ขึ้นเครื่องบินได้อย่างไรโดยไม่มีบัตรโดยสาร?

เมื่อวันที่ 26 ธันวาคมที่ผ่านมา เที่ยวบินที่ออกเดินทางจากนครลอสแอนเจลิสของสหรัฐฯ มุ่งหน้าสู่กรุงโตเกียวของญี่ปุ่น ต้องเดินทางกลับสู่สนามบินต้นทาง หลังพบว่ามี "ผู้โดยสารที่ไม่มีสิทธิ์ขึ้นเครื่อง" อยู่ในห้องโดยสารโดยไม่มีบัตรโดยสารที่ถูกต้อง

ผู้โดยสารมากกว่า 200 คน รวมถึงคนดังอย่าง จอห์น เลเจนด์ และคริสซี ทีเกน ก็อยู่บน "เที่ยวบินที่กลับสู่จุดเดิม" นี้ หลังจากเครื่องบินทะยานขึ้นและแล่นลงจอดที่สนามบินเดิมใน 8 ชั่วโมงต่อมา

แต่ในยุคที่มีการตรวจสอบความปลอดภัยที่สนามบินอย่างเข้มงวด ผู้คนในสื่อสังคมออนไลน์ต่างตั้งคำถามเดียวกันว่า คนที่ไม่มีบัตรโดยสารสามารถขึ้นเครื่องบินได้อย่างไร?

ผ่านการตรวจสอบความปลอดภัยของสนามบินได้อย่างไร?

เจ้าหน้าที่รัฐบาลยืนยันกับบีบีซีว่า ผู้โดยสารปริศนารายดังกล่าวผ่านการตรวจสอบด้านความปลอดภัยของทางสนามบินแล้ว และมีบัตรโดยสารขึ้นเครื่องบินที่ถูกต้องด้วย เพียงแต่ไม่ใช่สำหรับเที่ยวบินที่เกิดเหตุเท่านั้น สำนักงานสอบสวนกลางของสหรัฐฯ หรือเอฟบีไอ ระบุว่ากำลังตรวจสอบเหตุการณ์นี้อยู่ แต่ยังไม่ได้ตั้งข้อหาแก่ผู้ใด

ตามการรายงานของสื่อสหรัฐฯ ความสับสนเกิดขึ้นเมื่อ ชายที่เป็นพี่น้องกัน 2 คน ซึ่งกำลังเดินทางไปยังกรุงโตเกียว ขึ้นเครื่องบินเที่ยวเดียวกัน ทั้งที่จองตั๋วเครื่องบินกันคนละสายการบิน

ทางการสายบินแอร์นิปปอนแอร์เวย์ส หรือ เอเอ็นเอ และสายการบินยูไนเต็ด มีข้อตกลงให้แบ่งปันรหัสระหว่างกัน และมีรายงานว่าทั้งสองสายการบินมีเที่ยวบินที่เดินทางสู่กรุงโตเกียวในช่วงเวลาใกล้เคียงกันจากสนามบินในนครลอสแอนเจลิส ซึ่งนั่นอาจจะเป็นจุดเริ่มต้นของความสับสน

ผู้โดยสารคนหนึ่งในเที่ยวบินนั้นเล่าให้บีบีซีฟังว่า เจ้าหน้าที่พบความผิดพลาดตอนที่มีการเสิร์ฟอาหารเกินจำนวนเกิดขึ้น

เครื่องสแกนตั๋วขึ้นเครื่อง

ทีเกน นางแบบและพิธีกรโทรทัศน์ได้ไลฟ์ผ่านทางทวิตเตอร์เกี่ยวกับเรื่องราวดรามาที่เธอและสามีเผชิญ เธอได้วิจารณ์ถึงเครื่องสแกนบัตรโดยสารขึ้นเครื่องบิน โดยเธอมีผู้ติดตามทางทวิตเตอร์มากกว่า 9 ล้านคน

เจฟฟ์ ไพรซ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยทางการบิน อธิบายให้บีบีซีฟังว่า เครื่องสแกนบัตรขึ้นเครื่องบิน ปกติจะแจ้งเจ้าหน้าที่สายการบินให้ทราบถึงการจัดการที่นั่งของผู้โดยสารที่ประตูขึ้นเครื่อง

ถ้าผู้โดยสารนั่งตรงกับแถวที่ติดกับประตูทางออกฉุกเฉิน เจ้าหน้าที่ก็อาจตรวจสอบว่า พวกเขายินดีที่จะเปิดประตูฉุกเฉินหรือไม่ เขากล่าวว่า ถ้ามีปัญหาเกิดขึ้นกับบัตรขึ้นเครื่อง หรือ ไม่สามารถอ่านรหัสคิวอาร์ได้ เจ้าหน้าที่ก็จะได้รับการแจ้งเตือน

"มันอาจจะเป็นปัญหาทางเทคนิค หรือความบกพร่องของซอฟต์แวร์" เขากล่าว

"มันผิดปกติ มันอาจจะเป็นอุบัติเหตุที่บังเอิญเกิดขึ้นได้จังหวะลงตัวต่อเนื่องกัน หรืออาจเป็นความผิดพลาดจริง ๆ โดยสิ้นเชิงก็ได้"

เกิดขึ้นบ่อยหรือไม่?

เหตุการณ์เช่นนี้ไม่ได้เกิดขึ้นบ่อย ๆ แต่ก็เคยเกิดขึ้นมาก่อน นายไพรซ์ชี้ว่า มีการเดินทางหลายร้อยล้านครั้งผ่านสหรัฐฯ ในแต่ละปี และที่สนามบินหลายแห่งของสหรัฐฯ อาจจะไม่ได้มีการตรวจสอบตัวตนของผู้โดยสารซ้ำอีกที่ประตูขึ้นเครื่อง หลังจากที่ผ่านการตรวจสอบด้านความปลอดภัยเบื้องต้นแล้ว

ก่อนหน้านี้ในปี 2017 มีรายงานว่าผู้หญิงชาวฝรั่งเศสคนหนึ่งชื่อ ลูซี เบเฮตูคิเล ได้นั่งเครื่องบินไปลงที่นครซานฟรานซิสโกของสหรัฐฯ แทนที่จะเป็นกรุงปารีสของฝรั่งเศส หลังจากที่เธอขึ้นเครื่องบินผิดเที่ยวบินจากสนามบินน้วก (Newark airport)

หลานสาวของเธอกล่าวกับสื่อท้องถิ่นว่า นางสาวบาเฮตูคิเล พูดภาษาอังกฤษไม่ได้ ดังนั้นจึงไม่เข้าใจประกาศแจ้งเปลี่ยนประตูขึ้นเครื่อง เธอพบคนนั่งอยู่บนที่นั่งที่เธอคิดว่าเป็นที่นั่งที่เธอจองไว้บนเครื่องบินที่ขึ้นผิดลำ แล้วเจ้าหน้าที่ก็แค่บอกให้เธอหาที่นั่งอื่นแทน

เจสัน เรบิโนวิตซ์ บล็อกเกอร์ด้านการบิน กล่าวกับบีบีซีว่า เขาเคยเจอเหตุการณ์ทำนองนี้เช่นกัน ขณะเดินทางไปยังเยอรมนี เป็นเรื่องที่บังเอิญอย่างน่าเหลือเชื่อที่ผู้โดยสาร 2 คนมีชื่อและนามสกุลเดียวกัน กำลังเดินทางไปยังประเทศเดียวกัน แต่โดยสารเครื่องบินคนละเที่ยวบินไปลงที่เมืองคนละแห่ง เขากล่าวว่า เจ้าหน้าที่เพิ่งรู้ก่อนที่เครื่องจะทะยานขึ้น หลังจากนับจำนวนผู้โดยสารแล้วพบว่ามีผู้โดยสารเกินมาบนเครื่อง

"การเกิดเรื่องนี้ขึ้นได้ ต้องมีข้อผิดพลาดหลายอย่างเกิดขึ้นก่อน" เขากล่าว

"และน่าจะเป็นไปได้มากว่า เกิดจากข้อบกพร่องของมนุษย์หลายครั้งติดต่อกัน"

ทำไมเที่ยวบินที่มุ่งสู่กรุงโตเกียวต้องหันหัวกลับ?

สายการบินเอเอ็นเอ ระบุในแถลงการณ์ว่า เมื่อเจ้าหน้าที่บนเครื่องรู้ว่ามีหนึ่งในผู้โดยสารขึ้นเครื่องบินผิดลำ นักบินที่บังคับการบินได้ตัดสินใจเดินทางกลับสู่นครลอสแอนเจลิส

แต่นายไพรซ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัย ระบุว่า นี่เป็นเรื่องที่ "ผิดปกติอย่างมาก" ที่เครื่องบินต้องหันหัวกลับด้วยปัญหาประเภทนี้

"ผมเคยอยู่ในเที่ยวบินที่ ระหว่างที่เครื่องบินเคลื่อนไปยังทางขึ้นลงเครื่องบิน มีคนรู้ตัวว่าขึ้นเครื่องบินผิดลำ แต่พวกเขาได้รับแจ้งว่า พวกเขาต้องเดินทางต่อไปยังจุดหมายปลายทางนั้น" เขากล่าวกับบีบีซี

เขากล่าวว่า ต้นทุนในการเปลี่ยนเส้นทางบินอาจสูงถึงหลายแสนดอลลาร์สหรัฐฯ หากคิดรวม ค่าเชื้อเพลิง ค่าชดเชยผู้โดยสาร ค่าเปลี่ยนตัวลูกเรือ และผลกระทบต่อการเดินทางตามแผน

เจ้าหน้าที่ต้อนรับบนเครื่องบินหลายคน "หมดเวลา" ที่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ตามกฎหมาย หลังจากเดินทางกลับมาถึงนครลอสแอนเจลิส ดังนั้นต้องมีการหาลูกเรือคนอื่นมาปฏิบัติงานในเที่ยวบินใหม่ที่จะออกเดินทางในเช้าวันรุ่งขึ้น

"มี 3 เหตุผลหลักที่นักบินจะเปลี่ยนเส้นทางบิน หรือหันหัวกลับ ได้แก่ ความปลอดภัย ความมั่นคง และเหตุผลด้านสุขภาพ" เขากล่าว

หลังจากการเปลี่ยนเส้นทางบินอันยาวนานสิ้นสุดลง ทีเกนได้ถามผู้ติดตามในทวิตเตอร์ว่า "ทำไมเราต้องถูกลงโทษจากความผิดพลาดนี้ของคนคนเดียว ทำไมไม่เดินทางต่อไปกรุงโตเกียวแล้วส่งคนกลับ?"

แต่อย่างที่นายไพรซ์บอกคือ เจ้าหน้าที่ทางการของสหรัฐฯ มีความชัดเจนว่า ในสถานการณ์ที่เกิดความเคลือบแคลงสงสัย "สุดท้ายแล้ว นักบินจะเป็นผู้ตัดสินใจ"

ทางสายการบินระบุว่า สนับสนุนการตัดสินใจของนักบิน "ที่มีความระมัดระวังและคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้โดยสารและลูกเรือเผื่อไว้ก่อน"