แก้รัฐธรรมนูญ: 5 สัปดาห์ ได้แสนรายชื่อ "ไอลอว์" ยื่นร่างแก้ไข รธน. ต่อรัฐสภา

ที่มาของภาพ, Reuters
ภาคประชาชน นำโดยโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (ไอลอว์) เสนอร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญต่อรัฐสภาวันนี้ (22 ก.ย.) หลังจากประสบความสำเร็จในการรวบรวมประชาชนได้ 100,732 รายชื่อ เพื่อเสนอกฎหมายตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย พ.ศ. 2556
ไอลอว์ได้เดินเท้ามาจากสถานีรถไฟฟ้า MRT เตาปูน มาถึงรัฐสภา ย่านเกียกกาย เวลา 14.00 น. เพื่อนำรายชื่อประชาชนที่บรรทุกมาในในรถซาเล้ง ยื่นถึงนายชวน หลีกภัย ประธานสภาผู้แทนราษฎร ในฐานะประธานรัฐสภา ผ่านนายสมบูรณ์ อุทัยเวียนกุล เลขานุการประธานสภาฯ โดยมี ส.ส. พรรคร่วมฝ่ายค้านร่วมต้อนรับ อาทิ นายสุทิน คลังแสง ส.ส.มหาสารคาม พรรคเพื่อไทย, นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคก้าวไกล, นายวิโรจน์ ลักขณาอดิศร ส.ส.บัญชีรายชื่อ
ไอลอว์เริ่มการรณรงค์ล่ารายชื่อ "ร่วมรื้อ ร่วมสร้าง ร่วมร่างรัฐธรรมนูญ" ตั้งแต่วันที่ 7 ส.ค. ซึ่งตรงกับวาระครบรอบ 4 ปีวันออกเสียงประชามติรัฐธรรมนูญฉบับ 2560 โดยมีการตั้งโต๊ะล่ารายชื่อในระหว่างการชุมนุมของนักศึกษาและประชาชนหลากหลายเวที กระทั่งคืนวันที่ 13 ก.ย. ไอลอว์ประกาศทางเฟซบุ๊กว่าได้รายชื่อครบ 50,000 รายชื่อตามที่กฎหมายกำหนดแล้ว แต่ยังเชิญชวนให้ประชาชนมาร่วมลงชื่อสนับสนุนร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับภาคประชาชนต่อไป เพราะ "ยิ่งจำนวนมากขึ้นเท่าไหร่ เสียงของเราทุกคนยิ่งส่งไปถึงสภาได้มากขึ้นเท่านั้น" ก่อนปิดรับรายชื่อในวันที่ 43
- รัฐธรรมนูญ 2560 : “ไทยภักดี” ประกาศล่าชื่อประชาชนป้องขบวนการ “ล้มประชามติ” ขณะที่ ก้าวไกล-ก้าวหน้า ประสานเสียงกลางสภา หมวด 1-2 แก้ได้
- รัฐธรรมนูญ 2560 : เปิดรายงาน กมธ.แก้รัฐธรรมนูญฯ กับโมเดล ส.ส.ร. ของรัฐบาล-ฝ่ายค้าน-ประชาชน
- รัฐธรรมนูญ 2560 : 4 ปีประชามติ “รัฐธรรมนูญฉบับประชาชน” แต่ “เยาวชนไม่ได้เลือก”
ขณะที่กลุ่มคัดค้านการแก้ไขรัฐธรรมนูญ นำโดยกลุ่ม "ไทยภักดี" ซึ่งเปิดแพลตฟอร์มออนไลน์ให้คนมาลงชื่อคัคค้านการรัฐธรรมนูญ ก็เตรียมยื่นรายชื่อประชาชน 1.3 แสนรายชื่อ ที่ไม่เห็นด้วยกับการแก้ไขรัฐธรรมนูญต่อประธานวุฒิสภา ในวันที่ 23 ก.ย.

ที่มาของภาพ, Thai News Pix
"รื้อ-สร้าง-ร่าง"
ไอลอว์ระบุว่ากิจกรรมเข้าชื่อ 50,000 รายชื่อเพื่อเสนอร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญของภาคประชาชนมีเป้าหมายหลัก 3 ข้อ คือ "รื้อ" ระบอบอำนาจของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) "สร้าง" หนทางกลับสู่ประชาธิปไตย และเปิดทางให้ "ร่าง" รัฐธรรมนูญฉบับใหม่จากการมีส่วนร่วมของประชาชน เพราะเห็นว่าใจกลางของปัญหาที่ชักนำให้สถานการณ์ทางการเมืองเข้าสู่ความขัดแย้งที่รุนแรงขึ้นนั้นมาจาก "โครงสร้างที่รัฐธรรมนูญ 2560 วางเอาไว้เพื่อสืบทอดอำนาจให้กับคณะรัฐประหาร" ดังนั้นการแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันจะเป็นการ "รื้อถอนอำนาจของระบอบ คสช. สร้างโอกาสเพื่อกลับสู่ประชาธิปไตย และหาทางออกให้กับความขัดแย้ง"
การล่า 50,000 รายชื่อนี้ดำเนินไปควบคู่กับการชุมนุมของกลุ่มเยาวชนและนักศึกษาที่บรรจุ "ร่างรัฐธรรมนูญใหม่" เป็นหนึ่งในสามข้อเรียกร้องหลักต่อรัฐบาล ส่วนอีกสองข้อคือประกาศยุบสภาและหยุดคุกคามประชาชน

ที่มาของภาพ, Wasawat Lukharang/BBC Thai
5 ยกเลิก 5 แก้ไข
เว็บไซต์ของไอลอว์ให้ข้อมูลเกี่ยวประเด็นสำคัญของร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญของภาคประชาชนไว้ว่าประกอบด้วย "5 ยกเลิก" และ "5 แก้ไข"
5 ยกเลิก
- มาตรา 279 ที่ระบุว่าบรรดาประกาศ คําสั่ง และการกระทําของ คสช. หรือหัวหน้า คสช. ชอบด้วยรัฐธรรมนูญและกฎหมาย และมีผลใช้บังคับโดยชอบต่อไป
เหตุผลที่ยกเลิก: รัฐธรรมนูญมาตรานี้เป็นหลักประกันให้ คสช. ลอยตัว ไม่ต้องรับผิด กำหนดให้การกระทำทุกอย่างของ คสช. ไม่ขัดรัฐธรรมนูญและกฎหมายอื่น ๆ รับรองให้ประกาศและคำสั่งของ คสช. ยังมีผลใช้บังคับอยู่ตลอดไป
- มาตรา 272 ว่าด้วยที่มาของนายกฯ
เหตุผลที่ยกเลิก: เพื่อปิดทางการเข้ามาของ "นายกฯ คนนอก" เนื่องจากมาตรานี้เปิดทางให้สภาเสนอชื่อคนนอกที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งให้มาเป็นนายกรัฐมนตรีได้ ในระยะเวลา 5 ปี ระหว่างที่ยังมีวุฒิสภาชุดพิเศษ ของ คสช. เป็นเสียงสำคัญในการลงมติ
- หมวด 16 ว่าด้วยการปฏิรูปประเทศ
เหตุผลที่ยกเลิก: ภาคประชาชนไม่ต้องการ "แผนปฏิรูปประเทศ" ที่เขียนโดยคนของ คสช. การยกเลิกหมวดนี้จะคลายล็อคที่กำหนดให้ ครม. ต้องแจ้งความคืบหน้าการทำตามแผนปฏิรูปประเทศต่อรัฐสภาทุก 3 เดือน และตัดอำนาจ ส.ว. ในการติดตาม เสนอแนะและเร่งรัดแผนปฏิรูปประเทศ
- มาตรา 65 และ 275 ว่าด้วยการจัดทำ "ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี"
เหตุผลที่ยกเลิก: รัฐธรรมนูญมาตราที่ว่าด้วยการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ ให้อำนาจ คสช. แต่งตั้งคนของตัวเองขึ้นมาเขียนแผนแม่บทยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ขีดชะตาอนาคตประเทศด้วยการกำหนดให้การจัดทำงบประมาณแผ่นดิน นโยบายรัฐบาล และการทำงานของหน่วยงานราชการ ต้องเป็นไปตามแผนการนี้
- มาตรา 252 ว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกสภาท้องถิ่น
เหตุผลที่ยกเลิก: มาตรานี้กำหนดให้ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษสามารถได้มาโดย "วิธีอื่น" นอกจากการเลือกตั้งหรือความเห็นชอบของสภาท้องถิ่น เพื่อกลับไปสู่ระบบเลือกตั้งท้องถิ่นตามปกติ

ที่มาของภาพ, PAris Jitpentom/BBC THai
5 แก้ไข
- ปลดล็อคกลไกแก้รัฐธรรมนูญ: ตัดอำนาจ ส.ว.ในการพิจารณาแก้ไขรัฐธรรมนูญ ให้การแก้ไขอาศัยเพียงเสียงของสองสภารวมกัน ไม่บังคับต้องทำประชามติ
- นายกฯ ต้องเป็น ส.ส.: ตัดระบบบัญชีว่าที่นายกฯ ที่กำหนดให้พรรคการเมืองเสนอชื่อผู้ที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งของประชาชนเป็นนายกฯ ได้ และแก้ไขให้นายกฯ ต้องเป็น ส.ส.เท่านั้น
- แก้กระบวนการสรรหาคนในองค์กรตรวจสอบ: ปรับกระบวนการสรรหาองค์กรอิสระจากที่ให้คนในองค์กรอิสระหมุนเวียนเก้าอี้เลือกกันเอง เปลี่ยนมาเป็นกระบวนการสรรหาให้เหมาะสมตามภารกิจของแต่ละองค์กร ยกเลิกกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญที่เขียนโดยคนของ คสช. ให้ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระชุดปัจจุบันพ้นจากตำแหน่ง สรรหาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญและ กกต. ชุดใหม่ โดยวิธีตามรัฐธรรมนูญ 2540
- เปิดทางตั้ง สสร. ร่างใหม่ทั้งฉบับ: ให้มีสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ สสร. 200 คน เป็นรายบุคคลหรือเป็นตัวแทนกลุ่มก็ได้ ประชาชน 1 คนเลือก สสร. ได้เพียง 1 คนหรือ 1 กลุ่ม โดยใช้ประเทศเป็นเขตเลือกตั้ง สสร. ต้องจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ที่ประชาชนมีส่วนร่วมให้แล้วเสร็จภายใน 360 วัน
- ส.ว. ต้องมาจากการเลือกตั้งโดยประชาชน: ยกเลิก ส.ว. 250 คนที่มาจากการคัดเลือกของ คสช. และแก้ไขให้ ส.ว. ต้องมาจากการเลือกตั้ง ลดจำนวนเหลือ 200 คนและใช้จังหวัดเป็นเขตเลือกตั้ง การคำนวณจำนวน ส.ว. ต่อหนึ่งจังหวัดยึดระบบเดียวกันกับรัฐธรรมนูญ 2540










