วันเฉลิมพระชนมพรรษารัชกาลที่ 10 : ช่วงหนึ่งของชีวิตวัยเยาว์ในอังกฤษ

เนื่องในวโรกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร บีบีซีไทยขอนำเสียงสัมภาษณ์ ศาสตราจารย์ เสนาะ ตันบุญยืน ผู้ประกาศบีบีซีไทยคนแรก และสมาชิกขบวนการเสรีไทย ที่เล่าถึงความประทับใจของการได้ถวายพระอักษรในหลวง ร. 10 ในช่วงปี 2509 ไว้ในรายการวิทยุของบีบีซีไทย เมื่อปี 2531

เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2509 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงเสด็จฯมาศึกษาต่อที่โรงเรียนคิงส์มีด (King's Mead) ซึ่งเป็นโรงเรียนเอกชน ในเมืองซีฟอร์ด มณฑลซัสเซกซ์ สหราชอาณาจักร ทรงศึกษาที่โรงเรียนแห่งนี้เป็นเวลาสองเทอม คือช่วงเดือนมกราคมถึงมีนาคม และ เมษายนถึงมิถุนายน ก่อนจะทรงย้ายไปศึกษาระดับมัธยมศึกษาที่เมืองอื่นในอังกฤษ ในปีการศึกษาของพระองค์มีนักเรียนในโรงเรียนรวมทั้งสิ้น 74 คน เป็นนักเรียนชั้นเรียนของพระองค์ 15 คน ทรงใช้พระนามในทะเบียนรายชื่อนักเรียนของโรงเรียนว่า Prince V. Mahidol

ระหว่างนี้เอง ศาสตราจารย์ เสนาะ ตันบุญยืน ผู้ออกอากาศรายการบีบีซีไทยเป็นครั้งแรกเมื่อปี 2484 ลาออกจากราชการที่ประเทศไทย และกลับมาที่ประเทศอังกฤษอีกครั้ง เพื่อเข้าทำงานเต็มเวลากับบีบีซี ก่อนเดินทางออกจากประเทศไทย ศ.เสนาะได้เข้าเฝ้ากราบบังคมทูลลา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 และได้รับมอบหมายให้ถวายพระอักษรเป็นพิเศษในวิชาคณิตศาสตร์กับวิทยาศาตร์ทั่วไปแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร

ศ.เสนาะพูดถึงความทรงจำในช่วงนี้ไว้ในรายการพิเศษบีบีซีไทย เฉลิมพระเกียรติ เนื่องในวโรกาสปีรัชมังคลาภิเษก 2531 ความตอนหนึ่งกล่าวถึงพระปรีชาสามารถในการใช้ภาษาอังกฤษของพระองค์ไว้ว่า "ในการพูดภาษาอังกฤษแล้วท่านทรงพูดได้เก่งมาก เพราะว่าในการเข้าศึกษาที่โรงเรียนคิงสมีดนี้ต้องมีการสัมภาษณ์กับครูใหญ่ และครูใหญ่ก็ชมว่าท่านเก่งทางภาษาอังกฤษ"

นอกจากนี้ ศ.เสนาะยังเล่าด้วยว่าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ในวัยเยาว์ทรงโปรดกีฬาวิ่ง ยกน้ำหนัก และฟุตบอล "ที่โปรดมากสุดคือวิ่ง ท่านมักจะทรงวิ่งทุกเช้าและก็บ่าย ตอนเช้าก็ก่อนรับประทานอาหารเช้า แล้วก็ตอนบ่ายก่อนรับประทานอาหารเย็น ก่อนที่ทรงเสวยพระกระยาหารตอนค่ำ แล้วก็การบริหารพระวรกายนี่ท่านทรงทำเสมอ เช่นยกน้ำหนักกับดึงสปริงอะไรพวกนี้ รู้สึกว่าท่านก็ชอบกีฬาแบบผู้ชายทั้งหลายคือ อย่างฟุตบอล เป็นต้น"

ในช่วงเวลาสั้น ๆ ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ทรงศึกษาที่นี่นั้น พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชบรมนาถบพิตร และสมเด็จพระบรมราชชนนี พันปีหลวง พร้อมด้วยทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตน์ราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ซึ่งอยู่ระหว่างการเสด็จเยือนอังกฤษเป็นการส่วนพระองค์ได้เสด็จมาทรงรับพระองค์ที่โรงเรียนในวันที่ 24 กรกฎาคม เพื่อไปเสวยพระกระยาหารกลางวันที่โรงแรมเดอะแกรนด์ในย่านเดียวกัน โดยนายปีเตอร์ บาร์เร็ตต์ และเจ้าหน้าที่ของโรงเรียนบางส่วนออกมาถวายการต้อนรับ ทั้งนี้ การเสด็จพระราชดำเนินมาที่โรงเรียนนี้ได้รับความสนใจจากสื่ออังกฤษแม้จะไม่ได้มีการประกาศล่วงหน้าก็ตาม

โรงเรียนคิงส์มีดนั้นเปิดดำเนินการเมื่อปี 2457 เป็นโรงเรียนอยู่ประจำระดับประถมศึกษาสำหรับเด็กชายช่วงอายุ 8-14 ปี สามารถรองรับนักเรียนได้ราว 60 คน โรงเรียนปิดตัวลงในปี 2511 ด้วยเหตุผลด้านเศรษฐกิจ ในช่วง 54 ปีที่เปิดดำเนินการมีนักเรียนกว่า 890 คนที่ผ่านการศึกษาที่นี่ หลังจากปิดทำการโรงเรียนถูกรวมกิจการเข้ากับโรงเรียนอีกแห่งหนึ่งในเมืองอีสต์ กรินสเตด มณฑลซัสเซกซ์ ส่วนตัวอาคารของโรงเรียนถูกเปลี่ยนเป็นบ้านพักผู้สูงอายุ ซึ่งต้องมีการรื้อทำลายโครงสร้างบางส่วนและสร้างใหม่เพื่อให้เหมาะสมกับรูปแบบการใช้งานของธุรกิจ

นอกจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร แล้ว มีรายชื่อนักเรียนไทยอีกคนหนึ่งคือนายบุญญฤทธิ์ จุลละทรัพย์ บุตรชายของพลอากาศเอก ทวี จุลละทรัพย์ อดีตรองนายกรัฐมนตรี ซึ่งเข้าศึกษาที่โรงเรียนนี้ในเดือนพฤษภาคมปี 2510

ดร. เดวิด แม็กซ์เวลล์ ศิษย์เก่าโรงเรียนคิงส์มีด และผู้ดูแลเว็บไซต์ของโรงเรียน บอกบีบีซีไทยว่า ค่าเล่าเรียนในสมัยนั้นอยู่ที่ 134 ปอนด์ต่อเทอม

หลังจบการศึกษาจากโรงเรียนคิงส์มีด ในเดือนกันยายนปี 2509 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ทรงเข้าศึกษาระดับมัธยมศึกษาที่โรงเรียนมิลล์ฟิลด์ (Millfield School) เมืองสตรีท มณฑลซอมเมอร์เซ็ต จนถึงเดือนกรกฎาคมปี 2513

ต่อมาในเดือนสิงหาคม ปีเดียวกัน ได้เสด็จพระราชดำเนินจากประเทศอังกฤษไปทรงศึกษาวิชาการทหารที่โรงเรียนคิงส์ เขตพารามัตตา นครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย ซึ่งเป็นโรงเรียนเตรียมทหารเป็นเวลา 5 สัปดาห์ หลังจากนั้นในปี 2514 ทรงเข้าศึกษาในวิทยาลัยการทหารชั้นสูงที่วิทยาลัยการทหารดันทรูน กรุงแคนเบอร์รา ประเทศออสเตรเลีย และทรงสำเร็จการศึกษาในปี 2519

ส่วนนายเสนาะนั้น เป็นผู้ประกาศคนแรกของวิทยุบีบีซีภาษาไทยในกรุงลอนดอน ตั้งแต่วันกระจายเสียงวันแรก เมื่อ 27 เมษายน 2484 เขาทำงานอยู่กับบีบีซีไทยจนถึงปี 2490 จากนั้นก็เดินทางกลับประเทศไทยไปเป็นอาจารย์สอนหนังสืออยู่ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จนถึงปี พ.ศ. 2496 นายเสนาะก็มาศึกษาต่อที่ประเทศอังกฤษ แล้วก็ใช้โอกาสเดียวกันนั้นกลับสู่ไมโครโฟนของบีบีซีเป็นเวลา 1 ปี แล้วก็เดินทางกลับไปสอนหนังสือในไทยอีก จนถึงปี พ.ศ. 2509 นายเสนาะก็ลาออกจากราชการ กลับมาที่ประเทศอังกฤษอีกครั้ง แล้วเข้าทำงานเต็มเวลากับบีบีซีจนถึงปี พ.ศ. 2518 จึงเกษียณ แต่ก็ยังกลับมาทำงานให้บีบีซีในฐานะ 'พนักงานไม่เต็มเวลา'