วาดหวังหนังสือ : กระแสวิจารณ์และสนับสนุนหลัง นิทานชุด “วาดหวัง” โดน ศธ. สั่งตรวจสอบ

"อยากวิงวอนขอให้คนซื้อ คนอ่าน หน่วยงานด้านการอ่าน คณะทำงานด้านหนังสือ รัฐบาล สันติบาล กองทัพ หน่วยงานต่าง ๆ ช่วยอ่านนิทานวาดหวังกันหน่อยค่ะ อ่านทั้ง 8 เล่มแล้วก็ช่วยกันสื่อออกมาสักนิดว่า ผิดตรงไหน?"

นี่เป็นส่วนหนึ่งของโพสต์ล่าสุดของเพจเฟซบุ๊ก "วาดหวังหนังสือ" ผู้จัดพิมพ์นิทานชุด "วาดหวัง" 8 เล่มที่กลายเป็นกระแสถกเถียงในโซเชียลมีเดียอยู่ในขณะนี้

ย้อนไปเมื่อวันที่ 27 ก.ย. ดรุณวรรณ ชาญพิพัฒนชัย โฆษกประจำตัวคุณหญิงกัลยา โสภณพนิช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เปิดเผยว่า คุณหญิงกัลยาได้ตั้งทีมเฉพาะกิจเร่งตรวจสอบว่าหนังสือนิทานชุดนี้มีเนื้อหาเข้าข่ายบิดเบือนหรือไม่

ดรุณวรรณ ระบุอีกว่า "อยากให้ครูและผู้ปกครอง รวมถึงประชาชนโดยทั่วไปที่เสพข้อมูลดังกล่าวจะต้องตระหนักถึงข้อเท็จจริง แยกแยะ และไม่ยอมรับหรือสนับสนุนให้เชิดชูความรุนแรง รวมถึงการสร้างข้อมูลเท็จหรือเนื้อหาที่บิดเบือนเพื่อปลุกปั่นเยาวชนให้หลงผิดได้"

ก่อนหน้านี้ 20 ก.ย. ผศ.ดร.อานนท์ ศักดิ์วรวิทย์ อาจารย์ประจำคณะสถิติประยุกต์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ โพสต์ข้อความเกี่ยวกับเรื่องราวดังกล่าวแล้วเช่นกัน โดยได้ระบุข้อความว่า "ผลิตสื่อลงมาล้างสมองเด็กให้เป็นซอมบี้สามกีบตั้งแต่อนุบาล ประถมต้น วาดการ์ตูนมาอย่างดี รัฐบาล กระทรวงศึกษาธิการ รู้แล้วหรือยัง ?"

ล่าสุดเมื่อ 30 ก.ย. เพจเฟซบุ๊ก "วาดหวังหนังสือ" เผยแพร่ภาพเป็นจดหมายจากสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคซึ่งระบุว่า ผู้บริโภคได้ขอให้ตรวจสอบว่าเพจเฟซบุ๊กนี้ "ฝ่าฝืนประราชบัญญัติขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. 2545 หรือไม่" และได้เรียกตัวเจ้าของเพจไปชี้แจงกับเจ้าหน้าที่ที่สำนักงานคณะกรรรมการคุ้มครองผู้บริโภคในวันที่ 12 ต.ค. นี้

จากข้อมูลในเพจเฟซบุ๊ก "วาดหวังหนังสือ" ผู้จัดพิมพ์และผู้เขียนหนังสือ 6 เล่มในนิทานชุดนี้คือ ศรีสมร โซเฟร ผู้ใช้นามปากกาว่า "สองขา" เจ้าของชุดหนังสือเด็ก "ป๋องแป๋ง" และหนังสือเกี่ยวกับเด็กพิเศษอย่าง "หัวใจแปลงร่าง"

นอกจากนี้ เธอได้ไปเชื้อชวนนักเคลื่อนไหวทางสังคมและการเมืองคนอื่น ๆ มาร่วมเขียนด้วย อาทิ สมบัติ บุญงามอนงค์ หรือ "บก. ลายจุด" ที่เขียนเรื่องเกี่ยวกับไฟป่าในนิทานเรื่อง "แค็ก! แค็ก! มังกรไฟ" และเรื่อง "แม่หมิมไปไหน ?" ซึ่งเขียนโดย "ทราย" อินทิรา เจริญปุระ

ในนิทานภาพชื่อ "10 ราษฎร" ศิลปิน The Art District86 วาดภาพแกนนำผู้ชุมนุมราษฎร อาทิ จตุภัทร์ บุญภัทรรักษา หรือ "ไผ่ ดาวดิน" ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล หรือรุ้ง และพริษฐ์ ชิวารักษ์ หรือเพนกวิน เป็นต้น

สมบัติ บุญงามอนงค์ บอกกับบีบีซีไทย เมื่อ 30 ก.ย. ว่าเขาไม่คิดว่าในที่สุดแล้วทีมเฉพาะกิจของกระทรวงศึกษาธิการจะพบว่านิทานชุดวาดหวัง "มีเนื้อหาเข้าข่ายบิดเบือน" อะไร และผลที่ตามมาคือจะเป็นการประชาสัมพันธ์ให้ยอดขายหนังสือชุดนี้ "ทะลุเป้า"

เขามองว่า สิ่งที่เกิดขึ้นสะท้อนว่ารัฐไม่ได้ศึกษาต้นฉบับ "เห็นแค่ปกแล้วก็เต้น"

หลังจากที่ได้รับจดหมายจากสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค "สองขา" ให้สัมภาษณ์กับประชาไทว่า กังวลและตกใจ

"พอหนังสือคลอดออกมา เราก็ส่งให้โรงพยาบาล สถานีอนามัย หน่วยด้านหน้าโควิด กลุ่มเส้นด้าย เครือข่ายสลัม 4 ภาค โรงเรียน ห้องสมุด และอื่นๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชนและส่วนรวมเป็นล็อตแรกๆ เลย เราก็ส่ง ๆ กำไรเราก็มอบให้กลุ่มต่าง ๆ เลยไม่เข้าใจว่าผิดตรงไหน และนึกไม่ออกว่าทำไมรัฐต้องมากดดัน" ศรีสมร ระบุกับประชาไท

ปลุกระดมหรือเพื่อการเรียนรู้

ทิชา ณ นคร ผู้อำนวยการศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนบ้านกาญจนาภิเษก ได้สร้างแคมเปญรณรงค์ให้ "หยุดปิดกั้นการเรียนรู้เด็กไทย" บนเว็บไซต์ change.org โดยตอนนี้มีคนลงชื่อกว่า 1 พันคนแล้ว

แถลงการณ์บนเว็บไซต์ change.org ระบุว่านิทานสำหรับเด็กชุดนี้เล่าถึง "ความฝัน ความหวัง ความแตกต่าง คุณค่าของตัวเอง ความสามัคคี การอยู่ร่วมกันอย่างสร้างสรรค์ ...แต่ตอนนี้รัฐกลับมองว่าหนังสือชุดนี้ เป็นการระดมบ่มเพาะฝังรากล้างสมอง"

นายสมชาย แสวงการ สมาชิกวุฒิสภา ได้โพสต์ข้อความลงในเฟซบุ๊กส่วนตัวเมื่อวันที่ 27 ก.ย. เรียกร้องให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบว่านิทานชุดนี้เข้าข่ายปิดประมวลกฎหมายอาญามาตรา 116 หรือไม่ "ปลุกระดม บ่มเพาะ ฝังราก ล้างสมอง ใช้การ์ตูนครอบงำความคิดเด็ก อันตรายมากครับ"

ด้าน อังคณา นีละไพจิตร" อดีตกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ระบุผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวว่า นิทานชุดนี้เป็นเพียงการเล่าเรื่องที่เกิดขึ้นในสังคมให้เด็กสามารถเข้าใจได้ง่าย ไม่ใช่การปลุกระดม

"การพยายามนิยามคนดีในสายตารัฐโดยผลักคนเห็นต่างให้เป็นคนไม่ดีที่ต้องกำจัดให้หมดไป ถือเป็นเผด็จการทางความคิดที่ไม่ควรเกิดขึ้นในยุคที่การศึกษาเรียนรู้ไร้พรมแดนและไม่มีขีดจำกัดดังเช่นทุกวันนี้"

นอกจากนี้ นายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ ซึ่งเป็นแพทย์จิตเวชผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการทางสมองของเด็ก ยังได้เขียนบทความลงในเว็บไซต์ way magazine ว่าหน้าที่สำคัญของนิทานภาพไม่ใช่การยัดเยียดสอนสั่ง แต่เป็นการเปิดทางเว้นช่องว่างให้เด็กคิดอ่าน จินตนาการ หาเหตุผล หาคำอธิบาย