สงครามการค้าญี่ปุ่น-เกาหลีใต้ จะกระทบโลกอย่างไร

ญี่ปุ่นเตรียมถอดเกาหลีใต้ออกจาก "บัญชีขาว" ซึ่งเป็นรายชื่อประเทศคู่ค้าที่ได้รับความไว้วางใจในช่วงปลายเดือนนี้ ขณะที่เกาหลีใต้ประกาศจะตอบโต้ด้วยมาตรการเดียวกัน

ข้อพิพาททางการค้าที่มีชนวนเหตุมาจากปมขัดแย้งในประวัติศาสตร์นี้ อาจดูเหมือนแค่ความขัดแย้งทวิภาคีที่ส่งผลเฉพาะ 2 ประเทศ ทว่าผู้เชี่ยวชาญชี้ว่าผลกระทบที่จะเกิดตามมาจะกินวงกว้างไปทั่วโลก

เกิดอะไรขึ้น

คณะรัฐมนตรีญี่ปุ่นอนุมัติแผนการถอดถอนเกาหลีใต้ออกจาก "บัญชีขาว" โดยจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 28 ส.ค. นี้

นับเป็นครั้งแรกที่รัฐบาลญี่ปุ่นตัดสินใจถอดประเทศออกจากบัญชีขาว ที่ปัจจุบันมีทั้งสิ้น 27 ประเทศ อาทิ สหรัฐฯ สหราชอาณาจักร และเยอรมนี

มาตรการดังกล่าวจะส่งผลให้ผู้ส่งออกเกาหลีใต้ต้องผ่านกระบวนการเพิ่มเติมในการขอใบอนุญาตส่งออกสินค้าไปยังญี่ปุ่น

การตัดสินใจของรัฐบาลญี่ปุ่นครั้งนี้ มีขึ้นเพียง 1 เดือนหลังจากญี่ปุ่นเพิ่งจะเพิ่มมาตรการเข้มงวดในกฎระเบียบว่าด้วยการส่งออกวัสดุที่สำคัญในการผลิตสินค้าประเภทอิเล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยีของเกาหลีใต้ เช่น วัสดุสำคัญในการผลิตจออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และชิปหน่วยความจำ ซึ่งนับเป็นมาตรการที่ทำให้รัฐบาลเกาหลีใต้เกิดความกังวลถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับเศรษฐกิจประเทศที่กำลังเผชิญกับภาวะชะลอตัวอยู่แล้ว

บทวิเคราะห์

ลอรา บิคเกอร์ ผู้สื่อข่าวบีบีซีประจำกรุงโซล

หากคุณเริ่มเห็นว่าราคาสมาร์ทโฟน หรือแล็ปท็อปตามท้องตลาดมีราคาสูงขึ้น ก็น่าจะเป็นผลมาจากข้อพิพาททางการค้าระหว่างญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ในครั้งนี้ โดยบริษัทด้านเทคโนโลยีของเกาหลีใต้เป็นผู้ผลิตรายใหญ่ของสินค้าประเภท "สารกึ่งตัวนำ" (semiconductor) ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ โดยคิดเป็นสัดส่วนกว่าครึ่งหนึ่งในตลาดโลก

การตัดสินใจของรัฐบาลญี่ปุ่นในการถอดเกาหลีใต้ออกจาก "บัญชีขาว" ครั้งนี้อาจส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานโลก ทั้งยังทำให้ชาวเกาหลีใต้หลายล้านคนคว่ำบาตรสินค้าจากญี่ปุ่นจากข้อพิพาทนี้ และมีการออกมาชุมนุมประท้วงหลายแห่งทั่วประเทศ

เมื่อวันที่ 1 ส.ค. ที่ผ่านมา ชายเกาหลีใต้คนหนึ่งได้จุดไฟเผาตัวเองในย่านใจกลางกรุงโซลเพื่อประท้วงการกระทำของญี่ปุ่น ขณะที่ร้านค้า และซูเปอร์มาร์เก็ตต่างเก็บสินค้าญี่ปุ่นออกไปจากชั้นวางจำหน่ายสินค้า นอกจากนี้ผู้ประท้วงชาวเกาหลีใต้บางคนแสดงความเกรี้ยวกราดด้วยการทุบทำลายรถยนต์สัญชาติญี่ปุ่นของตัวเอง

ข้อพิพาทนี้ยังส่งผลต่อเรื่องการเมืองระหว่างประเทศด้วย โดยสหรัฐฯ ต้องพึ่งพาญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ในการผนึกกำลังกดดันเกาหลีเหนือและต่อสู้กับการเป็นพันธมิตรที่แน่นแฟ้นระหว่างรัสเซียและจีน

ด้วยเหตุนี้จึงทำให้มีความกังวลว่า ข้อพิพาททางการค้าครั้งล่าสุดของเกาหลีใต้และญี่ปุ่นจะยิ่งนำไปสู่ความแตกแยกและทำให้ความเป็นพันธมิตรระหว่างสองชาติต้องสั่นคลอน

ข้อพิพาทเกิดขึ้นได้อย่างไร

เกาหลีใต้และญี่ปุ่นมีประวัติศาสตร์ที่ซับซ้อน เช่น ปมความขัดแย้งสมัยที่ญี่ปุ่นเข้ารุกรานและปกครองเกาหลีตั้งแต่ปี ค.ศ. 1910 จนกระทั่งญี่ปุ่นพ่ายแพ้สงครามโลกครั้งที่สองในปี ค.ศ.1945

เมื่อปีที่แล้ว ศาลเกาหลีใต้มีคำสั่งให้บริษัทญี่ปุ่นจ่ายเงินชดเชยต่อชาวเกาหลีที่ถูกบังคับใช้แรงงานทาสในช่วงสงครามซ้ำอีกครั้ง แต่ทางการญี่ปุ่นยืนกรานว่า ข้อพิพาทนี้ได้ยุติลงมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1965 ซึ่งเป็นช่วงที่ทั้งสองประเทศได้ปรับปรุงความสัมพันธ์มาสู่ระดับปกติในฐานะประเทศเพื่อนบ้าน

บริษัทมิตซูบิชิเฮฟวี คือหนึ่งในบริษัทญี่ปุ่นที่เกี่ยวข้องในคดีความดังกล่าวได้ปฏิเสธทำตามคำสั่งศาล ขณะที่บริษัทญี่ปุ่นอีก 2 แห่งได้ถูกอายัดทรัพย์ในเกาหลีใต้

สงครามการค้าญี่ปุ่น-เกาหลีใต้ ทำยอดขายโตโยต้า-ฮอนด้า เดือน ก.ค. ร่วง

ยอดขายรถยนต์ญี่ปุ่นในเกาหลีใต้เมื่อเดือน ก.ค. หล่นฮวบ เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า สืบเนื่องมาจากความตึงเครียดของการค้าขายระหว่างกัน โดยยอดขายโตโยต้า ร่วงไปราว 32% และยอดขายของฮอนด้า ตกไป 34%

ภายหลังสมาคมผู้นำเข้าและตัวแทนขายรถยนต์แห่งเกาหลีใต้ เผยแพร่ยอดการขายรถยนต์ในเดือน ก.ค. ที่ผ่านมา บริษัท ฮอนด้า เกาหลีใต้ ระบุกับรอยเตอร์ว่า จำนวนผู้มาเยี่ยมชมโชว์รูมลดลงและลูกค้าต่างก็ระงับการเซ็นสัญญาซื้อขาย