Haritalarla: İran savaşı Ortadoğu'da nerelere sıçradı?

Bir sanayi bölgesinde meydana gelen patlamanın sonrasını izliyen dört kişi görüyoruz. Fotoğrafta bir camekan gökdelen de var.

Kaynak, Fadel SENNA / AFP via Getty Images

Fotoğraf altı yazısı, BAE'deki dört işçi, 3 Mart 2026'da Fujairah sanayi bölgesinde meydana gelen patlamanın sonrasını izliyor.
    • Yazan, BBC Dünya Servisi
  • Okuma süresi 5 dk

İsrail ve ABD, İran'a karşı 28 Şubat'ta başlattıkları koordine saldırıları sürdürürken, Tahran'ın misilleme eylemleri bölge ülkelerinden Lübnan, Kıbrıs ve Suudi Arabistan'a da yayıldı.

Savaşın henüz başında, Körfez ülkelerinden Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) 1 Mart'ta patlamalar meydana gelmişti.

Suudi Arabistan'daki bir petrol rafinerisi de 3 Mart'ta vuruldu. Riyad'daki ABD Büyükelçiliği de hedef alındı.

İsrail'de tek bir saldırıda Beyt Şemeş'te dokuz kişi ölürken, öldürülen ABD askeri sayısı da 3 Mart itibariyle altıya ulaştı.

Körfez ülkelerinde de en az dört kişi farklı saldırıların kurbanı oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın tüm hedeflerine ulaşılana kadar "tam güçle" saldırıların süreceği tehdidini yapıyor.

Tahran'da nereler vuruldu?

İsrail ordusu, saldırılarının Tahran'daki yönetim elitinin biraraya geldiği yerleri hedef aldığını savunuyor.

BBC, şu ana kadar Tahran'da 13 farklı noktada ve İran genelinde 12 diğer şehirde saldırıların görsel kanıtlarını teyit etti.

Bunlar arasında Ayetullah Ali Hamaney'in öldürüldüğü konutu da yer alıyor.

Uydu görüntüsünde, İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in konutu üzerinden yükselen siyah duman görülüyor.

Kaynak, Airbus Uydusu

Fotoğraf altı yazısı, Uydu görüntüsünde, İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in konutu üzerinden yükselen siyah duman görülüyor.

İran'ın diğer bölgelerinde nereler vuruldu?

İran, ülkenin güneyindeki Minab kentinde bir kız okulunun da vurulduğunu, 170'e yakın ölü olduğunu dünyaya duyuruyor.

Birleşmiş Milletler saldırıyla ilgili olarak uluslarası tarafsız araştırma çağrısı yaptı.

ABD bu saldırıyla ilgili incelemesinin sürdüğünü duyurdu.

Saldırılar, Kirmanşah, Kum, İsfahan, Tebriz ve Karaj'daki askeri tesislerin yanı sıra ülkenin güneyindeki Konarak'ta bulunan İran deniz kuvvetleri tesislerini de hedef aldı.

Kamyaran adlı küçük bir şehirden BBC'ye gönderilen bir videoda, burada bulunan Devrim Muhafızları'na ait bir üssün bombalandığı görülüyor.

Pazar günü Tahran dışındaki ABD ve İsrail saldırılarına dair çok az haber vardı. İsrail ordusu Tebriz'de iki savaş uçağını imha ettiğini açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD güçlerinin dokuz İran savaş gemisini batırdığını ve deniz kuvvetleri karargahlarını "büyük ölçüde imha ettiğini" söyledi.

BBC'nin bölgesel haritasında İran beyaz renkle, adı ise siyah renkle gösteriliyor. Haritada ülkenin kuzeyinde Tahran, kuzeybatısında Tebriz ve Reşt, kuzeydoğusunda Meşhed, başkentin güneyinde İsfahan yer alıyor. Güneydeki Şiraz da işaretlenmiş, çevre ülkeler gri renkle gösterilmiş.

Lübnan'da nereler vuruldu?

İsrail'in Beyrut'taki Hizbullah hedeflerine düzenlediği saldırıların ardından en az 40 kişinin öldürüldüğü bildiriliyor.

Saldırı dalgası, İran destekli grubun Pazar gecesi İsrail'in Hayfa kentine roket ve insansız hava araçları göndermesinin ardından başladı.

İsrail, Beyrut'un güneyinde Hizbullah'ın kalesi olarak anılan bölgeleri ve havaalanına yakın alanları hedef aldı.

İran nerelere saldırdı?

BBC'nin bölgesel haritasında İran beyaz renkle, adı ise siyah renkle vurgulanıyor İran'ın saldırdığı ülkeler kırmızı renkle gösteriliyor: İsrail, Kuveyt, Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün, Kıbrıs, Lübnan, Suudi Arabistan. Çevre ülkeler ise gri renkte.

İran, ülkeyi hedef alan ilk saldırılar sonrası, İsrail'i bir kez daha direkt olarak hedef alıyor. Bölgede bulunan ABD üsleri, elçiliklerinin yanı sıra ve havaalanları gibi sivil hedefler de vuruldu.

Açık kaynaklı istihbarat alanında çalışan Mintel World'ün topladığı verilere göre, çatışmanın yalnızca ilk iki gününde İran, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn, Katar ve Ürdün'e yaklaşık 400 füze ve 1.000 civarında insansız hava aracı fırlattı.

Yabancı turist de çeken Dubai ve Abu Dabi gibi şehirleri olan Birleşik Arap Emirlikleri'nde en az üç kişi öldü.

Kuveyt de bir ölüm vakası bildirdi.

Yetkililerin açıklamasına göre, Ali el-Salem hava üssü bir dizi balistik füze ile hedef alındı ve füzeler başarıyla etkisiz hale getirildi.

Pazartesi günü Suudi Arabistan'ın petrol tesisleri hedef alındı, 3 Mart Salı günü de başkent Riyad'daki ABD Büyükelçiliği vuruldu.

BBC'nin Ortadoğu haritası, ABD kontrolündeki askeri üslerin ve ABD askeri varlığının bulunduğu bölgelerin konumlarını gösteriyor. Kırmızı noktalar, çoğunlukla Kuveyt, Bahreyn, Katar ve BAE'de yoğunlaşmış olan ABD kontrolündeki üsleri işaretliyor. Turuncu noktalar ise Irak, Suriye, Ürdün, Suudi Arabistan, Mısır, BAE ve Umman dahil olmak üzere daha geniş bir alanda ABD askeri varlığını gösteriyor.

İran savaşıyla ilgili güncellemeler yapan, ABD Merkez Komutanlığı, Pazartesi günü "dost ateşi" sonucu üç savaş uçağının hata sonucu düşürüldüğünü açıkladı.

Açıklamada, altı mürettebatın tamamının güvenli bir şekilde fırlatma koltuğuyla atladığı ve üslerine geri döndükleri belirtildi.

Komşu Irak'ta ise Pazartesi günü ABD liderliğindeki koalisyon birliklerine ev sahipliği yapan Erbil havaalanı üzerinde üç insansız hava aracının düşürüldüğü bildirildi.

Bahreyn, ABD Donanması'na ait Beşinci Filo'nun yönetim merkezinin "füze ​​saldırısına maruz kaldığını" söyledi.

ABD deniz üssüne Pazar akşamı düzenlenen bir insansız hava aracı saldırısı büyük bir yangına neden oldu.

Bahreyn'deki İran saldırılarında dört kişinin yaralandığı kaydediliyor.

BBC'nin İran'ın şimdiye kadar ürettiği en uzun menzilli füzeleri gösteren haritası

Suudi Arabistan'da, ülkenin devlet petrol şirketi Aramaco tarafından işletilen Ras Tanura rafinerisinde çıkan yangın, yetkililerin açıklamasına göre kontrol altına alındı.

Bu arada iki insansız hava aracı da engellendi.

BBC'nin doğrulama birimi BBC Verify, Suudi Arabistan'daki büyük bir petrol rafinerisinde insansız hava aracı saldırıları sonucu oluşan hasarı doğruladı.

Tesisin günlük üretim kapasitesi 550 bin varil.

Aramco petrol şirketi 3 Mart'ta, saldırı nedeniyle rafineriyi geçici olarak kapatmak zorunda kaldığını açıkladı.

Başkent Riyad'daki ABD Büyükelçiliğine'de iki İHA'nın isabet ettiği ve bunun küçük bir yangına neden olduğu açıklandı.

Trump "yakında" büyükelçi saldırısına karşı misilleme yapılacağını açıklıyor.

İsrail ile sınır komşusu olan Ürdün'de yetkililer, silahlı kuvvetlerinin topraklarını hedef alan balistik füzeleri düşürdüğünü söyledi.

Umman'ın devlet haber ajansı Pazar günü, ticaret limanının iki insansız hava aracı tarafından hedef alındığını ve bir işçinin yaralandığını bildirdi.

Kıbrıs'ta nereler vuruldu?

harita

Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodules, İran'a ait bir insansız hava aracının gece yarısı İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne ait Akrotiri üssüne düştüğünü açıkladı.

Bu saldırıda herhangi bir can kaybı bildirilmedi. Üssün "az hasar" aldığı kaydediliyor.

İngiltere Savunma Bakanlığı buradaki askerlerin ailelerinin tahliye edileceğini açıkladı.

Pazartesi günü, Kıbrıs hükümeti sözcüsü, Akrotiri Üssü'ne doğru ilerleyen iki insansız hava aracının daha engellendiğini bildirdi.

Çatışma küresel ekonomiyi nasıl etkiliyor?

BBC haritası, küresel petrol taşımacılığı için önemli bir rota olan Umman Körfezi'ndeki Hürmüz Boğazı'nın yerini gösteriyor. Boğaz, İran ile Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman yarımadası arasında yer alıyor. Harita ayrıca Suudi Arabistan, Irak, Ürdün ve İsrail de dahil olmak üzere daha geniş Orta Doğu bölgesindeki ülkeleri de gösteriyor.

Pazartesi günü küresel petrol ve doğalgaz fiyatları, üreticiler, sigortacılar ve nakliye firmalarının savaş ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından etkilenmesiyle kayda değer bir şekilde yükseldi.

Dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) üreticisi Katar Enerji'nin üretimi durduracağını açıklamasının ardından Avrupa doğalgazının maliyeti % 30'dan fazla arttı.

Katar, küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini sağlıyor.

Son günlerde Boğaz'da gemilere yönelik çeşitli saldırılar yaşandı.