Meclisteki süreç komisyonu hakkında ne biliniyor, üyeleri kimler?

Kaynak, Yavuz Özden/dia images/Getty Images
- Yazan, BBC Türkçe
- Bildirdiği yer, Ankara
- Okuma süresi: 5 dk
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) süreçle ilgili kurulacak komisyona siyasi partilerin göndereceği isimler ve komisyonun toplanma tarihi belli oldu.
PKK'nın silah bırakma süreci ve sonrasındaki gelişmelerle ilgili kurulan komisyon ilk toplantısını 5 Ağustos'ta yapacak.
Partiler komisyona katılacak milletvekillerinin listelerini Meclis Başkanlığı'na sundu.
AKP ve CHP bu işlem için belirlenen son tarih olarak açıklanan 31 Temmuz'da listelerini teslim etti.
Meclisteki sandalye sayısına oranla partilerin temsilci göndereceği ve 51 üyeli olacağı açıklanan komisyona Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlık edecek, ancak oy hakkı olmayacak.
Üç kişilik kota ayrılan İYİ Parti komisyonda yer almayacağını açıkladığından, komisyon 48 üyeyle toplanacak
Komisyonda AKP 21, CHP 10, MHP 4, DEM Parti 4, Yeni Yol Grubu (Gelecek, Deva, Saadet) 3 milletvekili ile temsil edilecek.
HÜDA PAR, Yeniden Refah, Türkiye İşçi Partisi (TİP), Emek Partisi (EMEP), Demokratik Sol Parti'den (DSP) birer kişi olacak.
Komisyon kararları nitelikli çoğunlukla alınacak.
Komisyonu ilk kez MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Mayıs ayında yaptığı çağrıda dile getirmişti.

Kaynak, İletişim Başkanlığı
AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, belirledikleri 21 kişilik listenin, hukukçu, siyaset bilimci, toplum bilimci olan milletvekillerinden oluştuğunu belirtti.
AKP'nin belirlediği üyeler:
- Grup Başkanvekili ve Gaziantep Milletvekili Abdülhamit Gül
- Genel Başkan Yardımcısı ve Trabzon Milletvekili Mustafa Şen
- Ankara Milletvekili Kürşat Zorlu
- Hatay Milletvekili Hüseyin Yayman
- Adalet Komisyonu Başkanı ve İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel
- Adana Milletvekili Sunay Karamık
- Erzurum Milletvekili Selami Altınok
- Antalya Milletvekili Kemal Çelik
- Diyarbakır Milletvekili Mehmet Sait Yaz
- İzmir Milletvekili Mahmut Atilla Kaya
- İstanbul Milletvekili Şengül Karslı
- Kahramanmaraş Milletvekili Mehmet Şahin
- Kayseri Milletvekili Ayşe Böhürler
- Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katırcıoğlu
- Konya Milletvekili Tahir Akyürek
- Mersin Milletvekili Ali Kıratlı
- Şanlıurfa Milletvekili Cevahir Asuman Yazmacı
- Tekirdağ Milletvekili Gökhan Diktaş
- Van Milletvekili Burhan Kayatürk
- Malatya Milletvekili Abdurrahman Babacan
- Samsun Milletvekili Ersan Aksu

Kaynak, CHP
CHP'den yapılan açıklamada da "Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Özgür Özel toplumsal barışın, adaletin ve demokrasinin tam mutabakatla tesis edilmesi beklentisiyle Meclis'te kurulacak komisyonda Cumhuriyet Halk Partisi'ni temsil etmek üzere, aşağıdaki milletvekillerini görevlendirmiştir" ifadelerine yer verildi ve komisyon üyeleri listesi yer aldı:
- Ankara Milletvekili Murat Emir
- Ankara Milletvekili Okan Konuralp
- Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu
- Diyarbakır Milletvekili Mustafa Sezgin Tanrıkulu
- İstanbul Milletvekili Türkan Elçi
- İstanbul Milletvekili Turan Taşkın Özer
- İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı
- İzmir Milletvekili Murat Bakan
- İzmir Milletvekili Gökçe Gökçen
- İzmir Milletvekili Mehmet Salih Uzun
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, 4 Ağustos'ta Meclis'te yaptığı basın toplantısında komisyonun ismi için önerilerinin "Demokrasi, Adalet ve Toplumsal Mutabakat Komisyonu" olduğunu söyledi.
Komisyonun gündeminin ortak akılla belirlenmesi gerektiğini dile getiren Emir, "Kimse cebinden ajanda çıkarıp milletin meclisine dayatmasın. Bu komisyon, iktidarın değil halkın gündemiyle çalışacak. Aksi takdirde CHP orada olmayacaktır" dedi.
Anayasa tartışmasının asla yapılmayacağını vurgulayan Emir, komisyonun gündeminde cezaevlerinde tutuklu bulunan Can Atalay, Osman Kavala, Selahattin Demirtaş ve Ekrem İmamoğlu gibi isimlerin de olması gerektiğini savundu.
'Komisyonda nitelikli çoğunlukla karar alınacak'
CHP'li belediye başkanları ve yöneticilerine aylardır süren operasyonlar devam ederken, partinin bu komisyona katılıp katılmayacağı ayrıca tartışma konusuydu.
Özgür Özel, CHP'nin komisyona katılmaması yönündeki çağrılar hakkında "CHP'nin olduğu komisyondan değil, olmadığı komisyondan korksun herkes" dedi.
30 Temmuz'da Silivri'de tutuklu siyasetçileri ziyaret eden Özel, özgüvenli bir siyasetle komisyonda olacaklarını tekrarladı.
CHP lideri Özel komisyon kararlarının nitelikli çoğunlukla alınması konusunda ısrar etti.
Silivri ziyareti sonrası açıklamasında, "Meclis başkanı aradı, komisyonda nitelikli çoğunlukla karar alınması benimsendi" dedi.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş 30 Temmuz tarihli açıklamasında komisyonun siyasi partilerin "mücadele alanı olmadığını" söyledi.
Kurtulmuş "stratejik kararların" nitelikli çoğunlukla, yani beşte üç çoğunlukla alınacağını ifade etti.

Kaynak, Binnur Ege Gurun Kocak/Anadolu via Getty Images
Bahçeli: Ülkemizin geleceği adına fırsat
Ekim ayında TBMM'de yaptığı çağrıyla süreci başlatan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, komisyonun MHP'li üyelerini 26 Temmuz'da açıklamıştı:
- MHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Feti Yıldız
- Sakarya Milletvekili ve Anayasa Komisyonu üyesi Muhammet Levent Bülbül
- Kırıkkale Milletvekili ve Adalet Komisyonu üyesi Halil Öztürk
- Tokat Milletvekili ve Adalet Komisyonu üyesi Yücel Bulut
Bahçeli, komisyon ile ilgili olarak "demokratik sınırlar çerçevesinde tartışmaların sağduyuyla yapılması, ülkemizin geleceği adına fırsattır" dedi.
Bahçeli 4 Ağustos'ta yaptığı yazılı açıklamada, CHP'nin komisyona üye vermesinin değerli bir adım olduğunu söyledi.
Ancak "Süreci yokuşa sürecek önşartlar dayatması da bir o kadar anlamsız ve mantıksızdır" ifadelerini de kullandı.
Bahçeli, "48 üyeden müteşekkil komisyonun nasıl çalışacağı, bu suretle karar alma şeklinin ne olacağı, toplantı esas ve usulleriyle ilgili ilkesel kaidelerin nasıl belirleneceği doğal mecrasında ve ileriki günlerde iyice netleşecektir" dedi.
Bahçeli ayrıca isim vermeden komisyona karşı çıkan çevreleri eleştirdi:
"Statükodan geçinen bağnaz kafalar, vesayet özlemi çeken bağımlı odaklar, milliyeti meçhul sözde milliyetçiler, yalan ve dedikodu borsasına yatırım yapan melun çevreler, emperyalizm ve Siyonizm uşaklığına heves eden işbirlikçiler topluca Terörsüz Türkiye hedefini yıkma ve yıpratma amacında birleşmişlerdir."

Kaynak, X/@YildizFeti
'Kök nedenler konuşulmadan Kürt sorunu çözülemez'
DEM Parti'den katılacak dört isim şöyle:
- Kars Milletvekili ve Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit
- Erzurum Milletvekili ve Anayasa Komisyonu üyesi Meral Danış Beştaş
- Antalya Milletvekili Saruhan Oluç
- İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek
Koçyiğit, konuyla ilgili açıklamasında "Kök nedenler konuşulmadan Kürt sorununun çözülemeyeceğini" vurguladı.
Gelecek, DEVA ve Saadet Partisi'nin oluşturduğu Yeni Yol grubu şu isimlerle temsil edilecek.
- İstanbul Milletvekili Bülent Kaya (Saadet Partisi)
- Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı)
- İzmir Milletvekili Mustafa Bilici (Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcısı)
Mecliste grubu bulunmayan partiler de birer temsilciyle temsil ediliyor.
- TİP: İstanbul Milletvekili Ahmet Şık
- EMEP: İstanbul Milletvekili İskender Bayhan
- DSP: İstanbul Milletvekili ve Genel Başkan Önder Aksakal
- HÜDA Par: İstanbul Milletvekili ve Genel Başkan Zekeriya Yapıcıoğlu
İYİ Parti ise komisyona temsil vermeyeceğini açıkladı.
Genel Başkan Müsavat Dervişoğlu, bu komisyonun, Öcalan ve PKK'nın taleplerini meşrulaştıracağını savunuyor.
Demokrat Parti de son tarihe kadar isim bildiriminde bulunmadı.










