สุขภาพ : สตรีวัยทองมีไขมันสะสมที่ต้นขาดีกว่าที่หน้าท้อง

งานวิจัยครั้งใหญ่ในสหรัฐฯ พบหลักฐานบ่งชี้ว่า การมีไขมันสะสมที่ต้นขาแทนที่จะเป็นที่หน้าท้องจะช่วยลดความเสี่ยงเป็นโรคหัวใจในผู้หญิงวัยทอง หรือวัยหมดประจำเดือน

งานวิจัยชิ้นนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Women's Health Initiative ของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH) ในสหรัฐฯ ที่ทำการศึกษาปัญหาด้านสุขภาพที่นำไปสู่ภาวะการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตในกลุ่มสตรีวัยทอง นับเป็นหนึ่งในการศึกษาเชิงวิจัยเพื่อการป้องกันครั้งใหญ่ที่สุดของสหรัฐฯ

งานวิจัยชิ้นนี้เฝ้าติดตามสุขภาพของผู้หญิง 2,600 คน ที่มีน้ำหนักตัวปกติ กล่าวคือ ผู้มีดัชนีมวลกาย หรือ BMI ระหว่าง 18-25 เป็นเวลา 18 ปี และได้รับการสแกนเพื่อตรวจวัดระดับไขมัน กล้ามเนื้อ และความหนาแน่นของมวลกระดูก เป็นประจำ

ผลการศึกษาที่เผยแพร่ในวารสารการแพทย์ด้านโรคหัวใจ European Heart Journal พบว่า ผู้หญิงที่มีหุ่น "ทรงแอปเปิล" ซึ่งเป็นผู้ที่มีภาวะลงพุงและรอบเอวหนานั้น มีความเสี่ยงเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด (Cardiovascular Diseases) มากเป็นสามเท่า เมื่อเทียบกับผู้หญิงที่มีหุ่น "ทรงลูกแพร์" ซึ่งมีไขมันสะสมบริเวณสะโพกและต้นขามาก

เหตุใดหุ่นทรงแอปเปิลจึงเสี่ยงก่อปัญหาสุขภาพ

เป็นที่ทราบกันดีในหมู่นักวิทยาศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์ว่า ไขมันประเภทที่สะสมอยู่รอบอวัยวะในช่องท้องซึ่งเรียกว่า ไขมันในช่องท้อง (Visceral Fat) นั้นจะเพิ่มความเสี่ยงให้เกิดภาวะที่ร่างกายเผาผลาญอาหารผิดปกติ ซึ่งจะนำไปสู่ปัญหาความดันโลหิตสูง โรคเบาหวานชนิดที่ 2 รวมทั้งโรคหัวใจและหลอดเลือด

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ระบุว่า โรคหัวใจ เป็นภัยเงียบที่คุกคามสุขภาพความเป็นอยู่ของคนในยุคปัจจุบัน โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) พบว่าในปี 2015 กลุ่มโรคหัวใจและหลอดเลือดเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ของโลก โดยคิดเป็น 31% ของการเสียชีวิตของคนทั้งโลก

ขณะที่สถิติของกระทรวงสาธารณสุขไทย เมื่อเดือน ก.ย. 2018 พบว่ามีผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือด 432,943 คน อัตราเสียชีวิต 20,855 คน และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น โดยมีปัจจัยเสี่ยงจากรูปแบบการใช้ชีวิตประจำวัน อาหารการกิน และการขาดการออกกำลังกาย

ไขมันที่ต้นขาช่วยป้องกันโรคหัวใจอย่างไร

ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ยังไม่ทราบแน่ชัดถึงเหตุผลว่าไขมันที่ต้นขาช่วยป้องกันการเกิดโรคหัวใจได้อย่างไร แต่ที่ทราบก็คือไขมันบริเวณนี้ไม่ก่อให้เกิดปัญหาอื่น ๆ ในร่างกาย

ศ.ฉีปิน ฉี จากวิทยาลัยแพทยศาสตร์อัลเบิร์ตไอน์สไตน์ในนครนิวยอร์ก ผู้ร่วมงานวิจัยครั้งนี้ระบุว่า งานวิจัยก่อนหน้านี้มักมุ่งศึกษากลุ่มผู้มีภาวะน้ำหนักตัวเกินหรือผู้เป็นโรคอ้วน

เขากล่าวว่า อาสาสมัครที่เข้าร่วมในการศึกษาครั้งนี้ล้วนเป็นผู้หญิงน้ำหนักตัวปกติ ดังนั้นผลที่ได้จึงมีนัยสำคัญที่บ่งชี้ว่า แม้แต่ผู้หญิงที่มีน้ำหนักในเกณฑ์ปกติ แต่รูปทรงของร่างกายว่าเป็น "ทรงแอปเปิล" หรือ "ทรงลูกแพร์" ยังเป็นเรื่องที่สำคัญ

ข้อแนะนำสำหรับผู้หญิง

ศ.ฉี กล่าวว่า ข้อแนะนำสำคัญคือพยายามลดไขมันที่หน้าท้อง เพื่อให้สัดส่วนระหว่างไขมันสะสมที่หน้าท้องและต้นขาอยู่ในเกณฑ์ที่ดีขึ้น

เขาเสริมว่า "ขณะนี้ยังไม่ทราบว่าอาหารหรือการออกกำลังกายรูปแบบใดจะช่วยย้ายตำแหน่งของไขมันที่สะสมในร่างกายได้ ปัจจุบันทีมวิจัยกำลังศึกษาเรื่องนี้และหวังว่าจะได้คำตอบในเร็ววัน"

ในระหว่างนี้ ศ.ฉี แนะนำให้ใช้ข้อปฏิบัติโดยทั่วไปในการรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ และออกกำลังกายเป็นประจำ

ด้าน ดร.ซอนยา บาบู-นารายัน จากมูลนิธิโรคหัวใจแห่งอังกฤษ ระบุว่า "งานวิจัยนี้ค้นพบความเชื่อมโยงที่น่าสนใจระหว่างตำแหน่งที่ไขมันสะสมในร่างกายกับความเสี่ยงการเกิดภาวะหัวใจวายและโรคหลอดเลือดสมอง แต่ก็ยังไม่ทราบได้ว่าเหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น"

เธอชี้ว่า งานวิจัยในอนาคตเพื่อหาคำตอบว่าการกระจายตัวของไขมันมีความเกี่ยวโยงกับโรคเหล่านี้ได้อย่างไรนั้น จะช่วยให้เราทราบถึงหนทางใหม่ ๆ ที่สำคัญในการป้องกันและรักษาโรคร้ายที่เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ของโลกเหล่านี้