İngiltere Başbakanı Starmer: 'Çin ile stratejik bir ilişki ulusal çıkarlarımız için önemli'

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ile Pekin'deki görüşmelerinin "verimli" geçtiğini ve iki ülke arasındaki ilişkilerin "iyi ve güçlü" bir noktada olduğunu söyledi.

Starmer'ın ziyareti, 2018'den bu yana bir İngiliz başbakanının Çin'e yaptığı ilk seyahat oldu.

Starmer, hükümetinin iki ülkenin "anlaşmazlık alanlarında samimi ve açık bir diyalog sürdüreceğini" ekledi.

Hükümet Pekin ile daha yakın ticari bağlar kurmak istiyor. Çin, İngiltere'nin ticaretinde üçüncü sırada yer alıyor.

Ancak eleştirmenler, ulusal güvenliğe yönelik riskler ve ülkenin insan hakları sicili nedeniyle İngiltere'nin Çin ile daha temkinli bir ilişki içinde olması gerektiğini savunuyor.

Ziyaret, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ile "stratejik ortaklık" imzaladığı için Kanada'yı %100 gümrük vergisiyle tehdit ettiği ve ticaret geriliminin arttığı bir döneme denk geldi.

28 Ocak'ta başlayan dört günlük ziyareti öncesinde konuşan Starmer, Çin ile ilişkilerin yıllar içinde inişli çıkışlı bir seyir izlediğini belirterek "Hoşumuza gitse de gitmese de Çin, Birleşik Krallık için önemli" dedi ve ekledi:

"Dünyanın en büyük ekonomik aktörlerinden biri olarak, Çin ile stratejik ve tutarlı bir ilişki kurmak ulusal çıkarlarımız açısından büyük önem taşıyor."

Hangi konularda anlaşma sağlandı?

Çin Devlet Başkanı Şi, 29 Ocak'ta Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda Starmer'la görüştü.

Yaklaşık 80 dakika süren görüşmenin ardından konuşan Starmer, Çin'deki "büyük fırsatların" Birleşik Krallık halkına nasıl fayda sağlayabileceğini tartıştıklarını söyledi.

Starmer, İngiltere'nin "ulusal çıkarlarına çok uygun, yapıcı ve gerçek sonuçlar doğuran" bir toplantı yaptıklarını vurguladı.

Çin'e vizesiz seyahat, viskiye uygulanan gümrük tarifeleri ve şişme botlarla düzensiz göçün engellenmesine yönelik işbirliği konularında ilerlemeler kaydedildiğini söyledi.

Pekin 70 ülke için vize zorunluluğunu kaldırmış, ancak İngiltere bunun dışında tutulmuştu.

İngiltere ve Çin arasında bir işbirliği anlaşması yapılarak İngiltere'ye yasadışı yollardan gelen göçmenlerin Manş Denizi'ni geçerken kullandığı şişme botların suç çetelerine tedarikinin engellenmesi de gündemde.

Geçen yıl kaçakçılık çeteleri tarafından kullanılan motorların %60'ından fazlasının Çin üretimi olduğu belirtiliyor.

Pekin ziyaretinde Starmer'a iş dünyası ve kültür dünyasından temsilcilerden oluşan yaklaşık 60 kişilik bir heyet eşlik etti.

AstraZeneca ilaç şirketinin Çin'de 15 milyar dolarlık bir yatırım için anlaştığı duyuruldu.

Şi: 'Zorluklardan çekinmemeli ve metanetle ilerlemeliyiz'

Başbakan Starmer, Şi ile görüşmesinin başında , İngiltere'yi yeniden dışa dönük hale getirme hedefi doğrultusunda Çin ile "daha sofistike" bir ilişki istediğini söyledi.

Çin Devlet Başkanı Şi, İngiltere-Çin ilişkilerinin "ülkelerimizin çıkarlarına hizmet etmeyen bazı dönemeçlerden" geçtiğini söyledi.

"Çalkantılı ve değişken" bir dünyada İngiltere ve Çin arasındaki diyaloğun "zorunlu" olduğunu savundu.

Farklılıkları aşmaları halinde iki liderin "tarihin sınavından geçeceğini" ifade eden Şi, "zorluklardan çekinmemeli ve metanetle ilerlemeliyiz" dedi.

BBC'nin Çin Muhabiri Laura Bicker'a göre Çin, yakında ABD'nin etkisine rakip olabileceği umuduyla, küresel bir güç olarak tarihsel statüsünü geri kazanmak için uzun vadeli bir diplomatik oyun oynuyor.

Starmer, azınlıklara ve muhaliflere yönelik insan hakları ihlallerinin gündeme getirilip getirilmediğine dair bir soruya cevaben, "Bu konuları beklendiği gibi gündeme getirdik" dedi ve bu konuda "saygılı bir tartışma" yaptıklarını söyledi.

Çin'in kuzeybatı bölgesindeki Şincan'da Uygur nüfusu ve diğer çoğunluğu Müslüman olan etnik gruplara karşı insanlık suçları işlediği suçlamasıyla karşı karşıya.

Ana muhalefet Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch ziyareti eleştirdi.

"Ekonomimizi baltalamak için elinden gelen her şeyi yapan ülkelerle değil, çıkarlarımıza uygun ülkelerle" görüşülmesi gerektiğini savundu.

Liberal Demokratlar hükümetin Çin'e taviz verip karşılığında bir şey almadığını savundu ve İngiltere'nin Çin'in siyasi müdahalelerine ve Hong Kong'lu aktivistlere yönelik baskılarına müsamaha gösterilmeyeceği mesajının iletilmesini önerdi.

Ziyaret, hükümetin Londra'da devasa bir Çin büyükelçilik binasına onay vermesinden kısa bir süre sonra gerçekleşti.

Planı eleştirenler, Çin'in elçiliği casusluk eylemleri için bir üs olarak kullanabileceği uyarısında bulundu.

Çin'deki İngiltere ekibinin, güvenlik endişeleri nedeniyle kullan-at telefonlar ve geçici e-posta adresleri kullandığı belirtiliyor.