Gazze'deki sağ rehineler ve çok sayıda tutuklu Filistinli serbest

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Gazze'de sağ durumdaki 20 rehine anlaşmaya uygun olarak İsrail'e teslim edildi. İsrail cezaevlerinden de yaklaşık 2 bin tutuklu ve hükümlü serbest bırakıldı.

Anlaşmaya uygun şekilde, Hamas rehineleri seremoni olmadan teslim etti.

Sayıları 28 olduğu sanılan rehine cesetlerinden dördü de ilk gün teslim edildi. 18 Ekim Cumartesi itibarıyla teslim edilen rehine cesedi sayısı ise 10 oldu.

Gazze'deki Hamas idaresindeki Sağlık Bakanlığı ise İsrail'in Cumartesi günü Kızılhaç aracılığıyla 15 Filistinlinin cenazesini Gazze'ye teslim ettiğini açıkladı. Böylece, şimdiye kadar teslim alınan Filistinli cenazesi sayısı 135'e ulaştı.

İsrail ordusu, Cuma gecesi yaptığı açıklamada Hamas'ın "anlaşmaya uyması ve tüm rehinelerin iadesi için gerekli adımları atması" gerektiğini yineledi.

Hamas ise cenazeleri bulmanın zorlaştığını belirterek İsrail'i suçladı. İsrail saldırılarının çok sayıda binayı yıktığını ve Gazze'ye ağır iş makinelerinin girişine izin verilmediğini, bu nedenle rehinelerin cesetlerine ulaşmanın mümkün olmadığını savundu.

Gazze'nin dört bir yanında da insanlar, serbest bırakılan yüzlerce Filistinli tutuklunun beklenen gelişini kutlamak için sokaklara döküldü.

BBC'nin İstanbul'daki Gazze muhabiri Rushdi Abualouf, Han Yunus'ta tutuklu yakınlarının sevdiklerinin fotoğraflarını salladığını bildirdi.

Abualouf, "İki yıldır süren savaşın ve yerinden edilmelerin ardından insanlar nadir görülen bir sevinçle dans edip şarkı söyledi" dedi.

Han Yunus'taki en büyük sağlık tesisi olan Nasser hastanesinde, tıbbi ekipler, ilaç ve ekipman sıkıntısı çekilmesine rağmen, serbest bırakılan tutuklular için acil sağlık kontrolleri yapmaya hazırlandı.

Gazze'de İsrail ile Hamas arasındaki anlaşmanın ilk aşamasının 10 Ekim'de günü yürürlüğe girmesinin ardından, Hamas'ın 13 Ekim Pazartesi günü öğlen saatlerine kadar elinde kalan tüm rehineleri serbest bırakması gerekiyordu.

ABD Başkanı Donald Trump da Pazartesi sabah saatlerinde İsrail'e gitti.

Tel Aviv'deki Ben Gurion Havalimanı'na inen Trump'ı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu karşıladı.

Trump Knesset'te yaptığı konuşmada iki ülke ilişkilerini övdü ve anlaşmanın Ortadoğu için yeni bir başlangıç olduğunu savundu.

Hamas kimleri serbest bıraktı?

Hamas daha önce serbest bırakacağı yirmi rehinenin isimlerini açıklamıştı.

Bunlar arasında 28 yaşındaki Ariel Cunio da var.

7 Ekim'de rehin alındıktan sonra Gazze'ye götürülen Ariel'in partneri Arbel Yehud, Ocak ayında Hamas'la varılan anlaşma sonucu serbest bırakılmıştı.

35 yaşındaki David Cunio da Ariel'in kardeşi ve Gazze'de rehin tutuluyordu.

28 yaşındaki ikiz kardeşler Gali ve Ziv Berman da 7 Ekim'de sınır bölgesindeki yerleşimlerde rehin alındı. Ziv de Ocak ayında serbest bırakıldı ancak Gali rehin tutuldu.

22 yaşındaki Matan Angrest, İsrail ordusuna mensup bir asker. 7 Ekim'de bir tankın içerisindeyken Hamas tarafından rehin alındı.

25 yaşındaki Matan Zangauker de Hamas'ın elinde bulunan rehinelerdendi.

Yaklaşık 2 bin tutuklu serbest

İsrail ateşkes anlaşması kapsamında 1.968 Filistinli tutuklu ve hükümlünün serbest bırakıldığını açıkladı.

Ofer Cezaevi'ndekiler işgal altındaki Batı Şeria'nın diğer bölgelerine nakledildi.

Ktziot Cezaevi'nden serbest bırakılan ikinci grup tutukluysa sınır dışı edildi.

Hamas 154 tutuklunun Mısır'a sınır dışı edildiğini açıkladı.

7 Ekim'den sonra tutuklanan bin 700 kadar Filistinli serbest bırakılanların büyük çoğunluğunu oluşturdu.

Mervan Barguti'nin Filistinli müzakerecilerin ısrarına karşın serbest bırakılmadı.

Çok sayıda Filistinli Barguti'yi kendi "Nelson Mandelaları" olarak görüyor.

Hatta Filistin yönetiminin mevcut lideri Mahmud Abbas'ın halefi olabileceği düşünülüyor.

İlk 48 saatte neler yaşandı?

Ateşkesin ardından 11 Ekim'de Gazze Şehri'nde Hamas'ın kolluk kuvvetleriyle Dughmuş aşiretinden silahlı kişiler arasında çıkan çatışmalarda en az 27 kişi hayatını kaybetti.

Bu, İsrail'in operasyonlarını durdurmasının ardından Gazze'de gerçekleşen en kanlı iç çatışmalardan biri oldu.

Diğer yandan 12 Ekim'de onlarca yardım tırı Mısır sınırındaki Refah kapısından Gazze'nin güneyine giriş yaptı. Yüzlerce tır ise sınırın Mısır tarafında beklemeyi sürdürdü.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) sözcüsü James Elder'a göre İsrail'in birden fazla geçiş noktasını açması gerekiyor.

UNICEF de dahil olmak üzere BM yardım kuruluşlarının "uzun süredir hazır beklediğini" söyleyen Elder, "İsrail'in açabileceği beş ya da altı nokta var. Bu olursa, bin tır tek bir güzergahtan gitmek zorunda kalmaz, farklı girişlerden geçebilir" ifadelerini kullandı.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İsrailli rehinelerin serbest bırakılmasının ardından ülkesinin "en büyük sınavının" Gazze'deki "tüm Hamas terör tünellerinin yok edilmesi" olacağını söyledi.

Katz, bu görevin hem İsrail ordusu tarafından doğrudan hem de "ABD'nin liderliği ve denetimi altında kurulacak uluslararası bir mekanizma aracılığıyla" gerçekleştirileceğini belirtti.

Bakan ayrıca, İsrail ordusuna bu operasyon için hazırlıklara başlanması talimatını verdiğini açıkladı.

Hamas'tan seferberlik çağrısı

Cuma günü konuşan ABD Başkanı Donald Trump, Gazze planının sonraki aşamalarıyla ilgili "konsensüs sağlandığını" söyledi.

Hamas'ın "zorlu bölgelerde bulunan rehineleri toplamakta olduğunu" kaydeden Trump, anlaşmanın bazı detaylarıyla ilgili görüşmelerin ise sürdüğünü dile getirdi.

Üzerinde müzakerelerin sürdüğü noktalar arasında, Hamas'ın silahsızlandırılması ve Gazze'nin nasıl yönetileceği de bulunuyor.

Anlaşma gereği Gazze'nin bazı bölgelerinden İsrail askerleri çekildi.

Hamas, İsrail ordusunun çekildiği bölgelerde kontrolü yeniden sağlamak üzere 7 bin üyesini göreve çağırdı.

Yerel gazetecilerin bildirdiğine göre Hamas üyelerinden bazıları sivil kıyafetlerle ya da Gazze polisine ait mavi üniformalarla bazı bölgelere sevk edildi.

Telefonla ya da kısa mesajla iletilen yönergede, "Gazze'yi haydutlardan ve İsrail işbirlikçilerinden temizlemek için ulusal ve dini görevimizin parçası olarak genel seferberlik ilan ediyoruz" ifadeleri yer aldı.

BBC'ye konuşan bir Hamas yetkilisi, söz konusu haberleri doğrulamadı ancak "Gazze'yi hırsızların ve İsrail işgalinin desteklediği düşmanlara bırakamayız. Silahlarımız meşrudur ve işgal devam ettiği sürece varolacaktır" dedi.

200 ABD askeri gözlem için İsrail'e konuşlanacak

ABD'li yetkililer, Ortadoğu'da bulunan 200 ABD askerinin, Gazze'deki ateşkesi izlemek üzere İsrail'e konuşlanacağını açıkladı.

ABD güçlerinin çok uluslu bir görev gücü oluşturacağı ve bu güçte Türkiye, Mısır, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden de birliklerin görev yapmasının muhtemel olduğu da duyuruldu.

Kıdemli bir Amerikalı yetkili hiçbir ABD askerinin Gazze'ye girmeyeceğini, Amerikan askerlerinin yalnızca birleşik görev gücünün yaratılmasında rol alacağını dile getirdi.