ยูเอ็นชมไทย แก้ปัญหาคนไร้รัฐ

สำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยสหประชาชาติ (UNHCR) ชมเชยรัฐบาลไทย ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย ที่อนุมัติแนวทางและมาตรการแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลและคนไร้รัฐไร้สัญชาติ

เมื่อวานนี้ (29 ธ.ค.) พลโทวีรชน สุคนธปฏิภาค รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า สำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยสหประชาชาติ (UNHCR) ยกย่องคณะรัฐมนตรีไทย ซึ่งมีมติ แนวทาง และมาตรการในการแก้ไขปัญหาเรื่องสัญชาติและสถานะบุคคลของเด็กนักเรียน นักศึกษา และบุคคลไร้สัญชาติที่เกิดในราชอาณาจักรไทย เป็นผลให้เด็กและเยาวชนที่ประสบกับภาวะไร้รัฐไร้สัญชาติ จำนวนประมาณ 80,000 คน ได้รับประโยชน์ โดยถือเป็นอีกหนึ่งความก้าวหน้าของไทยในความพยายามแก้ปัญหาบุคคลและคนไร้รัฐไร้สัญชาติที่อย่างเป็นรูปธรรม

เว็บไซต์ทำเนียบรัฐบาลรายงานอ้างอิงรองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ระบุว่า ครม.มีมติอนุมัติการแก้ไขปัญหาเรื่องสัญชาติและสถานะบุคคลของเด็กนักเรียนนักศึกษาและบุคคลไร้สัญชาติที่เกิดในราชอาณาจักรไทยเมื่อวันที่ 7 ธ.ค. โดย เห็นชอบให้จัดทำทะเบียนประวัติ จัดทำเลขประจำตัว 13 หลักให้แก่บุตรของชนกลุ่มน้อยหรือกลุ่มชาติพันธุ์ซึ่งเกิดในไทย โดยจะต้องมีคุณสมบัติครบตามข้อกำหนดสามารถได้สัญชาติไทย เช่น ต้องเข้ามาอยู่ในไทยไม่น้อยกว่า 15 ปี มีหลักฐานการเกิดในราชอาณาจักรไทยหรือทะเบียนบ้าน-ทะเบียนประวัติ พูดและเข้าใจภาษาไทยได้ มีความจงรักภักดีและเลื่อมใสระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข และไม่เคยมีพฤติการณ์ที่เป็นภัยต่อความมั่นคง

รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรียังได้ระบุด้วยว่านางสาวรูเวนดรินี เมนิกดิเวลา ผู้แทน UNHCR ประจำประเทศไทย ได้แสดงความชื่นชมต่อมติ ครม.ดังกล่าวว่า "เป็นการต่อยอดแนวทางและมาตรการที่ประกาศใช้ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา...แสดงให้เห็นถึงเจตนารมณ์ที่ชัดเจนและแน่วแน่ของรัฐบาลไทยที่จะลดภาวะไร้รัฐไร้สัญชาติที่เกิดขึ้นกับเด็ก"

ที่ผ่านมา พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ได้มอบนโยบายแก่กระทรวงมหาดไทยในการเร่งรัดโครงการกำหนดสถานะให้แก่บุคคลไร้สัญชาติ โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนทั้งในและนอกระบบการศึกษา เพื่อให้ได้รับการรับรองสิทธิความเป็นคนสัญชาติไทยอย่างถูกต้อง และเข้าสู่สิทธิในสวัสดิการของรัฐได้อย่างเสมอภาคเช่นเดียวกับคนไทย ซึ่งจะทำให้คนเหล่านี้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นและเป็นกำลังของสังคมต่อไป

ข้อมูลจากเว็บไซต์ของ UNHCR เมื่อเดือน พ.ย.2559 ระบุว่ามีบุคคลไร้รัฐไร้สัญชาติราว 23,000 คนได้รับมอบสัญชาติไทยในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา จากจำนวนคนไร้รัฐไร้สัญชาติที่มีการรวบรวมข้อมูลไว้ได้กว่า 438,821 คน ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มคนที่มีภูมิลำเนาแถบชายแดนระหว่างประเทศซึ่งเคยมีการเปลี่ยนแปลงด้านเขตแดน ทำให้มีปัญหาการพิจารณาเรื่องสัญชาติ เช่น กลุ่มชาติพันธุ์เผ่าต่างๆ ในละแวกภูเขา

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลไทยมีเป้าหมายที่จะกำจัดปัญหาบุคคลไร้รัฐไร้สัญชาติให้หมดไปภายในปี 2567 และช่วงต้นปีที่ผ่านมาได้มีการเคลื่อนไหวเรื่องการให้เลขประจำตัว 13 หลัก รวมถึงมอบสัญชาติและสถานะผู้อยู่อาศัยถาวรให้แก่กลุ่มนักเรียนราว 65,000 คน ซึ่ง UNHCR เชื่อว่าจะช่วยให้เด็กนักเรียนไร้รัฐและไร้สัญชาติมีโอกาสเข้าถึงระบบการศึกษาเพิ่มขึ้น ทำให้ไทยเป็นหนึ่งในกลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียนที่มีความคืบหน้าด้านการแก้ปัญหาคนไร้รัฐไร้สัญชาติ ส่วนอีกสองประเทศที่ได้รับคำชมเชยจาก UNHCR ได้แก่ อินโดนีเซียและฟิลิปปินส์

รายงานสถิติบุคคลไร้รัฐไร้สัญชาติของ UNHCR ในปี 2558 ระบุว่า 40% ของคนไร้รัฐทั่วโลก คิดเป็นจำนวนประมาณ 1.4 ล้านคน อยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ เมียนมา ประมาณ 938,000 คน (แต่ไม่รวมผู้พลัดถิ่นภายในประเทศ) ไทย ประมาณ 443,862 คน บรูไน 20,524 คน มาเลเซีย 11,689 คน และฟิลิปปินส์ 7,138 คน