เกาหลีเหนือ : ย้อนอดีตไปทศวรรษ 70 ด้วยการเข้าพักโรงแรมในประเทศที่ปิดตัวเองจากโลกภายนอก

สำหรับคนที่เคยเดินทางไปเกาหลีเหนือ การเข้าพักโรงแรมที่นั่นเสมือนการได้ย้อนเวลากลับไปในอดีต หนังสือเล่มใหม่โดยเจมส์ สกัลลิน และนิโคล รีด ได้บันทึกสถาปัตยกรรมและการออกแบบของโรงแรมในกรุงเปียงยางสไตล์ยุคทศวรรษ 1970 ไว้ และเผยให้เห็นแง่มุมทางวัฒนธรรมที่น้อยคนจะได้เห็น

เจ้าหน้าที่ทางการเกาหลีเหนือมักกำหนดตารางเที่ยวของคนที่เดินทางไปที่นั่นอย่างรัดกุม

อุตสาหกรรมท่องเที่ยวถูกควบคุมโดยทางการ และเจ้าหน้าจากรัฐบาลจะคอยสังเกตการณ์นักท่องเที่ยวด้วย พวกเขาเดินทางไปได้เฉพาะสถานที่ที่ได้รับการอนุมัติแล้ว หมายความว่าเส้นทางการท่องเที่ยวทุกคนจะเหมือนกัน

เมื่อปีที่แล้ว เจมส์ สกัลลิน นักเขียน และ นิโคล รีด ช่างภาพ ใช้เวลา 5 คืนอยู่ในกรุงเปียงยาง ไปเยี่ยมชมโรงแรมมา 11 แห่ง ซึ่งกลายเป็นหนังสือชื่อ "Hotels of Pyongyang" (โรงแรมในเปียงยาง)

สกัลลิน เป็นมัคคุเทศก์ และเคยไปเปียงยางมา 8 รอบแล้ว เขาเล่าให้บีบีซีฟังว่า โรงแรมมักจะเป็นพื้นที่ "กลาง ๆ" ที่นักท่องเที่ยวไม่ถูกควบคุมโดยกฎเคร่งครัดนัก

สถาปัตยกรรมและการตกแต่งภายในของโรงแรมเผยให้เห็นแง่มุมหลายอย่างในประเทศที่ปิดตัวเองจากโลกภายนอก และขณะเดียวกันก็ยังสามารถทำให้นักท่องเที่ยวได้รับความบันเทิงด้วย

รัฐบาลเป็นผู้บริหารโรงแรมทั้งหมดในเกาหลีเหนือ ดังนั้นจึงมีภาพตราสินค้าและการโฆษณาน้อยมาก

"มันแปลกมาก เพราะว่าเราคุ้นชินกับสิ่งนั้นมาก(การโฆษณา) มันเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตเราไปแล้ว" สกัลลิน กล่าว

"มันทำให้ผมสงสัยว่าประเทศเราเป็นอย่างไรก่อนโลกาภิวัตน์"

เขาบอกว่าโรงแรมเป็นเหมือน "ของตกทอดจากอดีตที่ถูกเก็บรักษาไว้อย่างดี"

โรงแรมหลายแห่งถูกสร้างในช่วงทศวรรษ 70 และ 80 โดยเยอรมนีตะวันออกและสหภาพโซเวียตหลังเมืองได้รับความเสียหายจากสงครามเกาหลี และสกัลลินบอกว่ายังเห็นอิทธิพลของยุคนั้นได้ถึงทุกวันนี้

ใครคือลูกค้า

เราหลายคนคิดว่าโรงแรมเหล่านี้น่าจะว่างเปล่า ไม่มีผู้คน เพราะเกาหลีเหนือค่อยข้างจากตัดขาดจากโลกภายนอก

แต่สกัลลินและรีดบอกว่าตอนไปเที่ยวปีที่แล้ว โรงแรมเต็มไปด้วยนักท่องเที่ยว แต่ส่วนใหญ่มาจากจีน

"รูปของเราทำให้รู้สึกว่าโรงแรมว่างเปล่า แต่ไม่จริง โรงแรมเต็มหมด เวลาคุณไปเที่ยวในเกาหลีเหนือ คุณตื่นแปดโมงเช้า และต้องขึ้นรถบัสไปพิพิธภัณฑ์และอนุสาวรีย์ต่าง ๆ" สกัลลิน เล่า

"คุณไม่สามารถนอนต่อ หรืออยู่โรงแรมต่อได้ เพราะว่าเป็นทัวร์ที่กำหนดตารางไว้แล้ว งานทำหนังสือเราเป็นไปได้ด้วยดีเพราะเรามีมัคคุเทศก์ส่วนตัวคอยพาจากโรงแรมหนึ่งไปสู่อีกโรงแรม"

การท่องเที่ยวในเกาหลีเหนือกำลังอยู่ในขาขึ้นก่อนเกิดวิกฤตโควิด-19 ประเมินกันว่ามีนักท่องเที่ยวจีนมาเกาหลีเหนือปีละ 100,000 คน ขณะที่นักท่องเที่ยวชาติอื่นอยู่ที่ 8,000-10,000 คน

สกัลลินบอกว่า นักท่องเที่ยวจีนที่เขาพบเจอมาที่นี่ด้วยเหตุผลเดียวกัน คือเกาหลีเหนือทำให้พวกเขานึกถึงประเทศตัวเองในช่วงทศวรรษ 1970

"การมาที่เกาหลีเหนือเหมือนกับการกลับไปดูประวัติศาสตร์ประเทศตัวเอง และก็มีคนจำนวนมากจากเยอรมนีตะวันออก รัสเซีย และประเทศยุโรปตะวันออก ก็มาที่นี่ด้วเหตุผลเดียวกัน ส่วนคนจากโลกตะวันตกอย่างเรามาเพราะมันเป็นเอกลักษณ์และแตกต่างมาก"

โรงแรมเป็นอย่างไร

โรงแรมมีบาร์ สระว่ายน้ำ และสปา แต่ว่าไม่มีอินเตอร์เน็ตและการให้บริการส่งถึงห้อง เป็นระบบให้บริการที่ย้อนหลังไปหลายทศวรรษและนักท่องเที่ยวนานาชาติอาจจะไม่คุ้นนัก

แม้ภายนอกอาจจะดูแข็งกระด้าง การออกแบบภายในบางที่ก็มีสีสันและมีลูกเล่นอยู่บ้าง

ยกตัวอย่างเช่นโรงแรมโครยอที่มีห้องคาราโอเกะที่สกัลลินบอกว่าดูเหมือนจะหลุดออกมาจากยุค 70

"มันน่าสนใจเพราะมันต่างจากภาพลักษณ์ของประเทศมาก" สกัลลิน อธิบาย "และน่าคิดว่าใครกันที่ออกแบบโรงแรมนี้ เพราะเขาคนนี้คงไม่เคยเดินทางไปยังโลกตะวันตกหรือญี่ปุ่น หมายความว่าห้องที่แปลกประหลาดนี้หลุดมาจากจินตนาการล้วน ๆ"

"ดังนั้น การแสดงออกถึงความสร้างสรรค์ส่วนบุคคลยังเกิดขึ้นได้แม้ว่าจะในเกาหลีเหนือ ซึ่งไม่ใช่ประเทศที่เหมาะที่สุดสำหรับการมีความคิดสร้างสรรค์"