ABD ve İran Pakistan'da görüşecek, Tahran'ın şartları neler?
Kaynak, Reuters
- Yazan, BBC News Türkçe
- Unvan, Londra
- Okuma süresi 2 dk
İran ve ABD, Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiğine açılması ve saldırıların durması karşılığında iki haftalık bir şartlı ateşkes üzerinde anlaştı.
Bu ateşkes, ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran'ın boğazı açmaması halinde "bütün bir medeniyet ölecek" tehdidinde bulunmasından saatler sonra geldi.
Müzakerelere arabuluculuk eden Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 8 Nisan Çarşamba günü erken saatlerde ateşkesin yürürlüğe girdiğini duyurdu.
Şerif, "nihai çözüm için" tarafları 10 Nisan Cuma günü İslamabad'a davet ettiğini de açıkladı.
İran'ın ISNA haber ajansı, İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın 10 Nisan'da İslamabad'da yapılacak görüşmelerde İran müzakere heyetine başkanlık edeceğini bildirdi.
Beyaz Saray basın sözcüsü Karoline Leavitt, haberleri doğruladı ancak "Başkan veya Beyaz Saray tarafından açıklanana kadar hiçbir şey kesinleşmiş sayılmaz" dedi.
ISNA, ABD heyetine ise ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in liderlik edeceğini kaydetti.
Macaristan'da bulunan JD Vance de görüşme konusunda Donald Trump'ın kendisine söylediklerini aktardı.
Vance, Trump'ın kendisi ve ABD adına müzakere edecek heyete, "Gidin ve iyi niyetle uğraşın" dediğini ifade etti.
Uzun vadeli bir anlaşmaya varmak için Tahran'ı "iyi niyetle" müzakere etme çağrısı yapan Vance, Trump'ın "oyalanacak biri olmadığını" da savundu.
"İranlılar bizimle iyi niyetle çalışmaya istekliyse, bence bir anlaşmaya varabiliriz" dedi.
İran'ın 10 maddelik planında neler var?
Trump, İran'ın ABD ve İsrail'e 10 maddelik bir plan sunduğunu söyledi.
Ateşkes açıklamasının ardından 8 Nisan'da bir paylaşım yapan Donald Trump, İran'ın uranyum zenginleştirmeyeceğini savundu.
Trump, B-2 uçaklarının bombardımanıyla vurulan tesislerde, "derinlere gömülmüş nükleer 'tozunu' kazıp çıkarmak" için İran ile çalışacaklarını da duyurdu.
ABD Başkanı 8 Nisan'da yaptığı açıklamada, ABD'nin İran ile yakın işbirliği içinde çalışacağını ve "gümrük vergileri ve yaptırımların hafifletilmesi konusunda görüşmeler yapacağını" söyledi.
Trump, İran'a askeri mühimmat tedarik eden ülkelere ABD'ye satılan ürünler için hemen yürürlüğe girecek yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını söyledi.
İran devlet televizyonuna göre ise 10 maddelik plan şu unsurları içeriyor:
- Irak, Lübnan ve Yemen'deki savaşın tamamen sona erdirilmesi
- İran'a yönelik savaşın süre sınırı olmaksızın tamamen ve kalıcı olarak sona erdirilmesi
- Bölgedeki tüm çatışmaların bütünüyle sona erdirilmesi
- Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması
- Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğü ve güvenliğini sağlamak için bir protokol ve koşullar oluşturulması
- İran'a yeniden inşa maliyetleri için tam tazminat ödenmesi
- İran'a yönelik yaptırımların tamamen kaldırılması taahhüdü
- ABD tarafından tutulan İran'a ait fonların ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması
- İran'ın hiçbir şekilde nükleer silah edinmeyeceğine tam bağlılık göstermesi
- Yukarıdaki koşulların onaylanmasının ardından tüm cephelerde derhal ateşkesin yürürlüğe girmesi
Tahran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi yaptığı açıklamada "İran'ın sahadaki zaferi siyasi müzakerelerle de pekiştirilecektir" dedi.
