ย้อนดู 5 เหตุการณ์การบุกครั้งสำคัญของอิสราเอลในดินแดนเลบานอน ต่างกันอย่างไร

อิสราเอลเริ่มต้นปฏิบัติการภาคพื้นดินด้วยการบุกเข้าไปในดินแดนของเลบานอนหลังเปิดฉากทิ้งระเบิดโจมตีเพื่อนบ้าน รวมทั้งปฏิบัติการโจมตีแบบมุ่งเป้าหมายไปที่กลุ่มติดอาวุธฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เกิดการโจมตีในลักษณะนี้ และปฏิบัติการครั้งก่อน ๆ ได้ก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่หลากหลาย

แล้วการรุกรานครั้งนี้จะแตกต่างจากครั้งก่อนอย่างไร

1978: การรุกรานครั้งแรก

เลบานอนกลายเป็นจุดหมายปลายทางหลักของผู้ลี้ภัยชาวปาเลสไตน์ หลังจากการก่อตั้งรัฐอิสราเอลในปี 1948 ในจำนวนผู้ลี้ภัย มีกองกำลังติดอาวุธของปาเลสไตน์อย่างองค์กรปลดปล่อยปาเลสไตน์ (PLO) รวมอยู่ด้วย

กองกำลังติดอาวุธเหล่านี้โจมตีอิสราเอลจากเลบานอน ชักนำประเทศเข้าสู่ความขัดแย้ง อิสราเอลรุกรานเลบานอนครั้งแรกในปี 1978 เพื่อตอบโต้การโจมตีของกองกำลังจาก PLO โดยบุกเข้าไปยึดรถบัสคันหนึ่งหลังจากขึ้นบกที่ชายหาด

ความรุนแรงที่เกิดขึ้น คร่าชีวิตพลเรือนชาวอิสราเอลไป 38 คน ในเหตุการณ์ที่ถูกเรียกขานในอิสราเอลว่า “การสังหารหมู่บนถนนชายฝั่ง”

กองกำลังอิสราเอลบุกเข้าไปในเลบานอนตอนใต้ ก่อนล่าถอยกลับบ้านเกิดใน 2 เดือนต่อมา พวกเขาสร้างเขตกันชนภายในดินแดนของเพื่อนบ้านและปักหลักอยู่ที่จุดนั้นจนถึงปี 2000

การรุกรานครั้งแรกนี้ส่งผลให้ทั้งบรรดานักรบและพลเรือนเสียชีวิตมากถึง 2,000 คนในฝั่งเลบานอน ส่วนฝ่ายอิสราเอล มีทหารเสียชีวิต 18 นาย

1982: การรุกรานครั้งใหญ่ที่สุด

ปฏิบัติการสำคัญที่สุดของอิสราเอลในเลบานอนเกิดขึ้นในปี 1982 ในช่วงสงครามกลางเมืองเลบานอน

ทหารอิสราเอลหลายพันนาย พร้อมด้วยรถถังและยานเกราะหลายร้อยคันข้ามพรมแดนไป โดยมีภารกิจหลักคือการขับไล่ PLO ซึ่งยังคงโจมตีอิสราเอลจากเลบานอนอย่างต่อเนื่อง

เป้าหมายของอิสราเอลคือ การถล่มฐานที่มั่นของ PLO เพื่อหยุดยั้งการโจมตีอิสราเอล

กองกำลังของอิสราเอลสามารถแทรกซึมไปได้ในหลายแนวรบ และทะลุไปจนถึงชานเมืองของกรุงเบรุตภายใน 1 สัปดาห์

ในระหว่างการบุก กองกำลังอิสราเอลมีส่วนต้องรับผิดชอบต่อการสังหารหมู่ผู้ลี้ภัยชาวปาเลสไตน์

3 เดือนต่อมา อิสราเอลถอนทัพกลับ โดยสร้างเขตกันชนภายในเลบานอน

ในฝั่งเลบานอน มีผู้เสียชีวิตมากถึง 20,000 คน ส่วนใหญ่เป็นพลเรือน ในฝั่งอิสราเอล มีทหารเสียชีวิต 654 นาย

1996: ศัตรูใหม่และการรุกรานรอบใหม่

การบุกโจมตีของอิสราเอลในปี 1982 ประสบความสำเร็จในการขับไล่ PLO ซึ่งย้ายฐานที่มั่นหลักจากเลบานอนไปยังตูนิเซีย แต่หลังจากนั้น ก็มีการตั้งกองกำลังกึ่งทหารอย่าง ฮิซบอลเลาะห์ ขึ้น โดยถือเอาอิสราเอลเป็นศัตรูและพยายามโจมตี

เม.ย. 1996 กองกำลังอิสราเอลเข้าโจมตีกลุ่มฮิซบอลเลาะห์เป็นครั้งแรก เพื่อตอบโต้การใช้จรวดยิงถล่มใส่อิสราเอล ปฏิบัติการภาคพื้นกินเวลานานกว่า 2 สัปดาห์ ทำให้ประชาชนชาวเลบานอลทำมาหากินไม่ได้

พลเรือนต้องทนทุกข์ทรมานอีกครั้ง โดยนักรบฮิซบอลเลาะห์ 13 คน และพลเรือนมากถึง 250 คนเสียชีวิตในฝั่งเลบานอน โดยที่อิสราเอลไม่ได้รับความสูญเสียใด ๆ

อิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์ยังคงรบกันหลายครั้ง เช่น การโจมตีด้วยจรวดโดยกลุ่มก่อการร้ายอิสลาม และการโจมตีด้วยระเบิดโดยกองทัพอากาศอิสราเอล

2006: สงคราม 34 วัน

ต่อมาในเดือน ก.ค. 2006 นอกจากการโจมตีเมืองต่าง ๆ ของอิสราเอลแล้ว นักรบฮิซบอลเลาะห์ยังข้ามพรมแดนและโจมตียานเกราะทหาร 2 คัน ทำให้ทหารเสียชีวิต 8 นาย และจับทหารไปเป็นตัวประกันไป 2 นาย

อิสราเอลตอบโต้ด้วยการโจมตีทางอากาศและยิงปืนใหญ่ใส่เป้าหมายต่างๆ ทั่วเลบานอน รวมถึงปิดล้อมทั้งทางอากาศ ทางทะเล และบุกโจมตีภาคพื้นดินในเลบานอนตอนใต้

สงครามกินเวลานาน 34 วัน และสิ้นสุดลงด้วยการหยุดยิง

มีผู้เสียชีวิตในเลบานอนประมาณ 1,191 คน ส่วนใหญ่เป็นพลเรือน ฝ่ายอิสราเอลมีทหารเสียชีวิต 121 นาย และพลเรือนเสียชีวิต 44 คน

ผู้เชี่ยวชาญด้านการทหารคิดอย่างไร?

การกระทำของอิสราเอลต่อกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ทำให้สมดุลระหว่าง 2 ประเทศเปลี่ยนไป เจเรมี โบเวน บรรณาธิการ ข่าวต่างประเทศของบีบีซี ระบุว่า "...ในช่วง 2-3 สัปดาห์ที่ผ่านมา อิสราเอลได้เด็ดหัวกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ ทำลายอาวุธไปครึ่งหนึ่ง ตามข้อมูลของทางการสหรัฐฯ และอิสราเอล และบุกเลบานอน"

โยอัฟ สเติร์น นักวิเคราะห์การทหารของอิสราเอล กล่าวกับบีบีซีว่า เขาเชื่อว่ากลยุทธ์ที่คล้ายกับปี 2006 โดยโจมตีในวงจำกัด จะช่วยกำหนดทิศทางใหม่ในครั้งนี้ ซึ่งแตกต่างจากการวางยกกำลังพลไปโจมตีครั้งใหญ่ในปี 1982

"การรุกรานจะเป็นไปอย่างช้า ๆ ระมัดระวัง และคิดคำนวณอย่างรอบคอบ รวมถึงการยึดเมืองต่าง ๆ ทางตอนใต้ของเลบานอนทีละแห่ง ๆ แทนการเปิดฉากการรุกรานอย่างรวดเร็วและครอบคลุมในแกนหลัก" สเติร์น กล่าว และเสริมว่า กลุ่มฮิซบอลเลาะห์ได้ประจำการอยู่ในเมืองต่าง ๆ ทางตอนใต้ของเลบานอนมาเป็นเวลานานแล้ว ซึ่งป้องกันไม่ให้อิสราเอลเข้ายึดครองเมืองเหล่านี้และถอนตัวออกไปอย่างรวดเร็ว

ทีมค้นหาและกู้ภัยพยายามค้นหาผู้เสียชีวิตจากการโจมตีทางอากาศของอิสราเอลที่ค่ายของชาวปาเลสไตน์ในเมืองไอน์ อัล ฮิลเวห์ ในเมืองซิดอน ประเทศเลบานอน เมื่อ 1 ต.ค. ซึ่งเป็นวันที่อิสราเอลประกาศว่ากองกำลังของตนได้เริ่มบุกเข้าไปในเลบานอน

อย่างไรก็ตาม มีความแตกต่างระหว่างสถานการณ์ในเลบานอนกับการบุกโจมตีฉนวนกาซาของอิสราเอลหลังถูกกลุ่มฮามาสโจมตีเมื่อ 7 ต.ค. 2023 โดยกองทัพของอิสราเอลมีกำลังมากกว่ากองกำลังต่อต้านของกลุ่มฮามาส

สถานการณ์ในเลบานอนอาจท้าทายกว่ามาก แม้สามารถโจมตีโครงสร้างพื้นฐานและผู้นำของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ได้สำเร็จก็ตาม

“กลุ่มฮิซบอลเลาะห์ไม่ใช่กลุ่มฮามาส แม้จะเสียหาย แต่ก็ยังมีอาวุธครบครันและอยู่ในตำแหน่งยุทธศาสตร์ที่ดี” ศาสตราจารย์ อามิน ไซกัล ผู้เชี่ยวชาญด้านตะวันออกกลางจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย กล่าว

“กลุ่มนี้จะสามารถต่อต้านการยึดครองของอิสราเอลได้อย่างไม่สิ้นสุด ซึ่งอาจต้องแลกมาด้วยต้นทุนทางมนุษย์และทางวัตถุที่สูงมากสำหรับรัฐอิสราเอล” เขาอธิบาย

เจเรมี โบเวน ชี้ให้เห็นว่า อิสราเอลยังไม่บรรลุวัตถุประสงค์หลักประการหนึ่งในปฏิบัติการในฉนวนกาซา

“เมื่อประมวลความเห็นทั้งหมด ฮิซบอลเลาะห์มีเครือข่ายอุโมงค์และสิ่งอำนวยความสะดวกขนาดใหญ่ในเลบานอนตอนใต้ หนึ่งในความตั้งใจทางการทหารของพวกเขาเมื่อเข้าไปในฉนวนกาซาคือการรื้อถอนเครือข่ายอุโมงค์ของฮามาส ทว่า 1 ปีต่อมา พวกเขาก็ยังทำไม่ได้”