /Reuters

Fotoğraf altı yazısı, Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum ülkedeki son duruma ilişkin 23 Şubat'ta bir basın toplantısı düzenledi.

RUSI'den Jennifer Scotland, ülke sokaklarındaki yol kapamalar, kundaklama ve altyapıya yönelik saldırılar gibi misillemelerin, böylesi olaylar sonrası verilen "tipik tepkiler" olduğunu söylüyor.

Scotland diğer tehditlerinse, örgüt içinde yaşanması muhtemel taht kavgaları ve rakip kartellerin iktidarı ele geçirme girişimleri olabileceğine işaret ediyor.

"Herhangi bir zayıflık belirtisi, Sinaloa Karteli gibi rakip grupların tartışmalı bölgelerde kontrolü geri almaya çalışmasına neden olabilir" diyor.

Bir suç örgütü lideri, yeşil kamuflajlı güvenlik güçleri tarafından çevrili halde, başı öne eğik ve elleri arkasında yürürken görülüyor.

Kaynak, Bloomberg via Getty Images

Fotoğraf altı yazısı, Sinaloa Karteli lideri Joaquin 'El Chapo' Guzman, Şubat 2014'te güvenlik güçleri eşliğinde görülüyor.

Güvenlik güçlerinin Sinaloa Karteli'ne karşı operasyonlar yürüttüğü bir dönemde, ülke yetkililerinin iki cephede nasıl mücadele edebileceği sorusu da gündemde.

Profesör Idler, Meksika hükümetinin organize suçlara karşı benimsediği "lideri öldürme" hedefli yaklaşımın soru işaretleri yarattığını savunuyor.

"Bu yöntem, suç yapısını ve Batı ülkelerindeki uyuşturucu talebi sorununu ele almıyor" diye uyarıyor.