มาตรการจัดการ "ภาวะนักท่องเที่ยวล้นเมือง" รอบโลก

"ภาวะนักท่องเที่ยวล้นเมือง" หรือ "Overtourism" คือสถานการณ์ที่แหล่งท่องเที่ยวกลายเป็น "เหยื่อ" ของกระแสความนิยมที่ตัวเองได้รับ นี่คือสิ่งที่หลายสถานที่ในโลกกำลังพยายามรับมือ เพื่อปกป้องแหล่งท่องเที่ยวพร้อมกับดูแลคนท้องถิ่นของตัวเอง

อ่าวมาหยา ที่หมู่เกาะพีพี ของไทยเป็นตัวอย่างที่ดีตัวอย่างหนึ่ง ภาพยนตร์ชื่อดัง "เดอะบีช" ซึ่งนำแสดงโดยลีโอนาร์โด ดิแคพรีโอ สร้างกระแสให้ชาวต่างชาติแห่กันมาเที่ยว จนเมื่อเร็ว ๆ นี้ ทางการได้ประกาศปิดอ่าวมาหยาชั่วคราวเพื่อฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลที่ถูกทำลายไปกับการท่องเที่ยว ไม่ว่าจะด้วยเรือหรือด้วยนักท่องเที่ยวโดยตรง

หลาย ๆ เมืองในโลกก็กำลังหามาตรการจัดการกับภาวะนักท่องเที่ยวล้นเมืองเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นการรณรงค์โฆษณา การออกกฎหมาย ไปจนถึงห้ามไม่ให้นักท่องเที่ยวเข้าไปในสถานที่นั้น ๆ เลย

สงครามระหว่างบาร์เซโลน่ากับ Airbnb

บาร์เซโลน่ามีประชากร 1.6 ล้านคน แต่ต้องรับมือกับนักท่องเที่ยวมากกว่า 30 ล้านคนต่อปี โดยปัจจัยสำคัญคือความนิยมที่เพิ่มขึ้นหลังจากการเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนเมื่อปี 1992

ความต้องการของนักท่องเที่ยวที่เพิ่มขึ้น เป็นผลให้ธุรกิจให้เช่าที่พักชั่วคราวอย่าง Airbnb เติบโตมาก แต่บริการเหล่านี้ถูกมองว่าเป็นสาเหตุที่ทำให้ราคาค่าเช่าที่อยู่โดยทั่วไปในเมืองแพงขึ้นเป็นอย่างมาก

ขณะนี้ ทางการกำลังจัดการกับธุรกิจที่ให้บริการลักษณะดังกล่าว เมื่อเดือน พ.ค. สภาเทศบาลเมืองบาร์เซโลน่าสั่งให้เว็บไซต์ Airbnb ปลดที่พัก 2,577 แห่งที่ไม่มีใบอนุญาตประกอบการออกจากเว็บไซต์ นอกจากนี้ ทางการยังได้ออกกฎบังคับให้ที่พักทุกแห่งต้องขอใบอนุญาตในการทำธุรกิจด้วย

มีรายงานอีกด้วยว่า ทางการปฏิเสธที่จะให้ใบอนุญาตประกอบการธุรกิจที่พักบริเวณที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยม

แบนร้านขายของที่ระลึกในอัมสเตอร์ดัม

จำนวนนักท่องเที่ยวในเมืองอัมสเตอร์ดัม ประเทศเนเธอร์แลนด์ เพิ่มจาก 12 ล้านคนในปี 2011 ขึ้นแตะ 17 ล้านคนในปี 2016 ตัวเลขดังกล่าวอาจล่อตาล่อใจผู้เล็งเปิดกิจการที่เกี่ยวกับนักท่องเที่ยว แต่เมื่อเดือน ต.ค. ปีที่แล้ว ทางเมืองประกาศห้ามเปิดร้านค้าหรือกิจการที่มีนักท่องเที่ยวเป็นกลุ่มเป้าหมาย ไม่ว่าจะเป็นร้านของที่ระลึกหรือธุรกิจให้เช่าจักรยาน

รณรงค์ให้ไป "บาหลีแห่งใหม่"

ในจำนวนนักท่องเที่ยวเกือบ 14 ล้านที่ไปประเทศอินโดนีเซียเมื่อปี 2017 หนึ่งล้านคนเลือกเกาะบาหลีเป็นจุดหมายปลายทาง การเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่นิยมส่งผลกระทบต่อระบบสาธารณูประโภคของเกาะ เมื่อปีที่แล้ว เกิดภาวะขยะล้นที่ชายหาดหลายแห่งของบาหลี จนชายหาดช่วงหนึ่งที่ทอดยาว 5.8 กม. ต้องปิดตัวลง และมีรายงานว่าพนักงานทำความสะอาดต้องจัดการกับขยะหนักถึงหนึ่งร้อยตันต่อวัน

ในขณะที่ยังไม่มีมาตรการจัดการอื่นออกมาอย่างเป็นกิจจะลักษณะ ทางการพยายามที่จะเชื้อเชิญให้นักท่องเที่ยวไปที่อื่นแทน โดยฝ่ายส่งเสริมการท่องเที่ยวอินโดนีเซียรณรงค์ให้สถานที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศกลายเป็น "บาหลีแห่งใหม่" พวกเขาหวังว่าจะกระจายนักท่องเที่ยวออกไปได้ พร้อมกับความช่วยเหลือของเงินลงทุนจากต่างประเทศ โดยเฉพาะจีน ซึ่งเป็นผู้ลงทุนรายใหญ่อันดับสองในอินโดนีเซีย และมีนักท่องเที่ยวที่คอยขับเคลื่อนอุตสาหกรรมท่องเที่ยวในประเทศรอบโลก

กำหนดเวลาเที่ยวที่มาชูปิกชู

เมืองโบราณมาชูปิกชูของเปรูเป็นหนึ่งในสถานที่ที่ต้องไปเยี่ยมชมของนักเดินทางจำนวนมาก

เส้นทางอินคาเป็นเส้นทางที่นักท่องเที่ยวสามารถเดินขึ้นไปยังมาชูปิกชู ซึ่งระหว่างทางจะได้ชมทิวทัศน์ของเทือกเขาแอนดีส และกลุ่มเมฆจำนวนมาก ผู้คนจำนวนมากบอกว่า เป็นประสบการณ์ที่น่าประทับใจอย่างยิ่ง

อย่างไรก็ตาม การมีคนและผู้นำเที่ยวอย่างไม่เป็นทางการมากเกินไป กำลังนำไปสู่เส้นทางที่ชำรุดทรุดโทรม กองขยะทับถม และจุดกางเต็นท์ที่ไม่สามารถควบคุมไม่ได้

ในปี 2005 รัฐบาลเปรูได้จำกัดจำนวนคนที่ได้รับอนุญาตให้เดินขึ้นไปตามเส้นทางนั้นต่อฤดูกาล และยังมีการปิดเพื่อทำความสะอาดและซ่อมบำรุงในเดือน ก.พ. ของทุกปีด้วย

นักท่องเที่ยวได้ปรับตัวด้วยการจองล่วงหน้า และบริษัทนำเที่ยวต่าง ๆ ต้องปฏิบัติตามกฎเพื่อจะได้ไม่ถูกตัดลดใบอนุญาตที่ได้รับการจัดสรรมา

อย่างไรก็ตาม ยังคงมีนักท่องเที่ยวจำนวนมากเดินทางไปยังมาชูปิกชูด้วยตัวเอง ซึ่งคนส่วนใหญ่สามารถเข้าถึงได้ด้วยรถยนต์

ปีที่แล้ว เจ้าหน้าที่ทางการได้นำระบบใหม่มาใช้ ซึ่งจะต้องมีการซื้อตั๋วเข้าชมช่วงเช้าหรือช่วงบ่าย เพื่อพยายามควบคุมจำนวนนักท่องเที่ยว

อย่างไรก็ตาม นักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมท้องถิ่นคนหนึ่งกล่าวกับบีบีซีว่า พวกเขาเกรงว่า นี่จะเป็นการแก้ปัญหาที่ไม่ยั่งยืน เพราะเป็นที่ทราบกันดีว่า ยังมีจำนวนนักท่องเที่ยวเกินจำนวนที่องค์การยูเนสโกแนะนำไว้ที่สูงสุด 2,500 คนต่อวัน

กำหนดเส้นทางในเวนิซ

ภาพกลุ่มนักท่องเที่ยวที่หนาแน่นบริเวณสะพานในเมืองเวนิส เป็นตัวอย่างของ "ภาวะนักท่องเที่ยวล้นเมือง" ได้อย่างดี เมืองกลางน้ำเมืองนี้มีประชากร 55,000 คน แต่มีจำนวนนักท่องเที่ยวมากกว่า 20 ล้านคนต่อปี ทำให้ผู้อยู่อาศัยต่างร้องเรียนว่ามีนักท่องเที่ยวเยอะเกินไป

ทางการพยายามกำหนดมาตรการหลายอย่างในการลดจำนวนคน ตั้งแต่จำกัดจำนวนเรือสำราญที่เข้ามาเทียบท่า ไปจนถึงคิดค่าปรับกับนักท่องเที่ยวที่เสียงดังและทำพฤติกรรมไม่เหมาะสม

นอกจากนี้ เมื่อเดือน เม.ย. ทางการยังได้เพิ่มมาตรการตั้งจุดตรวจตามทางเข้าเมืองหลักต่าง ๆ เพื่อพยายามให้นักท่องเที่ยวใช้เส้นทางทางเลือกอื่นแทน เพื่อให้ถนนทางเดินสำหรับผู้อยู่อาศัยในเมืองไม่แออัดจนเกินไป

แอบดอกซากุระ

อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของญี่ปุ่นเติบโตเร็วที่สุดในโลก โดยมีนักท่องเที่ยวเพิ่มจาก 3.3 ล้านคนเมื่อปี 2005 เป็น 28.7 ล้านคนในปี 2017 ซึ่งมีปัจจัยสำคัญมาจากนักท่องเที่ยวจีนที่เพิ่มขึ้น

การเติบโตนี้ส่งผลกระทบต่อหลาย ๆ เมืองในญี่ปุ่น อาทิ เกียวโต ที่ชาวเมืองร้องเรียนว่ามีนักท่องเที่ยวเยอะจนไม่สามารถใช้ระบบขนส่งสาธารณะได้ รวมถึงไม่สามารถจองร้านอาหารได้ โดยมาตรการหนึ่งของทางการคือมีการเพิ่มภาษีสำหรับนักท่องเที่ยว

ช่วงฤดูใบไม้ผลิปีนี้ ชาวบ้านเขตกิออนชินบาชิ ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวดังจากทาวน์เฮาส์สไตล์เกียวโต ตัดสินใจไม่เปิดไฟประดับต้นซากุระ ซึ่งเป็นธรรมเนียมที่ทำติดต่อกันมาเป็นเวลา 27 ปี เพราะกังวลว่าจะยิ่งทำให้นักท่องเที่ยวมามากเกินไป