เรารู้อะไรบ้าง หลังอิสราเอลเปิดฉากปฏิบัติการโจมตีและยึดครองเมืองกาซาซิตีระยะแรก

กองทัพอิสราเอลระบุว่าได้เริ่มดำเนินการ "เบื้องต้น" สำหรับการรุกภาคพื้นดินที่วางแผนไว้ เพื่อยึดและครอบครองเมืองกาซาซิตี (Gaza City) ทั้งหมด โดยขณะนี้ได้ควบคุมพื้นที่ชานเมืองไว้แล้ว

โฆษกกองทัพอิสราเอล กล่าวว่า กองกำลังได้เริ่มปฏิบัติการในพื้นที่ไซตูนและจาบาเลีย เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการรุก ซึ่ง อิสราเอล แคตซ์ รัฐมนตรีกลาโหมอิสราเอล อนุมัติแผนการนี้เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา (19 ส.ค.) และจะเสนอให้คณะรัฐมนตรีด้านความมั่นคงพิจารณาภายในสัปดาห์นี้

กองกำลังสำรองประมาณ 60,000 นาย จะถูกเรียกตัวในช่วงต้นเดือน ก.ย. ที่จะถึงนี้ เพื่อเตรียมกำลังพลประจำการให้พร้อมสำหรับปฏิบัติการ

ขณะเดียวกัน กลุ่มฮามาสกล่าวหาอิสราเอลว่าขัดขวางข้อตกลงหยุดยิง และเลือกที่จะดำเนิน "สงครามอันโหดร้ายต่อพลเรือนผู้บริสุทธิ์" ตามรายงานของสำนักข่าวรอยเตอร์

มีการประเมินกันว่าชาวปาเลสไตน์หลายแสนคนในเมืองกาซาซิตี จะได้รับคำสั่งให้อพยพและมุ่งหน้าไปยังศูนย์พักพิงทางตอนใต้ของฉนวนกาซา เพื่อเตรียมการสำหรับแผนการยึดครองของอิสราเอลที่กำลังดำเนินการ

พันธมิตรหลายประเทศของอิสราเอลได้ออกมาประณามแผนดังกล่าว โดยเอ็มมานูเอล มาครง ประธานาธิบดีฝรั่งเศส ออกมาเตือนเมื่อวันพุธที่ผ่านมา (20 ส.ค.) ว่าแผนนี้ "จะนำไปสู่หายนะสำหรับประชาชนของทั้งสองฝ่าย และเสี่ยงให้ทั้งภูมิภาคเข้าสู่วัฏจักรสงครามอย่างถาวร"

ในเวลาเดียวกัน คณะกรรมการกาชาดสากล ( International Committee of the Red Cross -ICRC) ระบุว่า การอพยพเพิ่มเติมและความรุนแรงที่ทวีความรุนแรงขึ้น "เสี่ยงที่จะทำให้สถานการณ์ที่เลวร้ายอยู่แล้วในฉนวนกาซา ย่ำแย่ลงมากกว่าเดิม" โดยพื้นที่นี้มีประชากรราว 2.1 ล้านคน

หลังเกิดการเจรจาทางอ้อมกับระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮามาสเกี่ยวกับข้อตกลงหยุดยิง และการปล่อยตัวตัวประกันล้มเหลวเมื่อเดือนที่แล้ว พบว่ารัฐบาลอิสราเอลประกาศเจตนารมณ์ว่าต้องการยึดครองฉนวนกาซาทั้งหมดในเวลาต่อมา

ในการแถลงข่าวผ่านโทรทัศน์เมื่อวันพุธ (20 ส.ค.) พลจัตวา เอฟฟี เดฟริน โฆษกกองกำลังป้องกันประเทศอิสราเอล หรือ ไอดีเอฟ (IDF) กล่าวว่า ฮามาส "สะบักสะบอมและบอบช้ำ" หลังจากการสู้รบที่ดำเนินมากว่า 22 เดือน

"เราจะเพิ่มความเสียหายต่อฮามาสในเมืองกาซาซิตี ซึ่งเป็นฐานที่มั่นของการก่อการร้ายทั้งในด้านการปกครองและการทหารขององค์กรก่อการร้ายนี้" เขากล่าวเสริม "เราจะสร้างความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานของการก่อการร้ายทั้งบนดินและใต้ดินให้มากยิ่งขึ้น และตัดทอนการพึ่งพาของประชาชนต่อฮามาส"

ทว่า พลจัตวาเดฟรินเองก็กล่าวว่าไอดีเอฟ "ไม่ได้รีรอ" ที่จะเริ่มปฏิบัติการ

"เราได้เริ่มปฏิบัติการเบื้องต้นแล้ว และในตอนนี้ไอดีเอฟควบคุมพื้นที่ชานเมืองของกาซาซิตีได้แล้ว"

เขากล่าวต่อว่ามีสองกองพลที่กำลังปฏิบัติการภาคพื้นดินในย่านไซตูน ซึ่งในช่วงไม่กี่วันก่อน พวกเขาพบอุโมงค์ใต้ดินที่มีอาวุธอยู่ภายใน และกองพลที่สามกำลังปฏิบัติการในพื้นที่จาบาเลีย

นอกจากนี้ เขายังบอกด้วยว่าประชาชนในเมืองกาซาซิตีจะได้รับคำเตือนให้อพยพเพื่อความปลอดภัยของตนเอง อันเป็นไปเพื่อ "ลดผลกระทบต่อพลเรือนให้เหลือน้อยที่สุด"

ด้าน มาห์มูด บัสซาล โฆษกหน่วยงานป้องกันภัยพลเรือนในพื้นที่ฉนวนกาซาที่ดำเนินโดยฮามาส กล่าวกับสำนักข่าวเอเอฟพี (AFP) เมื่อวันอังคารที่ผ่านมาว่า สถานการณ์ในย่านไซตูนและซาบรานั้น "อันตรายอย่างยิ่งและแทบจะรับมือไม่ไหวแล้ว"

เอเอฟพีรายงานว่า การโจมตีและยิงของอิสราเอลได้คร่าชีวิตผู้คนทั่วฉนวนกาซาไปแล้ว 25 คน โดยในจำนวนนี้เป็นเด็ก 3 คน รวมถึงพ่อแม่ของพวกเขา ครอบครัวนี้อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่ถูกทิ้งระเบิดซึ่งมีชื่อว่าบัดร์ อันเป็นส่วนหนึ่งของค่ายผู้ลี้ภัยชาตีทางตะวันตกของเมืองกาซาซิตี

เดฟริน โฆษกของไอดีเอฟ กล่าวว่ากองทัพอิสราเอลกำลังทำทุกวิธีทางเท่าที่ทำได้ เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดอันตรายต่อตัวประกันอีก 50 คน ที่ยังถูกควบคุมตัวอยู่ในพื้นที่ฉนวนกาซา โดยเชื่อว่ามี 20 คนที่ยังมีชีวิตอยู่

ทั้งนี้ ครอบครัวของตัวประกันเองก็แสดงความกังวลด้วยว่า ตัวประกันที่อยู่ในเมืองกาซาซิตีอาจตกอยู่ในอันตรายจากการรุกภาคพื้นดิน

ด้านคณะกรรมการกาชาดสากลเตือนว่า หากความเคลื่อนไหวทางทหารในฉนวนกาซาทวีความรุนแรงมากขึ้น สถานการณ์จะเลวร้ายอย่างมหันต์ ทั้งต่อประชาชนชาวปาเลสไตน์และตัวประกันชาวอิสราเอล

"หลังจากเผชิญความขัดแย้งที่ไม่มีท่าทีว่าจะยุติลง รวมถึงการอพยพซ้ำแล้วซ้ำเล่ามาหลายเดือน ผู้คนในพื้นที่ฉนวนกาซากำลังเหนื่อยล้าถึงขีดสุด สิ่งที่พวกเขาต้องการไม่ใช่ความกดดันเพิ่มเติม แต่ปรารถนาการบรรเทาทุกข์ พวกเขาต้องการโอกาสที่จะได้หายใจ ไม่ใช่ความหวาดกลัวที่เพิ่มมากขึ้น พวกเขาต้องการเข้าถึงสิ่งจำเป็นสำหรับการดำรงชีวิตได้อย่างมีศักดิ์ศรี อันได้แก่ อาหาร เวชภัณฑ์และสิ่งของด้านสุขอนามัยต่าง ๆ น้ำสะอาด ไปจนถึงที่พักอาศัยที่ปลอดภัย" แถลงการณ์ของ ICRC ระบุ

ICRC ยังเรียกร้องให้เกิดการหยุดยิงทันที และเปิดทางให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมสามารถเข้าไปในพื้นที่ฉนวนกาซาได้อย่างรวดเร็วโดยไม่ถูกปิดกั้น

ส่วนประเทศที่ทำหน้าที่เป็นผู้ไกล่เกลี่ยอย่างกาตาร์และอียิปต์ กำลังพยายามผลักดันให้เกิดข้อตกลงหยุดยิง และได้นำเสนอข้อเสนอใหม่สำหรับการหยุดยิงเป็นระยะเวลา 60 วัน พร้อมกับการปล่อยตัวประกันออกมาครึ่งหนึ่ง ซึ่งฮามาสระบุว่า ทางกลุ่มตอบรับข้อเสนอดังกล่าวแล้วเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา (18 ส.ค.)

ส่วนอิสราเอลยังไม่ได้ตอบรับข้อเสนออย่างเป็นทางการ แต่เจ้าหน้าที่ของอิสราเอลยืนยันเมื่อวันอังคารที่ผ่านมาว่าจะไม่ยอมรับข้อตกลงแบบบางส่วนอีกต่อไป และเรียกร้องข้อตกลงที่ครอบคลุมมากกว่านี้ ซึ่งรวมถึงให้ฮามาสปล่อยตัวประกันทั้งหมดที่มี

จากแถลงการณ์ที่สำนักข่าวรอยเตอร์อ้างอิงระบุว่า เมื่อวันพุธที่ผ่านมา ฮามาสกล่าวหาว่า เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีของอิสราเอล ไม่สนใจข้อเสนอหยุดยิงที่คณะผู้ไกล่เกลี่ยพยายามนำเสนอ พร้อมกับชี้ว่าเขาคือ "อุปสรรคตัวจริงในการบรรลุข้อตกลงใด ๆ"

กองทัพอิสราเอลเริ่มปฏิบัติการในฉนวนกาซาเพื่อตอบโต้การโจมตีที่นำโดยฮามาส ซึ่งเกิดขึ้นในภาคใต้ของอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ต.ค. 2023 อันส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตประมาณ 1,200 คน และมีผู้ถูกจับเป็นตัวประกันอีก 251 คน

นับตั้งแต่นั้นมา มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 62,122 คนในฉนวนกาซา จากข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุขในพื้นที่ดังกล่าว ซึ่งตัวเลขนี้ถูกอ้างอิงโดยองค์การสหประชาชาติและหน่วยงานอื่น ๆ ว่าเป็นแหล่งข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนผู้เสียชีวิตที่น่าเชื่อถือมากที่สุด

แผนการยึดครองกาซาซิตีมีรายละเอียดอย่างไร

แผนการนี้ถูกเรียกว่า "หลักห้าประการในการยุติการสู้รบระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮามาส" อันประกอบด้วย

กองกำลังป้องกันอิสราเอล ระบุว่ากองทัพจะเตรียมการเข้าไปควบคุมในเมืองกาซาซิตี้ และในขณะเดียวกันก็จะจัดส่งความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมให้กับ "ประชากรพลเรือนที่อยู่นอกแนวเขตการสู้รบ"

ยังไม่ชัดเจนว่านี่หมายถึงความช่วยเหลือใหม่ที่จะเข้ามา หรือหมายถึงการช่วยเหลือโดยมูลนิธิด้านมนุษยธรรมกาซา (Gaza Humanitarian Foundation) ที่อิสราเอลและสหรัฐฯ สนับสนุน หรือจะหมายถึงกลไกอื่นไปเลย

เหตุใดจึงมีเพียง "เมืองกาซาซิตี" ที่จะถูกยึดครอง

ก่อนการประชุมคณะรัฐมนตรี เนทันยาฮูระบุว่า เขาต้องการให้อิสราเอลควบคุมฉนวนกาซาได้ทั้งหมด

แต่ในแผนการใหม่นั้น มีเพียง "เมืองกาซาซิตี" เท่านั้นที่ถูกพูดถึง

ก่อนหน้านี้อิสราเอลระบุว่า พวกเขาได้เข้าควบคุมพื้นที่ 75% ของฉนวนกาซาแล้ว ขณะที่ยูเอ็นคาดการณ์ว่า มีประมาณ 86% ของดินแดนแห่งนี้ที่อยู่ในเขตทหารหรืออยู่ภายใต้คำสั่งอพยพ

แผนการนี้มีเป้าประสงค์เพื่อให้กองกำลังอิสราเอลสามารถเคลื่อนย้ายเข้าไปควบคุมในเมืองที่ใหญ่ที่สุดในเขตแดนแห่งนี้เป็นครั้งแรกในช่วงความขัดแย้ง

เมืองดังกล่าวเป็นที่อยู่อาศัยของผู้คนประมาณหนึ่งล้านคน และมันถูกล้อมไปด้วยพื้นที่ที่ตกอยู่ภายใต้การควบคุมของไอดีเอฟแล้ว หรือไม่ก็เป็นพื้นที่ที่อยู่ภายใต้คำสั่งอพยพ

ฮูโก บาเชกา ผู้สื่อข่าวตะวันออกกลางของบีบีซี วิเคราะห์ว่าการเข้าควบคุมเมืองนี้ของอิสราเอลนั้น มีแนวโน้มว่าจะเป็นระยะแรกของการยึดครองฉนวนกาซาอย่างเต็มรูปแบบ

นอกจากนี้ มีการคาดการณ์กันว่าการขู่จะยึดครองฉนวนกาซาอย่างสมบูรณ์นั้น อาจเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ในการกดดันกลุ่มฮามาสให้ยอมจำนน ในการเจรจาต่อรองที่หยุดชะงักไป

เนทันยาฮูบอกกับสถานีโทรทัศน์ฟ็อกซ์นิวส์ว่า อิสราเอล "ไม่ต้องการจะเก็บมันไว้" และตั้งใจที่จะส่งมอบดินแดนนี้ให้กับ "กองกำลังอาหรับ"

"เราแค่ต้องการมีเขตปลอดภัย เราไม่ได้ต้องการจะปกครองมัน" เขาบอกกับฟ็อกซ์นิวส์