วัคซีนโควิด-19 เด็ก: ฉีดไฟเซอร์ให้นักเรียนทั่วไทยรับเปิดเทอม 1 พ.ย. ประยุทธ์ขอผู้ปกครองอย่ามองเรียนออนไลน์เป็นภาระ

การฉีดวัคซีนต้านโควิด-19 ในกลุ่มเด็กนักเรียนอายุตั้งแต่ 12-18 ปี เริ่มต้นอย่างเป็นทางการในวันที่ 4 ต.ค. โดย พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา กล่าวว่าเริ่มฉีดวัคซีนวันนี้เพื่อเตรียมความพร้อมให้การศึกษาเดินหน้าต่อไปได้ และยืนยันว่ามีวัคซีนเพียงพอสำหรับคนไทยทั้งในปีนี้และปีหน้า คาดการณ์กว่าจะมี 150-170 ล้านโดส ฉีดได้ครบทุกคนตามเป้าหมาย พร้อมขอโทษผู้ปกครองที่ต้องช่วยลูกเรียนออนไลน์ที่บ้าน แต่ขออย่ามองเป็นภาระ

"ขอบคุณทุกคนที่ให้ความร่วมมือในการมาฉีดวัคซีนในวันนี้" พล.อ. ประยุทธ์ กล่าวที่โรงเรียนพิบูลย์อุปถัมภ์ เขตลาดพร้าว กรุงเทพฯ ซึ่งเป็นจุดที่กระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงสาธารณสุข ใช้เป็นสถานที่จัดกิจกรรม "คิกออฟ สร้างเกราะป้องกันในวัคซีน" เริ่มต้นฉีดวัคซีนต้านโควิด-19 ให้กับนักเรียน 12-18 ปี ทั่วประเทศ

สธ.เปิดเผยว่ามีโรงเรียนร่วมในการฉีดวัคซีนนักเรียนเข็มแรกในเช้าวันนี้ (4 ต.ค.) 15 จังหวัดใน 13 เขตสุขภาพ เช่น พะเยา ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี ขอนแก่น สุรินทร์ อำนาจเจริญ พัทลุง กรุงเทพมหานคร เป็นต้น

สำหรับกลุ่มเป้าหมายของกลุ่มนักเรียนมีจำนวนกว่า 5 ล้านคนทั่วประเทศ ทว่าเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยว่ามีพ่อแม่ผู้ปกครองแสดงเจตจำนงให้บุตรหลานฉีดวัคซีนไฟเซอร์กว่า 3.6 ล้านราย

อย่างไรก็ตาม น.ส. ตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวในการคิกออฟเช้านี้ว่า มีพ่อแม่ผู้ปกครองแสดงเจตจำนงให้นักเรียนฉีดวัคซีนกว่า 80% จากจำนวนกว่า 5 ล้านคน ใน 77 จังหวัดทั่วประเทศ

วัคซีนที่เด็กนักเรียนจะได้รับ คือ วัคซีนชนิด mRNA ยี่ห้อไฟเซอร์-ไบออนเทค ซึ่งเป็น 1 ใน 2 ยี่ห้อ ที่ได้รับการอนุมัติใช้ในเด็กอายุ 12 ปีขึ่นไป จากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และเป็นเพียงยี่ห้อเดียวที่มีการนำเข้ามาใช้ในประเทศไทย

ในการเปิดการฉีดวัคซีนเข็มแรกให้กับนักเรียนอายุ 12-18 ปี พล.อ. ประยุทธ์ กล่าวว่า วัคซีนไฟเซอร์ มีประสิทธิภาพและได้รับการรับรองจากองค์การอนามัยโลก หลายประเทศเช่น สหรัฐฯ ญี่ปุ่น สิงคโปร์ แคนาดา อนุมัติให้ใช้ในกลุ่มเด็ก ถ้าฉีดได้ครอบคลุมทั้งหมด ทั้งนักเรียน ครู บุคลากรทางการศึกษาจะทำให้การเปิดภาคเรียนที่สองในปี 2564 สามารถเปิดได้อย่างต่อเนื่อง

"ผมต้องการให้เห็นภาพทุกคนได้รับวัคซีนอย่างถ้วนหน้า... ผมยืนยันว่าปีนี้วัคซีนเรามีเพียงพอ และมีเพียงพอไปถึงปีหน้าด้วย และคาดการณ์ว่ามีวัคซีนถึง 150-170 ล้านโดสในปีนี้ คิดว่าจะฉีดได้ครับตามที่ทุกคนได้ตั้งเป้าหมายได้ทุกประการ"

พล.อ.ประยุทธ์ กล่าวว่าโควิดส่งผลกระทบไปทั่วโลก มีสถิติการติดเชื้อจำนวนมากเป็นล้านคน การรศึกษาเป็นสิ่งสำคัญที่สุดที่รัฐบาลจำเป็นต้องรักษาระบบนี้ไว้ให้ได้ เพราะจะส่งผลกระทบทั้งครู นักเรียน และบุคลากรทางการ ศึกษา ที่ผ่านมารู้สึกมั่นใจที่ทุกคนได้บริหารจัดการการศึกษ และส่งเสริมให้มีการเรียนในรูปแบบต่าง ๆ ให้เป็นไปด้วยความต่อเนื่อง ซึ่งครูมีบทบาทอย่างมากและต้องมีการปรับเปลี่ยนวิธีการสอนผ่านวิธีการต่าง ๆ

นายกฯ ได้กล่าวถึงการที่ผู้ปกครองต้องช่วยเหลือบุตรหลานให้เรียนออนไลน์ว่า ขออย่ามองว่าเป็นภาระ

"ในกรณีเด็กที่อยู่บ้าน วันนี้ผมเห็นภาพหลายภาพที่ผู้ปกครองไปนั่งเรียนกับลูกด้วย คงไม่ใช่เป็นภาระหรอก ผมถือว่าถ้ามีเวลาก็อยู่กับลูกหลาน เป็นช่วงเวลาของครอบครัวที่จะได้มีโอกาสอยู่ร่วมกัน ต่างคนต่างเรียนรู้ไปด้วยกันเพิ่มเติม แต่ก็ต้องขอโทษด้วยที่หลายคนรู้สึกว่าเป็นภาระ แต่ผมคิดว่าวันนี้มันต้องความใกล้ชิดกันในครอบครัวกันมากยิ่งขึ้น เพื่อให้มีภูมิต้านทานในการอยู่ในโลกใบนี้ต่อไป"

ศธ. ได้เดินหน้าโครงการเซฟตี้แซนด์บ็อกซ์ในโรงเรียนประจำ เพื่อมุ่งหวังให้นักเรียนกลับเข้าสู่ห้องเรียนอย่างปลอดภัยในภาคเรียนที่สอง ขณะเดียวกัน การคิกออฟฉีดวัคซีนนักเรียน สร้างเกราะป้องกันในวัคซีน รมว.ศึกษาธิการ กล่าวว่า มีการฉีดทั้งในโรงเรียนของภาครัฐ เอกชน กลุ่มอาชีวศึกษาเพื่อให้นักเรียนมีความปลอดภัยและสามารถเปิดเรียนได้อย่างมั่นใจ ควบคู่กับมาตรการควบคุมโรคภายใต้การพิจารณาของคณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัด

ฝากนักเรียนอย่าลืมเทือกเขาเหล่ากอ ทักทายนักเรียน บอกฉีดวัคซีนไม่ต้องกลัวเจ็บ

ก่อนที่จะลงเวทีไปเดินทักทายนักเรียนที่มาร่วมฉีดวัคซีนเข็มแรก พล.อ. ประยุทธ์ ได้ฝากนักเรียนให้ช่วยกันศึกษาเรียนหนังสือ และคิดว่าจะเรียนไปทำอะไรนั่นคือคำตอบของท่าน วันข้างหน้ามีงานทำหรือไม่ ดูแลครอบครัวญาติพี่น้องได้หรือไม่ วันนี้รัฐบาลสร้างงานรอไว้ข้างหน้า ทั้งการลงทุนในอีอีซี การลงทุนในอุตสาหกรรมต่าง ๆ ฝากทุกคนให้สนใจเรื่องนี้มากกว่าเรื่องอื่น ไม่ใช่เรียนจบได้ปริญญา แต่ไม่ได้มุ่งหวังว่าจะมีงานทำหรือเปล่า

"ขอให้ทุกคนสนใจเรื่องการเรียนให้มากที่สุด สนใจสถาบันครอบครัว พ่อ แม่ พี่น้อง ญาติ พี่ ป้า น้า อา นั่นคือเทือกเขาเหล่ากอของเรา เหมือนผมก็มีรากเหง้าของผม ถ้าเราไม่รู้ว่าเป็นใครมาจากไหนไม่ต้องมีความสัมพันธ์กับใครเลยไม่ใช่ โลกใบนี้อยู่แบบนั้นไม่ได้ โดยเฉพาะประเทศไทยให้ความสำคัญกับเรื่องเหล่านี้ ประวัติศาสตร์ ศีลธรรมและศาสนา สิ่งสำคัญที่สุดคือวินัย ผมอาจเป็นทหารมาก่อนได้รับการฝึกปฏิบัติมาจึงไม่เคยต่อต้านเรื่องเหล่านี้ แต่ถ้าเราไม่มีวินัยก็สะเปะสะปะไปเรื่อย อยากทำอะไรก็ทำ อาจรบกวนสมาชิกคนอื่น จึงขอฝากไว้ด้วย" นายกฯ กล่าว

หลังจากนั้น พล.อ.ประยุทธ์ ได้ลงจากเวทีเพื่อทักทายนักเรียนที่ร่วมในการฉีดวัคซีนเข็มแรก โดยคำถามส่วนใหญ่ที่ถามนักเรียน คือ "อยากเป็นอะไร" โดยช่วงหนึ่ง พล.อ.ประยุทธ์กล่าวว่า "ตั้งแต่เด็ก ลุงคิดเป็นทหารอย่างเดียว ไม่เคยเปลี่ยนแปลง"

นอกจากนี้ นายกฯ ยังเดินทักทายนักเรียนชายหญิงตามจุดฉีดวัคซีนและจุดพักรอ

"กลัวอะไรล่ะ ไม่เห็นต้องกลัวเลยไม่เจ็บหรอก ยุงกัดเจ็บกว่าอีกเธอ" พล.อ.ประยุทธ์ พูดคุยกับนักเรียนหญิงผูกคอซอง ซึ่งกำลังจะฉีดวัคซีนเข็มแรก

"สู้ ๆ ไม่ต้องกลัวอะไรทั้งสิ้น อย่างน้อยถ้าติดวันหน้าก็ไม่รุนแรง.... ไม่มีอะไรที่น่ากลัวกว่าอนาคตของเรา"

ครึ่งวันแรกฉีดวัคซีนนักเรียน สธ.แจ้งยอดกว่า 900 ราย

นพ.โอภาส การ์ยกวินพงศ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค ในการกระจายวัคซีนไฟเซอร์สำหรับนักเรียน ด้วยกระบวนการรักษาวัคซีนที่ค่อนข้างยาก ครั้งนี้กระทรวงสาธารณสุข จึงใช้การส่งไปที่หน่วยฉีดวัคซีนของอำเภอ ต่างจากก่อนหน้านี้ที่ส่งไปที่หน่วยงานที่จังหวัด ซึ่งในวันแรกวันนี้ มีการฉีดใน 15 จังหวัด 13 เขตสุขภาพ และรูปแบบของการจัดหน่วยฉีดจะใช้สถานศึกษาเป็นฐานหลัก เพื่อไม่ให้ปะปนกับหน่วยฉีดตามโรงพยาบาล อีกทั้งนักเรียนก็มีความคุ้นเคยกับสถานที่

สำหรับจำนวนนักเรียนที่รับวัคซีนไฟเซอร์ตามการรายงานของ อธิบดีกรมควบคุมโรค เมื่อเวลา 13.30 น. มี 943 คน โดย นพ.โอภาส แถลงว่าเป็นตัวเลขในชั่วโมงแรก ๆ ของการเริ่มฉีดในช่วงเช้า

รายชื่อของจังหวัดที่มีการรายงานเข้ามา อาทิ พะเยา ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี ขอนแก่น สุรินทร์ อำนาจเจริญ พัทลุง กรุงเทพมหานคร เป็นต้น

สำหรับระยะแรก จะจัดสรรวัคซีนให้กับนักเรียนชั้นมัธยมปลาย ตั้งแต่ ม.4-6 และนักเรียนที่เรียนประกาศนียบัตรวิชาชีพ ปวช. และ ปวส. ก่อนในระยะถัดไปจัดสรรให้กับระดับชั้น ม.1-3

เด็กโฮมสคูล แจ้งชื่อไปที่จังหวัด - อายุเกิน 18 ปี แต่ยังเรียนในสถานศึกษาให้ฉีดไฟเซอร์ได้โดยอนุโลม

นพ.โอภาส กล่าวว่า รูปแบบการให้บริการจะผ่านสถาบันการศึกษา ได้แก่ โรงเรียนมัธยม ทั้งรัฐและเอกชน สถานศึกษาในสังกัดคณะกรรมการอาชีวศึกษา (สอศ.) โรงเรียนตำรวจชายแดน โรงเรียนสอนศาสนา สถาบันการศึกษาอื่นที่มีนักเรียนอายุ 12 ปีขึ้รได้ เช่น โรงเรียนทหาร

ส่วนนักเรียนที่ศึกษาแบบการเรียนที่บ้านหรือโฮมสคูล นพ.โอภาส กล่าวว่า มีการจัดสรรวัคซีนไปยังจังหวัดและจะมีการนัดหมายต่อไป

ส่วนเด็กที่อายุไม่ถึง 17 ปี แต่เข้าเรียนในมหาวิทยาลัยแล้ว สามารถแจ้งความจำนงการฉีดกับสาธารณสุขจังหวัด ขณะที่นักเรียน นักศึกษาที่อายุเกิน 18 ปี แต่ยังเรียนอยู่ในสถาบันการศึกษาข้างต้น ให้รับวัคซีนไฟเซอร์ได้โดยอนุโลม หากมีการแสดงความจำนง

กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบและเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบเกิดในเด็กชาย 6 คนใน 1 แสนคน

สำหรับอาการข้างเคียงของวัคซีนชนิดเอ็มอาร์เอ็นเอ (mRNA) ไม่ว่าจะไฟเซอร์ หรือโมเดอร์นา นพ.โอภาส กล่าวว่า กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบและเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ ทั้งสองส่วนนี้ เมื่อมีอาการอักเสบจะทำให้เกิดการแน่นเจ็บหน้าอก หายใจหอบเหนื่อย ใจสั่น ในรายที่เป็นมากจะเป็นลมหมดสติ และหัวใจวายได้

อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวต่อว่า ตามปกติแล้วในประชากรทั่วไป สามารถพบอาการกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบได้ 10-20 คน ในประชากรแสนคนต่อปี โดยไม่จำกัดสาเหตุและไม่ใช่เพียงสาเหตุจากวัคซีนเท่านั้น ทั้งนี้ เมื่อเริ่มมีการฉีดวัคซีนชนิดเอ็มอาร์เอ็นเอ ก็พบรายงานการเกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบมากขึ้น

"กลไกสาเหตุที่อธิบายชัด ๆ ว่าเกิดจากอะไร ยังไม่เป็นที่เข้าใจดีนัก แต่พบว่าส่วนใหญ่เกิดในเด็กผู้ชายอายุ 12-18 ปี ส่วนใหญ่จะเกิดหลังการฉีดเข็มสอง ในวันที่ 1-5 พบบ่อยที่สุด"

อัตราการเกิดในเด็กผู้ชาย ใน 1 แสนคน พบภาวะนี้ประมาณ 6 คน แต่ส่วนใหญ่อาการจะไม่รุนแรงหายเองได้ มีบางส่วนที่ต้องรักษาอาการที่ รพ.

สำหรับประเทศไทย ตามที่ได้มีการเก็บข้อมูลการฉีดวัคซีนไฟเซอร์ล็อตที่ได้รับการบริจาคจากสหรัฐฯ ซึ่งมีการฉีดให้เด็กในจังหวัดพื้นที่สีแดงเข้ม พบอาการกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบอยู่ 4 คน จากการฉีด 1.3 แสนคน ถือว่าอยู่ในเกณฑ์มาตรการเท่า ๆ ที่ประเทศอื่นที่มีการบันทึกไว้ โดยอาการที่พบ ได้แก่ หายใจไม่สะดวก เป็นลม ใจสั่น ทั้งนี้ อธิบดีกรมควบคุมโรค บอกว่าจากการชั่งระหว่างข้อดีข้อเสียของการให้วัคซีนและอาการข้างเคียง โดยภาพรวมทั้งหมด การฉีดวัคซีนจะมีประโยชน์มากกว่าโทษ

ยังไม่สรุปเด็กชายฉีดไฟเซอร์เข็มเดียวหรือ 2 เข็ม

นพ.โอภาส กล่าว ตอนนี้การฉีดวัคซีนไฟเซอร์เข็มที่ 1 ฉีดเหมือนกันทั้งเด็กชายและเด็กหญิง เพราะพบว่าเข็มที่ 1 ความเสี่ยงจะน้อยลง และข้อมูลทางระบาดวิทยาในประเทศ อื่น ๆ บ่งว่าผู้ชายฉีดเข็มที่ 2 โอกาสที่จะพบกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบมีมากกว่า เพราะฉะนั้นตอนนี้หลายท่านมีข้อแนะนำว่าสำหรับเด็กผู้ชายขอรอดูอีกระยะหนึ่งเพื่อรอทบทวนการฉีดในสัปดาห์นี้ และในสัปดาห์ที่ 2-3 เมื่อข้อมูลเพิ่มขึ้นจะประเมินอีกครั้งหนึ่ง

อธิบดีกรมควบคุมโรคกล่าวว่า สำหรับเด็กผู้หญิงค่อนข้างเชื่อมั่นว่าปลอดภัยจึงให้มีการฉีด 2 เข็ม แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นโรคติดต่ออุบัติใหม่ เกิดความรู้ใหม่ ๆ ที่เปลี่ยนแปลงทุกวัน และมีวัคซีนใหม่ ๆ ผลิตออกมา ดังนั้น ต้องมีการทบทวนข้อมูลให้ดี และตัดสินใจตามสถานการณ์ รวมทั้งฟังความเห็นจากคณะผู้เชี่ยวชาญประกอบ

"เบื้องต้นเด็กผู้หญิงตอนนี้คงให้ฉีด 2 เข็ม ส่วนเด็กผู้ชายขอดูสถานการณ์และติดตามข้อมูลอีกครั้งหนึ่งเพื่อให้เกิด ความมั่นใจความปลอดภัยแก่พ่อแม่ผู้ปกครองมากที่สุด" อธิบดีกรมควบคุมโรคกล่าว

สำหรับการให้วัคซีนไฟเซอร์เข็มสองจะถัดจากเข็มแรกไป 4 สัปดาห์

นพ.โอภาส ยังกล่าวถึงวัคซีนไฟเซอร์ที่ทยอยจัดส่งมอบให้ไทยว่าในวันที่ 6 ต.ค. นี้จะเข้ามาอีก 1.5 ล้านโดส และสัปดาห์หน้าอีก 1.5 ล้านโดส ซึ่งจะครบจำนวนโดสที่ต้องใช้ในเด็กนักเรียนทั้งสิ้น 5 ล้านคน