Filistin Kızılayı: Gazze'de öldürülen sağlıkçılarla ilgili İsrail raporu 'yalanlarla dolu'
Filistin Kızılayı, geçtiğimiz ay Gazze'de 15 acil durum çalışanının öldürülmesine ilişkin İsrail ordusu açıklamasının "yalanlarla dolu" olduğunu savundu.
İsrail ordusu, raporunda Gazze'deki 15 kişinin öldürülmesine "mesleki başarısızlıkların, profesyonel hataların" neden olduğunu iddia etti.
Olaya karışan birimin komutan yardımcısı "sorgulama sırasında eksik ve yanlış rapor verdiği için" görevden alındı.
Raporda "yargısız infaz" ve "hedef gözetmeden" yaylım ateşi iddiaları reddediliyor.
Filistin'deki kıdemli sivil savunma yetkilisi Muhammed El-Mughair, AFP'ye yaptığı açıklamada, öldürülen sağlıkçının çektiği videonun İsrail savunmasını yalanladığını söyledi.
El-Mughair, "Video, yargısız infazlar gerçekleştirdiğini kanıtlıyor" dedi.
Filistin Kızılayı (PRCS) sözcülüğü de soruşturma sonuçlarını kabul etmediklerini, "sorumluluğun kişisel bir hataya yüklendiğini" savunuyor.
BM'nin Gazze'deki insani yardım direktörü Jonathan Whittall da soruşturmanın yeterince derine gitmediğini söyledi.
Whittall, "Hesap verebilirliğin olmaması uluslararası hukuku baltalıyor ve dünyayı daha tehlikeli bir yer haline getiriyor" dedi.
İsrail ordusunun 23 Mart'ta Filistin Kızılayı ambulansları, bir Birleşmiş Milletler (BM) aracı ve bir itfaiye aracından oluşan konvoya ateş açması sonucu 14 acil yardım çalışanı ve bir BM çalışanı hayatını kaybetmişti.
Raporda neler yer alıyor?
İsrail ordusu tarafından olayla ilgili yürütülen soruşturmada "operasyonel yanlış anlama" ve "emir ihlali" de dahil olmak üzere bir dizi hata tespit edildi.
İsrail ordusu, askerlerinin düşman güçlerden gelen bir tehditle karşı karşıya olduklarına inanarak ateş açtıklarını söyledi.
Ayrıca, ölenlerden altısının Hamas üyesi olduğunu tespit ettiklerini açıkladı ve yargısız infaz iddialarını reddetti.
Olayı soruşturan Tümgeneral Yoav Har-Even gazetecilere yaptığı açıklamada, Hamas üyesi olduğunu iddia ettikleri kişilerin isimlerinin daha sonra açıklanacağını söyledi.
Soruşturma raporunda, olayın "düşmanca ve tehlikeli bir savaş bölgesinde" gerçekleştiği ve araçların hızla yaklaşmasının ardından sahadaki komutanın acil ve somut bir tehdit algıladığı belirtildi.
İsrail ordusu, "zayıf gece görüşü" yüzünden komutanın "araçları ambulans olarak tanımlayamadığını" belirtti.
Raporda, bir başka komutanın da "olaydaki genel sorumluluğu" nedeniyle "kınama cezası alacağı" belirtildi.
İsrail başlangıçta konvoyun karanlıkta tepe ışıkları yanmadan "şüpheli" bir şekilde yaklaştığı için askerlerin ateş açtığını iddia etmişti. Araçların hareketinin önceden koordine edilmediği ya da ordu ile mutabık kalınmadığı belirtildi.
Ancak daha sonra, öldürülen bir sağlık görevlisinin cep telefonunda bulunan bir videoda araçların farları açık ve acil durum sinyalleri yanıp sönerken görülmesi üzerine bu anlatımın "hatalı" olduğunu söyledi.
Görüntülerde, şafak sökmeden hemen önce ateş açılırken, araçların yol kenarına çekildiği görülüyor.
Beş dakikadan uzun süren videoda bir sağlık görevlisi son duasını ettikten sonra, araçlara yaklaşan İsrail askerlerinin sesleri duyuluyor.
Ayrıca araçların açıkça işaretlenmiş olduğunu ve sağlık görevlilerinin reflektörlü yelek üniformalar giydiği seçiliyor.
İsrail ayrıca, olayın ardından gözaltına alınan bir Filistin Kızılayı doktorunun da ellerinde bulunduğunu teyit etti. Doktorun adı açıklanmazken, Uluslararası Kızılhaç Komitesi daha önce bu kişinin adını Esad el-Nassasra olarak açıklamıştı.
Kızılay ve diğer bazı uluslararası kuruluşlar daha önce olayla ilgili bağımsız bir soruşturma yapılması çağrısında bulunmuştu.
İsrail Mayıs 2024'te Refah'a ilk büyük saldırısını başlatmış ve şehrin büyük bir bölümünü harabeye çevirmişti. İki ay süren ateşkes sırasında on binlerce insan evlerinden kalanlara geri döndü.
İsrail, ateşkes anlaşmasının altı haftalık ilk aşamasının sona ermesi ve anlaşmanın ikinci aşamasına ilişkin müzakerelerin durmasının ardından 18 Mart'ta Gazze'ye yönelik saldırılarını yeniden başlattı.
Sağlıkçıların öldürülmesinden yaklaşık bir hafta sonra Birleşmiş Milletler çalışanlarının cesetleri almasına izin verildi.
Sağlıkçıların cesetleri ve kullandıkları araçlar bir toplu mezarda gömülmüş bir şekilde bulunmuştu.
İsrail Ordusu, hayvanların üşüşmemesi için ölülerin gömülmesinin standart bir uygulama olduğunu da iddia ediyor.
Bir ordu yetkilisi, ambulans ve itfaiye araçlarının da "yolu açmak için" gömüldüğünü savundu.
Kaynak, Birleşmiş Milletler
Tek sağ kurtulan sağlıkçı anlatıyor
23 Mart'taki saldırıdan yalnızca Munther Abed isimli bir sağlıkçı kurtuldu.
BBC'ye konuşan Abed'in anlattıkları görüntülerle eşleşiyor:
"Gündüz de gece de aynı. Hem araç dışındaki hem de içerideki ışıklar açık. Her şey bunun Filistin Kızılayı'na ait bir ambulans olduğunu gösteriyor. Araç ateş altına alınana kadar tüm ışıklar açıktı."
Abed, İsrail askerleri tarafından enkazdan çıkarıldığını, gözleri bağlanarak sorguya götürüldüğünü anlattı.
Serbest bırakılmadan önce 15 saat boyunca sorgulandığını söyleyen sağlıkçı, araçlarda Hamas üyeleri olduğu iddiasını da reddediyor.
Abed, "Bu tamamıyla yanlış. Tüm mürettebat sivildi" dedi.
Bu video, BBC gazetecileri tarafından hazırlandı ve kontrol edildi. Bir pilot proje kapsamında deşifresinde/çevirisinde yapay zekadan da faydalanıldı.
