Trump'tan İran'la ticaret yapan ülkelere yüzde 25 ek gümrük vergisi kararı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la ticari bağları olan ülkelerden gelen mallara %25 gümrük vergisi getirdiğini açıkladı.

Donald Trump'ın bu kararı, hükümet karşıtı protestoların üçüncü haftasına girdiği İran'da, yönetim üzerinde baskı oluşturabilecek bir hamle.

Trump, 12 Ocak'ta sosyal medya platformu Truth Social'dan yaptığı açıklamada, "İran İslam Cumhuriyeti ile iş yapan herhangi bir ülke, Amerika Birleşik Devletleri ile yapılan her türlü iş için %25 gümrük vergisi ödeyecektir. Bu karar nihai ve kesindir" dedi.

İran'la "iş yapmanın" ne anlama geldiğine dair ayrıntı vermedi, gümrük vergisinin "derhal yürürlüğe gireceğini" söyledi.

Beyaz Saray, hangi ülkelerin ithalatının en çok etkileneceği de dahil olmak üzere gümrük vergileri hakkında ek bilgi paylaşmadı.

İran'ın en büyük ticaret ortağı Çin, Trump'ın açıklamasının ardından "meşru hak ve çıkarlarını korumak için gerekli tüm önlemleri alacağını" söyledi.

Türkiye, İran'ın en fazla ticaret yaptığı beş ülkeden biri

Çin'den sonra İran'ın en fazla ticaret yaptığı ülkeler ise Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye ve Hindistan.

Dünya Bankası verilerine göre 2022'de İran'ın Türkiye'den ithalatı 6,1 milyar dolara ulaşırken, aynı yıl Türkiye'ye ihracatı 5,8 milyar dolar oldu.

Trump, yeni gümrük vergisi kararı öncesi, İran'ın protestocuları öldürmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuştu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, 12 Ocak'ta yaptığı açıklamada, İran'a yönelik olarak, hava saldırıları da dahil askeri seçeneklerin hala "masada" olduğunu söyledi.

İran Riyali'nin ABD Doları karşısındaki değer kaybına duyulan öfke, Aralık ayı sonunda protestolara yol açtı.

Protesto gösterileri, İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney için bir meşruiyet krizine dönüştü.

ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'na (HRANA) göre, İran'da yaklaşık 600 protestocu ve 48 güvenlik görevlisi öldü.

BBC'ye konuşan kaynaklar ise ölü sayısının çok daha fazla olabileceğini söyledi.

İran'da binlerce kişinin de tutuklandığı bildiriliyor.

Ancak 8 Ocak'tan bu yana süren internet kesintisi, İran'dan bilgi edinmeyi ve gelen bilgilerin teyit edilmesini zorlaştırdı.

BBC ve diğer uluslararası medya kuruluşlarının çoğu İran'dan yayın yapamıyor.

Trump askeri müdahale tehdidinde bulundu

İran'ı askeri müdahaleyle tehdit eden Trump, 11 Ocak'ta İranlı yetkililerin kendisini "müzakerede bulunmak için" aradığını söyledi, "Ancak bir toplantıdan önce harekete geçmemiz gerekebilir" diye de ekledi.

İran'a nükleer programı nedeniyle uygulanan uluslararası yaptırımlar, hükümetin kötü yönetimi ve yolsuzluk nedeniyle de zayıflayan ülke ekonomisini olumsuz etkiledi.

28 Aralık'ta Tahran'da sokaklara dökülen esnaf, İran Riyali'nin serbest piyasada ABD Doları karşısında yine keskin şekilde değer kaybetmesine duyduğu öfkeyi dile getirdi.

İran Riyali, ABD Doları karşısında geçen yıl rekor düzeyde düşük seviyeye inmiş, İran'da yıllık enflasyon yüzde 40'ı aşmış, bu da yemeklik yağ ve et gibi günlük ürünlerin fiyatlarında keskin artışlara neden olmuştu.