ความฝัน : ฝันร้ายช่วยให้เรา “เตรียมพร้อมกับอันตรายในชีวิตจริง”

หากคุณฝันร้ายเมื่อคืนนี้ ก็อาจเป็นเรื่องที่ดี เพราะงานวิจัยล่าสุดของทีมนักวิทยาศาสตร์จากสวิตเซอร์แลนด์และสหรัฐฯ พบหลักฐานบ่งชี้ว่า ความรู้สึกกลัวที่เกิดขึ้นในขณะหลับฝันอาจช่วยให้สมองมีประสิทธิภาพดีขึ้นในการตอบสนองต่อความรู้สึกกลัวในยามที่เราตื่น

ทีมนักประสาทวิทยาจากมหาวิทยาลัยเจนีวา, โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยเจนีวา ในสวิตเซอร์แลนด์ และมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน ในสหรัฐฯ ร่วมกันศึกษาว่าสมองมีการตอบสนองอย่างไรต่อความฝันในรูปแบบต่าง ๆ และหาว่าฝันร้ายที่มีความน่ากลัวระดับปานกลางจะมีประโยชน์ต่อคนเราอย่างไร

ทีมนักวิจัยชี้ว่า ความฝันอาจถูกนำมาใช้เป็นรูปแบบหนึ่งในการรักษาโรควิตกกังวล (anxiety disorder ) อย่างไรก็ตาม พวกเขาพบว่า ฝันร้ายที่มีความน่ากลัวมาก ๆ จะไม่ก่อประโยชน์และส่งผลในเชิงลบมากกว่าผลดี

ความฝันช่วยให้เรา "เตรียมพร้อมกับอันตรายในชีวิตจริง"

ทีมนักวิจัยได้ศึกษาเรื่องนี้โดยใช้ขั้วไฟฟ้า (electrode) ติดไว้ที่ผู้เข้าร่วมการทดลอง 18 คน และให้ผู้เข้าร่วมการทดลองอีก 89 คน จดบันทึกเรื่องการนอนหลับและการฝันของตัวเอง จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ว่าอารมณ์ความรู้สึกขณะที่ฝันมีความเชื่อมโยงกับความรู้สึกในขณะที่ตื่นหรือไม่

ผลการศึกษาซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Human Brain Mapping บ่งชี้ว่า ฝันร้ายช่วยให้คนเรา "ตอบสนองต่อสถานการณ์ที่น่ากลัวได้ดีขึ้น"

โดยพบว่า เมื่อคนเราตื่นขึ้นจากฝันร้าย บริเวณของสมองที่ควบคุมการตอบสนองต่อความกลัวจะทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น

นี่จึงบ่งชี้ว่า ฝันร้ายคือหนทางหนึ่งที่ช่วยให้คนเราเตรียมพร้อมรับมือกับความกลัวในชีวิตจริง

อารมณ์กับฝันร้าย

ทีมนักวิจัยระบุว่า พบ "ความเชื่อมโยงที่ชัดเจนระหว่างอารมณ์ที่เรารู้สึกในขณะหลับและตื่น" โดยฝันร้ายเป็นการจำลองสถานการณ์ที่น่ากลัวเพื่อให้เราได้ซักซ้อมรับมือกับสิ่งที่จะเกิดขึ้นเมื่อเราตื่น

นายแลมปรอส เปโรแกมฟ์รอส หนึ่งในทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเจนีวา กล่าวว่า "ความฝันอาจถือเป็นการซักซ้อมปฏิกิริยาตอบสนองในอนาคตของเรา และเตรียมเราให้พร้อมเผชิญหน้ากับอันตรายที่จะเกิดขึ้นในชีวิตจริง"

อย่างไรก็ตาม นายเปโรแกมฟ์รอส ชี้ว่า หากความฝันมีระดับความน่ากลัวมาก ๆ ก็จะไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ใด ๆ และจะไปรบกวนการนอน รวมทั้ง "ส่งผลกระทบเชิงลบ" ต่อเนื่องไปจนถึงตอนที่เราตื่นจากฝัน