Kurtulmuş: 'Komisyon İmralı'ya gidebilir, yasal düzenlemeler için silahsızlanma teyit edilmeli'

Numan Kurtulmuş umut hakkının gündemde olmadığını söyledi

Kaynak, Getty Images

Fotoğraf altı yazısı, Numan Kurtulmuş Abdullah Öcalan için "umut hakkının" gündemde olmadığını söyledi.
    • Yazan, BBC News Türkçe
    • Bildirdiği yer, Ankara
  • Okuma süresi: 5 dk

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun son toplantısının teknik nedenlerle ertelendiğini, görüşmelerin önümüzdeki hafta devam edeceğini söyledi.

İstanbul'da bazı medya kuruluşlarının genel yayın yönetmenleriyle bir araya gelen Kurtulmuş, bu toplantıda İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı'nı dinleyeceklerini ifade etti.

Kurtulmuş, komisyonun İmralı'da PKK lideri Abdullah Öcalan'ı ziyaret etmesi ile ilgili tartışmalara da değindi.

"Eğer meclis ve siyasi partiler bu konuda mutabakata varırsa yasal çerçevede böyle bir görüşme yapılabilir" diyen Kurtulmuş, kararı meclis komisyonunun vereceğini vurguladı.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli 4 Kasım'daki grup toplantısında komisyonun İmralı'yı ziyaret etmesini gündeme getirmişti.

Bahçeli, "Komisyondan seçilecek milletvekillerinin İmralı'ya giderek ilk ağızdan ve ilk elden ihtiyaç duyulan mesajları alması süreci çok daha güçlendirecektir. MHP böylesi bir heyete katılmaya hazırdır" demişti.

DEM Parti kaynaklarına göre siyasi partiler arasında uzlaşma sağlanması halinde, komisyon heyeti hafta bitmeden "örneğin 9 Kasım Pazar günü İmralı'ya gidebilir."

Yasal düzenlemeler ne zaman yapılacak?

Kurtulmuş, süreçle ilgili yasal düzenlemelerin PKK'nın silah bıraktığının teyit edilmesinden sonra yapılabileceğini söyledi:

"MİT ve Milli Savunma Bakanlığı unsurlarının, 'Evet, örgüt kendisini feshetmiştir, sahada ciddi bir silahsızlanma sağlanmıştır' diyerek bu tespiti yapmasından sonra TBMM'nin konunun gerektirdiği birtakım yasal düzenlemeleri gerçekleştirmesi mümkün olabilecektir."

DEM Parti, MHP ve AKP'nin bu yasal düzenlemeler ilgili hazırlığı olduğu biliniyor.

Bu çerçevede ilk olarak "kod kanun" olarak nitelendirilen bir geçiş süreci yasası çıkarılması planlanıyor.

Sözkonusu düzenlemede "kendini fesheden terör örgütü" tanımı yapılması ve örgüt üyeleri hakkındaki suçlamaların hangi kriterlere göre ortadan kalkacağının belirlenmesi bekleniyor.

Buna ek olarak ülkeye dönüşleri ve toplumsal entegrasyonuna ilişkin düzenlemelerin de yer alması planlanıyor.

İkinci aşamada ise bu "kod kanun" referans alınarak, İnfaz Kanunu, Terörle Mücadele ve Türk Ceza Kanunlarında düzenlemelerin gündeme alınması bekleniyor.

'Umut hakkı gündemde değil'

Kurtulmuş Öcalan'ın serbest kalması için gündeme gelen umut hakkı konusundaki bir soruya ise "Henüz öyle bir konu gündemde yok, yani komisyonun gündeminde yok" diye yanıt verdi.

Kurtulmuş toplantıda ayrıca 2013-15 arasında yürütülen çözüm süreciyle ilgili de değerlendirmelerde bulundu.

İki sürecin çok farklı olduğunu söyleyen TBMM Başkanı şöyle konuştu:

"Her şeyden evvel üzülerek ifade ediyorum, o dönem içerisinde devlet adına bu süreci yürüten kurumların neredeyse tamamı FETÖ'cülerin yönetimindeydi, onların etkisi altındaydı.

"Yani bir siyasi irade bunun olmasını istiyordu ama devletin içinde de yuvalanmış başkalarına ait bir siyasi irade bu işin olmamasını istiyordu."

Kurtulmuş bugün devam eden görüşmelerle ilgili "şu anda süreci başından beri yürüten devlet kurumlarının tamamı siyasi iradenin emri altındadır" dedi.

TBMM komisyonu toplantısı odadan görüntü

Kaynak, @TBMMresmi

Fotoğraf altı yazısı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Kasım'daki grup toplantısında, "komisyon çatısı altında bütün tarafların dinlenmesini, aykırı da olsa farklı fikirlerin dile getirilmesini çok kıymetli bulduklarını" söyledi.

Kurtulmuş ayrıca yürütülen sürecin "Türkler ile Kürtler arasında bir barış süreci olmadığını" vurguladı.

TBMM Başkanı bunun "devlete karşı mücadele eden terör örgütünün silahlarını bırakmasını ilan etmesiyle birlikte başlayan bir sürecin parlamento tarafından dikkatle izlenmesi süreci" olduğunu söyledi.

Kurtulmuş, PKK'nın bu süreçte "maksimalist talepleri" olmadığını da ekledi:

"Federasyon gibi, birtakım ayrıcalıkların tesis edilmesi gibi, başka bir dilin Türkçenin yanında resmi dil olmasının talep edilmesi gibi bazı taleplerin gündeme gelmediğini biliyoruz."

Komisyon ne zaman toplanacak?

Akademisyen, uzman, sivil toplum kesimlerini dinleme çalışmalarında sona yaklaşan TBMM Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun bu hafta sadece komisyon üyeleriyle toplanması planlanıyordu.

Toplantının gündemi "komisyon çalışmalarının değerlendirilmesi" olarak belirlenmişti.

Toplantıda, komisyonun TBMM Genel Kurulu'na sunmak üzere hazırlayacağı rapor yazımı konusunda da görüş alışverişinde bulunulması bekleniyordu.

Her partinin kendi raporunu hazırlaması ve meclis başkanlığı eliyle bunların ortaklaştırılması seçeneklerden biriydi.

Bir diğeri de komisyon üyelerinden bir alt komisyon kurulması ve bu komisyonda ortak rapor hazırlanmasıydı.

Toplantıda bu öneriler doğrultusunda raporun nasıl hazırlanacağı ile ilgili karar alınması bekleniyordu.

Ancak 6 Kasım Perşembe günü için planlanan toplantı ertelendi.

TBMM adına yapılan resmi açıklamada erteleme sebebine ilişkin ayrıntı yer almadı.

Ancak Kurtulmuş toplantının bir bakanın yurtdışı seyehati nedeniyle ertelendiğini söyledi.

CHP Grup Başkanvekili Murat Emir'e göre, Kurtulmuş, hafta başında partilerin grup başkanvekilleriyle bir görüşme yapacak.

DEM Parti Erdoğan'a iletti

Pervin Buldan ve Mithat Sancar'dan oluşan DEM Parti İmralı heyeti 30 Ekim'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı ziyaret etti.

İmralı heyetinin Erdoğan ile görüşmesinde en önemli gündem maddelerinden biri de komisyondan bir heyetin İmralı'ya gitmesi oldu.

Kulislere yansıyan bilgilere göre DEM Parti İmralı heyeti, komisyonun Öcalan'la görüşmenin sürece katkı sağlayacağı görüşünü iletti.

Erdoğan ise "Arkadaşlarımızla değerlendireceğiz" yanıtını verdi.

Odakta Pervin Buldan yeşil ceketiyle alkış tutan kalabalığın içinden geçiyor.

Kaynak, Getty Images

Fotoğraf altı yazısı, Her partinin kendi raporunu hazırlaması bekleniyor

Heyet görüşmeden olumlu mesajlarla ayrıldığını açıklarken Cumhurbaşkanı Erdoğan da "DEM Parti heyeti ile umut verici görüşme yaptık. Yansımalarını önümüzdeki günlerde göreceğiz" ifadelerini kullandı.

Siyasi kulislerde, bir süredir Erdoğan'ın ve AKP'nin, İmralı ziyaretine "mesafeli olduğu" iddiaları konuşuluyordu.

Ancak İmralı heyetinin Erdoğan ile görüşmesinin ardından Bahçeli'den gelen açıklamalar, iktidar partisinin de "İmralı ziyaretine yeşil ışık yaktığı" şeklinde yorumlandı.

CHP İmralı'ya gidecek mi?

İmralı ziyareti konusunda CHP'nin tutumu kritik önemde.

Çünkü CHP içinde önemli bir grup "Meclis terör örgütü liderinin ayağına gitmemeli" diyerek böyle bir ziyarete karşı çıkıyor.

Komisyona üye vermesi de bazı kesimlerce eleştirilen CHP yönetimi ise bu konuda son derece dikkatli bir strateji izliyor ve iktidarın bu konudaki tutumunu görmek istiyor.

BBC Türkçe'ye konuşan CHP'li bir parti yöneticisi, komisyon gündemine gelmesi halinde İmralı ziyaretine ilişkin tutumlarını şöyle açıkladı:

"İktidar partisinin ne yapacağını bir görelim. Buna göre CHP dinamik bir değerlendirme süreci yürütecek ve hızlıca kararını verecektir. AK Parti'nin kendini saklayarak siyaset yaptığı bir dönemde CHP'nin ihtiyatlı bir tutum almasını herkesin anlayışla karşılaması lazım."

'Önce kod kanun çıkacak'

Komisyonun raporunu hazırlamasının ardından ikinci aşama olarak nitelendirilen sürecin yasal alt yapısını oluşturacak düzenlemelerin Meclis gündemine gelmesi bekleniyor.

DEM Parti, MHP ve AKP'nin bu yasal düzenlemeler ilgili hazırlığı olduğu biliniyor.

Bu çerçevede ilk olarak "kod kanun" olarak nitelendirilen bir geçiş süreci yasası çıkarılması planlanıyor.

Sözkonusu düzenlemede "kendini fesheden terör örgütü" tanımı yapılması ve örgüt üyeleri hakkındaki suçlamaların hangi kriterlere göre ortadan kalkacağının belirlenmesi bekleniyor.

Buna ek olarak ülkeye dönüşleri ve toplumsal entegrasyonuna ilişkin düzenlemelerin de yer alması planlanıyor.

İkinci aşamada ise bu "kod kanun" referans alınarak, İnfaz Kanunu, Terörle Mücadele ve Türk Ceza Kanunlarında düzenlemelerin gündeme alınması bekleniyor.