Trump'tan İranlı eylemcilere protestoya devam çağrısı: 'Yardım yolda'

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İran yönetimini protestolar boyunca tehdit eden ABD Başkanı Donald Trump, protestoculara seslenerek, gösterilere devam etme ve "kurumları geri alma" çağrısı yaptı.

Sosyal medya platformu Truth Social'dan paylaşım yapan Trump, "Yardım yolda" ifadelerini kullandı.

Trump, İranlı yetkililerle "tüm görüşmeleri" iptal ettiğini ifade etti.

İran'dan buna yanıt gecikmedi. Ülkenin Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Larijani, "İranlıları öldüren ana isimleri açıklıyoruz: 1- Trump 2- Netanyahu" ifadesini kullandı.

Bundan kısa bir süre sonra Detroit'te gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, yardımdan neyi kast ettiğini sorusuna "Bunu kendi başınıza anlamlandırmanız gerekecek, üzgünüm" yanıtını verdi.

Trump, gazetecilerin ABD müttefiklerinin İran'dan tahliye edilip edilmemesi sorusuna ise, "Bence ülkeden çıkmalılar. Kötü bir fikir değil" diye cevap verdi.

ABD'li kaynaklara göre, Trump, 13 Ocak'ta Beyaz Saray'da İran'a yönelik seçenekleri görüşmek üzere ulusal güvenlik ekibiyle bir toplantı yapacak.

ABD medyası Trump'ın İran'a operasyon seçenekleri konusunda bilgilendirildiğini de aktarıyor.

BBC'nin ABD'deki yayın ortağı CBS'e konuşan iki Pentagon yetkilisi, uzun menzilli füze saldırısının yanısıra, siber operasyonlar ve psikolojik kampanya seçeneklerinin de sunulduğunu aktarıyor.

Pentagon kaynakları İran'ın komuta yapısını ve iletişimini sekteye uğratma seçeneklerinin de değerlendirildiğini aktarıyor.

Trump da 12 Ocak'ta bu kaynakların açıklamalarını doğrular şekilde, "Çok güçlü bazı seçenekleri değerlendiriyoruz" demiş fakat ayrıntı vermemişti.

Air Force One uçağında konuşan Trump, Tahran yönetiminin kendisiyle müzakere etmek istediğini söylemişti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de bu çıkış sonrası, "ciddi ve gerçek müzakerelere" hazır olduklarını söyledi.

12 Ocak'ta yabancı ülke büyükelçileriyle yaptığı görüşmede konuşan Arakçi, "Savaş aramıyoruz ancak savaşa hazırız" dedi.

İranlı yetkililer gösterilerde iki bine yakın kişinin öldüğünü doğruluyor.

Trump, Pazartesi günü İran'la ticari bağları olan ülkelerden gelen mallara %25 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.

ABD yönetimi, İran'daki vatandaşlarına, Beyaz Saray'ın yardımına ihtiyaç duymayacak bir ayrılma planı yapmaları çağrısında da bulundu.

İran yönetimiyse destekçilerini sokağa çağırarak güçlü olduğu izlenimini vermeye çalışıyor.

Başkentte 13 Ocak'ta binlerce kişi rejime destek mitinginde biraraya geldi.

İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, hükümet yanlısı gösterilerin "Amerikalı politikacılara kandırmacalarına son vermeleri için bir uyarı niteliğinde" olduğunu söyledi.

Hamaney, Pazartesi gününü "tarihi bir gün" olarak nitelendirdi ve hükümet yanlısı gösterilerin "yerli paralı askerler tarafından gerçekleştirilmesi amaçlanan yabancı düşmanların planlarını boşa çıkardığını" söyledi.

'İran hükümetinin son günlerini yaşadığına inanıyorum'

Washington ve Tahran'dan karşılıklı açıklamalar yapılırken, uluslararası toplumdan da tepkiler gelmeye devam ediyor.

İngiltere ve Almanya 13 Ocak'ta İran büyükelçilerini gelişmeleri değerlendirmek üzere geri çağırdıklarını açıkladı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İran'ın mevcut yönetiminin "son günlerini yaşadığına" inandığını savundu.

13 Ocak'ta konuşan Merz,"Bir rejim ancak şiddet kullanarak iktidarda kalabiliyorsa, fiilen sona ermiştir" dedi.

İran Dışişleri Bakalığı Merz'e hitaben, "biraz utanma" çağrısı yaptı.

Almanya Dışişleri Bakanlığı'ndan bir sözcü de, İran Devrim Muhafızları'nın AB'nin "terör listesine" alınması için çabalarını sürdürdürdüklerini kaydetti.

Avrupa Birliği, İran hükümetine yönelik yeni yaptırımları gözden geçireceklerini açıkladı.

Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola da, İranlı diplomatik personelin AP binalarına girişini yasakladığını duyurdu.

Çin'den ise Trump'ın askeri müdahale tehdidine tepki geldi. Dışişleri Bakanlığı, uluslararası arenada "güç kullanımına ya da güç kullanımı tehdidine karşı olduklarını" kaydetti.

Gazetecilerin sorusu üzerine açıklama yapan sözcü Mao Ning, "Başka ülkelerin içişlerine karışılmasına her zaman karşı çıktık ve bütün ülkelerin egemenliğinin ve güvenliğinin uluslararası hukuka göre korunması gerektiğine inanıyoruz" dedi.

İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, İranlı meslektaşı ile telefonda konuştuğunu ve protestoculara yönelik şiddeti durdurmalarını söylediğini duyurdu.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi de görüşmede, "İngiltere'yi İran'ın içişlerine karışmaması konusunda uyardığını" açıkladı.

Kanada Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, protestocuların öldürülmesi kınandı ve "Kanada, cesur İran halkının yanında" denildi.

AKP Sözcüsü Ömer Çelik de "Herhangi bir şekilde dış müdahale bölgemiz için son derece olumsuz sonuçlar doğurur" diyerek ABD müdahalesi olasılığını değerlendirdi.

İran'daki son gösteri dalgasında, ABD'de sürgünde yaşayan Rıza Pehlevi de öne çıktı.

Protestocuların bir kısmı Pehlevi'nin İran'a geri dönmesini talep ediyor.

Pehlevi de halka protestoları sürdürme çağrısı da yapıyor.

İngiltere'de hafta sonunda İran'ın Londra Büyükelçiliği önündeki protestoda, İran bayrağı bir süre indirildi. Ön cepheye tırmanan bir protestocu, yerine Şah döneminde kullanılan bayrağı gösterdi.