มีการผลิตฝิ่นในอัฟกานิสถานมากแค่ไหน และสถิติที่ตาลีบันทำไว้เป็นอย่างไร

ตาลีบันอ้างว่าได้สั่งห้ามการปลูกฝิ่น และการค้ายาเสพติดผิดกฎหมายก็ยุติลง ตั้งแต่ที่กลุ่มได้ปกครองอัฟกานิสถานครั้งที่แล้ว

แม้ปริมาณการผลิตฝิ่นจะลดลงอย่างมากในปี 2001 ซึ่งเป็นช่วงที่ตาลีบันปกครองประเทศคราวก่อน แต่การปลูกฝิ่นในพื้นที่ที่ตาลีบันยึดครองกลับเพิ่มขึ้นในปีต่อ ๆ มา

มีการผลิตฝิ่นในอัฟกานิสถานมากแค่ไหน

ดอกฝิ่นสามารถนำไปสกัดทำเป็นสารตั้งต้นในการผลิตยาเสพติดร้ายแรงได้หลายชนิดรวมถึงเฮโรอีน

ข้อมูลของสำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Office on Drugs and Crime--UNODC) ระบุว่า อัฟกานิสถานเป็นแหล่งผลิตฝิ่นที่ใหญ่ที่สุดในโลก

ผลผลิตฝิ่นของอัฟกานิสถานมีสัดส่วนมากกว่า 80% ของปริมาณฝิ่นทั่วโลก

ในปี 2018 UNODC ประเมินว่าการผลิตฝิ่นมีส่วนสร้างเสริมเศรษฐกิจของอัฟกานิสถานราว 11%

ตาลีบันบอกว่าจะทำอย่างไรกับฝิ่น

หลังจากตาลีบันเข้ายึดอัฟกานิสถานครั้งล่าสุดนี้ นายซาบิฮุลเลาะห์ มูจาฮิด โฆษกตาลีบัน กล่าวว่า "ตอนที่เราอยู่ในอำนาจก่อนหน้านี้ไม่มีการผลิตยาเสพติดเกิดขึ้น" และ "เราจะทำให้การปลูกฝิ่นกลายเป็นศูนย์อีกครั้ง" ทั้งจะไม่มีการลักลอบขายฝิ่นด้วย

เปิดสถิติผลิตฝิ่นของตาลีบัน

ข้อมูลจากกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ชี้ว่า ในช่วงแรกปริมาณการปลูกฝิ่นเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ในช่วงที่ตาลีบันปกครองประเทศ โดยเพิ่มจากประมาณ 41,000 เฮกเตอร์ (ประมาณ 256,250 ไร่) ในปี 1998 เป็นมากกว่า 64,000 เฮกเตอร์ (ประมาณ 400,000 ไร่) ในปี 2000

พื้นที่ปลูกฝิ่นส่วนใหญ่อยู่ในจังหวัดเฮลมานด์ที่ตาลีบันควบคุมอยู่ ซึ่งมีการผลิตฝิ่นคิดเป็น 39% ของการผลิตฝิ่นผิดกฎหมายทั่วโลก แต่ในเดือน ก.ค. 2000 ตาลีบันได้ห้ามการปลูกฝิ่นในพื้นที่ต่าง ๆ ที่ตาลีบันควบคุม

รายงานของสหประชาชาติในเดือน พ.ค. 2001 "พบว่าการห้ามปลูกฝิ่นในพื้นที่ที่ตาลีบันควบคุมทำได้เกือบจะสำเร็จทั้งหมด"

ซึ่งหลังจากนั้นการจับกุมการลักลอบค้าฝิ่นทั่วโลกลดต่ำลงอย่างมากอย่างเห็นได้ชัดในปี 2001 และ 2002

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์เริ่มเปลี่ยนแปลงไปหลังจากนั้น

แม้ว่าจะมีการปลูกฝิ่นในภูมิภาคที่รัฐบาลชุดก่อนหน้านี้ควบคุมอยู่เมื่อไม่นานมานี้ แต่การปลูกฝิ่นส่วนใหญ่ยังกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่ที่ตาลีบันยึดครอง

ยกตัวอย่าง จังหวัดเฮลมานด์และกันดาฮาร์ ทางใต้ของอัฟกานิสถาน มีการใช้ที่ดินในการปลูกฝิ่นมากที่สุดในปี 2018 ในช่วงที่ตาลีบันควบคุมทั้งสองจังหวัดนี้

ตาลีบันหาเงินจากฝิ่นอย่างไร

การสำรวจของ UNODC พบว่าการปลูกฝิ่นเป็นแหล่งจ้างงานสำคัญในอัฟกานิสถาน และในปี 2019 การเก็บเกี่ยวผลผลิตฝิ่นก็ทำให้มีการจ้างงานเกือบ 120,000 อัตรา

กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่า ตาลีบันทำกำไรจากการเก็บภาษีฝิ่น การแปรรูปฝิ่นและลักลอบค้าฝิ่นทางอ้อม มีการเก็บภาษีปลูกฝิ่น 10% จากเกษตรกร

นอกจากนี้ยังมีการเก็บภาษีทั้งจากโรงงานผลิตเฮโรอีนที่ใช้ฝิ่นเป็นวัตถุดิบ และผู้ที่ลักลอบค้ายาเสพติดผิดกฎหมายด้วย

คาดว่าส่วนแบ่งจากธุรกิจยาเสพติดผิดกฎหมายในแต่ละปีของตาลีบันอยู่ระหว่าง 100-400 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 3,270-13,083 ล้านบาท)

หน่วยงานตรวจสอบพิเศษเพื่อการฟื้นฟูอัฟกานิสถาน (Special Inspector General for Afghan Reconstruction--Sigar) ซึ่งเป็นหน่วยเฝ้าระวังของสหรัฐฯ ระบุว่า รายได้ต่อปีของตาลีบันมาจากยาเสพติดผิดกฎหมายถึง 60% ของรายได้ทั้งหมด

ยาเสพติดถูกส่งไปไหน

เฮโรอีนที่ผลิตจากฝิ่นที่ปลูกในอัฟกานิสถานมีสัดส่วน 95% ของตลาดเฮโรอีนในยุโรป

อย่างไรก็ตาม สำนักงานปราบปรามยาเสพติด (Drug Enforcement Agency) ของสหรัฐฯ ระบุว่า เฮโรอีนที่ค้ากันในสหรัฐฯ เป็นเฮโรอีนที่มาจากอัฟกานิสถานเพียง 1% ขณะที่ส่วนใหญ่มาจากเม็กซิโก

ในช่วงปี 2017-2020 การขนส่งโอปิออยด์หรือสารสกัดจากฝิ่นมากกว่า 90% เป็นการขนส่งทางบก แต่เมื่อไม่นานนี้มีการยึดเฮโรอีนระหว่างการขนส่งทางทะเลได้มากขึ้น โดยเป็นเส้นทางระหว่างมหาสมุทรอินเดียและยุโรป

แม้สถิติจะขึ้น ๆ ลง ๆ แต่การผลิตฝิ่นและการจับยึดผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับฝิ่นก็มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในช่วง สองทศวรรษที่ผ่านมา สอดคล้องกับปริมาณการปลูกฝิ่นในอัฟกานิสถาน

หน่วยงานตรวจสอบพิเศษเพื่อการฟื้นฟูอัฟกานิสถานระบุว่า การยึดยาเสพติดและการจับกุมมีผลกระทบต่อการปลูกฝิ่นในอัฟกานิสถานไม่มากนัก โดยฝิ่นที่ยึดได้ตั้งแต่ปี 2008 คิดเป็นเพียง 8% ของฝิ่นที่อัฟกานิสถานผลิตในปี 2019 เพียงปีเดียว