Yemek tarifleriyle gıda enflasyonu: Fiyatlar 7 yılda nasıl arttı?

Yemek tarifleri için seçtiğimiz İzmir köfte, hamsili pilav, menemen, beğendili kebap ve tavuk güvecini birer tabak içinde bir masada yan yana getiren bir kolaj. Yemeklerin yanlarında Türk Lirası logoları var
    • Yazan, BBC News Türkçe
    • Bildirdiği yer, Londra
  • Okuma süresi 2 dk

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Türkiye'de gıda fiyatları son on yılda hızla arttı.

Peki bu artış mutfağa nasıl yansıdı?

Yemek tarifleriyle inceledik.

  • Beğendili Kebap

    Bileşen2019202220242026
    500 gr kuzu eti ₺28,5 ₺45,6 ₺200 ₺500
    1 adet soğan ₺0,4 ₺0,2 ₺1,6 ₺2,1
    2 adet patlıcan ₺3,2 ₺7 ₺10 ₺48
    1 bardak süt ₺0,9 ₺1,94 ₺6 ₺10
    50 gr un ₺0,08 ₺0,44 ₺1,15 ₺2,5
    50 gr kaşar ₺1,5 ₺2,66 ₺13,5 ₺19,1
    100 gr tereyağı ₺4,1 ₺3,66 ₺24,4 ₺75
    2 bardak su - - - -
    Toplam ₺38,68 ₺61,5 ₺256,65 ₺656,7

  • Tavuk Güveci

    Bileşen2019202220242026
    1 bütün tavuk ₺11,4 ₺43,5 ₺120 ₺500
    2 soğan ₺0,8 ₺0,4 ₺3,2 ₺4,2
    4 domates ₺2,7 ₺4,14 ₺17,6 ₺44
    4 patates ₺1,85 ₺5,1 ₺16 ₺12,4
    1 demet maydanoz ₺3,2 ₺0,33 ₺14,9 ₺30
    1 tk kırmızı pul biber - - - -
    3 yk tereyağı ₺1,8 ₺4,19 ₺10,96 ₺33,75
    1 çb zeytinyağı ₺2,8 ₺5,3 ₺23,4 ₺38,6
    Tuz - - - -
    Toplam ₺24,55 ₺62,96 ₺206,06 ₺662,95

  • Menemen

    Bileşen2019202220242026
    4 adet yumurta ₺2,8 ₺5,8 ₺17,2 ₺26,67
    3 adet soğan ₺1,2 ₺0,6 ₺4,8 ₺6,3
    4 adet domates ₺2,7 ₺4,14 ₺17,6 ₺44
    250 gr sivri biber ₺2,4 ₺3,97 ₺12,5 ₺22,5
    4 çorba kaşığı sıvı yağ ₺1,12 ₺2,12 ₺9,36 ₺18,54
    Tuz - - - -
    Toplam ₺10,22 ₺16,63 ₺61,46 ₺118,01

  • Hamsili Pilav

    Bileşen2019202220242026
    600 gr pirinç ₺5,4 ₺8,89 ₺15 ₺37,2
    1 kg hamsi ₺31 ₺30 ₺140 ₺200
    300 gr soğan ₺1,2 ₺0,6 ₺4,8 ₺6,3
    50 gr un ₺0,08 ₺0,44 ₺1,15 ₺2,5
    1/2 maydanoz ₺1,6 ₺0,17 ₺7,9 ₺15
    200 gr kuş üzümü ₺4,4 ₺6,53 ₺94,5 ₺320
    1 çk toz şeker - - - -
    250 gr yağ ₺10 ₺23,32 ₺60,88 ₺114,9
    Tuz - - - -
    Toplam ₺53,68 ₺69,95 ₺324,23 ₺695,9

  • İzmir Köfte

    Bileşen2019202220242026
    500 gr kıyma ₺21 ₺40,1 ₺162,5 ₺375
    4 adet domates ₺2,7 ₺4,14 ₺17,6 ₺44
    5 adet patates ₺1,85 ₺6,37 ₺20 ₺15,5
    3 dilim bayat ekmek içi ₺0,5 ₺3,78 ₺4,5 ₺6,8
    1 adet soğan ₺0,4 ₺0,4 ₺0,79 ₺1
    1/2 demet maydanoz ₺1,6 ₺0,17 ₺7,9 ₺15
    Sıvı yağ (kızartmak için) - - - -
    Karabiber - - - -
    Kimyon - - - -
    Toplam ₺28,05 ₺54,96 ₺213,29 ₺457,3

Türkiye'de 2013-2018 arası iki katına çıkan gıda fiyatları, 2021'den sonra neredeyse iki yılda bir ikiye katlandı.

Türkiye'deki gıda enflasyonu Kasım 2022'de yüzde 102 ile rekor kırdıktan sonra bir miktar geriledi. Yani fiyatlardaki artış hızı yavaşladı.

Dünyada ise Rusya'nın 24 Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgale başlamasıyla birlikte bir yılda yüzde 30'a yakın artan gıda fiyatları sonraki süreçte eski seviyelerine döndü.

Türkiye'de gıda fiyatlarındaki artışın en büyük nedeni, Türk lirasının değer kaybıydı.

Haberin başlığını atlayın ve okumaya devam edin
En çok okunanlar

Haberin sonu

Zira Türkiye'de gıda üretimi için gereken unsurların büyük bir kısmının fiyatı, küresel olarak dolarla belirleniyor.

Çiftçinin üretim için ihtiyaç duyduğu mazot, yem, elektrik ve gübre gibi pek çok girdinin fiyatı dolar üzerinden.

Bir dönem hal ve depo baskınları gibi yöntemlerle gıda enflasyonuna karşı mücadele eden hükümet ilerleyen dönemlerde de süpermarketlere fiyat artışı yapmamalarını telkin etti.

Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) gibi bazı bağımsız kaynaklar ise gıda enflasyonunu Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden çok daha yüksek ölçüyor.

Fiyatlar ve tarifler nasıl tespit edildi?

Yukarıdaki interaktif grafikte kullanılan yemekler, kırmızı et, beyaz et, balık, bakliyat ve farklı sebze türlerini içerecek şekilde seçildi.

Yemeklerin hazırlanmasında Kültür ve Turizm Bakanlığı'na ait Kültür Portalı'nın "Geleneksel Mutfak" bölümündeki tarifler ve miktarlar esas alındı.

Maliyet hesaplamasında tuz, karabiber ve su gibi her mutfakta bulunan, neredeyse hemen her yemekte kullanılan ve maliyetleri çok düşük olan malzemeler eklenmedi.

Fiyatlar içinse Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) enflasyon sepetinde kilogram bazında verdiği ücretler kullanıldı.

Fakat TÜİK bu fiyatları Nisan 2022'den sonra yayımlamayı bıraktı.

Bu yüzden 2024 ve 2026 fiyatları, ocak aylarında Migros'un internet sitesinden tespit edildi.

YouTube paylaşımını geçin
Google YouTube içeriğine izin veriyor musunuz?

Bu makalede Google YouTube içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.

Uyarı: BBC üçüncü taraf sitelerin içeriğinden sorumlu değildir. YouTube içerik reklam içerebilir

YouTube paylaşımının sonu

Gıda fiyatlarındaki artışı daha uzun vadeli incelemek isterseniz artışı 2009'dan 2023'e kadar beşer yıllık aralıklarla incelediğimiz haberimize de göz atabilirsiniz.