การอภัยโทษของทรัมป์ทำให้นักโทษคดี "บุกรัฐสภาสหรัฐฯ" 6 ม.ค. 2021 ได้ทุกสิ่งที่ต้องการ

ก่อนจะถึงวันจันทร์ (20 ม.ค.) ซึ่งมีพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาคนที่ 47 แม้แต่สมาชิกในทีมของ โดนัลด์ ทรัมป์ บางส่วนก็ดูเหมือนจะไม่เชื่อว่าเขาจะสามารถปล่อยตัวผู้ถูกจับกุมหลังก่อเหตุจลาจลที่อาคารรัฐสภาสหรัฐฯ เมื่อ 6 มกราคม 2021 ได้ทั้งหมด

"ถ้าคุณก่อเหตุรุนแรงในวันนั้น คุณก็ไม่ควรได้รับการอภัยโทษอย่างไม่ต้องสงสัยเลย" รองประธานาธิบดี เจดี แวนซ์ กล่าวเมื่อสัปดาห์ก่อน

ไม่กี่วันต่อมา แพม บอนดิ อดีตอัยการสูงสุดของรัฐฟลอริดา ซึ่งได้รับการเสนอชื่อให้เป็นรัฐมนตรีกระทรวงยุติธรรมของรัฐบาลทรัมป์ กล่าวในระหว่างขึ้นให้การในฐานะพยานต่อรัฐสภา โดยแสดงความเห็นด้วยกับวุฒิสมาชิกจากพรรคเดโมแครตซึ่งขอให้เธอประณามความรุนแรงที่เกิดขึ้นในวันนั้น

"ฉันไม่เห็นด้วยกับการใช้ความรุนแรงต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจคนใด" เธอกล่าว และเสริมว่า เธอยินดีจะพิจารณาคดีที่เกี่ยวข้องกับการจลาจลมากกว่า 1,500 คดี โดยดูเป็นรายบุคคล

อย่างไรก็ตาม ทรัมป์ ใช้แนวทางที่ครอบคลุมกว่ามากในวันแรกที่เข้าทำเนียบขาว ด้วยการออกคำสั่งลดโทษลงจำนวนหนึ่งและการอภัยโทษแบบ "เหมาเข่ง" ส่งผลให้ผู้ก่อจลาจลทั้งหมดได้รับอิสรภาพ และทำให้การสืบสวนคดีอาญาที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์สหรัฐฯ หายไป

คำสั่งฝ่ายบริหาร (Executive Orders) ของทรัมป์เมื่อวันจันทร์ ได้มอบสิ่งที่ผู้ก่อจลาจลและผู้สนับสนุนของตัวเองร้องขอเกือบทุกอย่าง ยกเว้นการจ่ายเงินชดเชยจากรัฐบาลกลางที่นักโทษบางกลุ่มเรียกร้อง

ในระหว่างแถลงข่าวที่ทำเนียบขาวเมื่อวันอังคาร (21 ม.ค.) ทรัมป์ กล่าวว่า "คนเหล่านี้รับโทษจำคุกมาหลายปีแล้ว และพวกเขาถูกกระทำอย่างน่าอัปยศ"

"มันเป็นคุกที่น่ารังเกียจ มันเลวร้ายมาก มันไร้มนุษยธรรม มันเป็นเรื่องที่เลวร้ายมาก" ทรัมป์ ระบุ

สิ้นคำสั่งของผู้นำสหรัฐฯ คนใหม่ มีฉากเฉลิมฉลองทั้งด้านนอกเรือนจำวอชิงตัน ดีซี สถานที่คุมขังผู้ถูกจับกุมในเหตุการณ์จลาจลจำนวนหนึ่ง และมีการแสดงความยินดีปรีดาผ่านบัญชีสื่อสังคมออนไลน์ (โซเชียลมีเดีย) ของนักโทษและผู้สนับสนุนของพวกเขาด้วย

แม่ของ เอนริเก ตาร์ริโอ หัวหน้ากลุ่ม "พราวด์ บอยส์" (Proud Boys) ซึ่งเป็นองค์กรขวาจัดที่บุกเข้าไปในรัฐสภาเมื่อ 4 ปีก่อน และได้รับการปล่อยตัวเมื่อวันอังคาร โพสต์ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับลูกชายของเธอเป็นประจำ

"ประธานาธิบดีของเราคืนลูกชายให้แก่ฉัน และคืนชีวิตให้สมาชิก J6ers ทุกคน" ซูนี ทาร์ริโอ เขียนข้อความหลังจากทราบว่าบุตรชายจะพ้นโทษจำคุก 22 ปี "พวกเขากลับมามีชีวิตอีกครั้ง ได้สูดอากาศบริสุทธิ์อีกครั้ง สัมผัสแสงแดดอีกครั้ง"

เรเชล พาวเวลล์ หญิงชาวเพนซิลเวเนีย ซึ่งถูกตัดสินโทษจำคุกกว่า 4 ปี หลังจากทุบกระจกอาคารรัฐสภาด้วยขวาน เป็นหนึ่งในผู้ต้องขังที่ได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำวอชิงตัน ดีซี เมื่อวันอังคาร

เธอให้สัมภาษณ์กับบีบีซีนอกเรือนจำว่า เธอถึงบ้านทันวันเกิดของลูกชายแล้ว และแสดงความชื่นชม ทรัมป์ ที่รักษาคำมั่นสัญญา

"เขาเป็นพรอันยิ่งใหญ่สำหรับฉันเกินกว่าที่ฉันจะจินตนาการได้" เธอกล่าว

ผู้สังเกตการณ์บางส่วน รวมถึงผู้เชี่ยวชาญด้านนโยบายและทนายความฝ่ายผู้ก่อจลาจล ต่างรู้สึกตกใจกับขอบเขตคำสั่งของประธานาธิบดี

ลิซา กิลเบิร์ต ประธานร่วมของกลุ่มพับลิก ซิตีเซน (Public Citizen) ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหากำไรที่ต่อต้านการอภัยโทษ กล่าวว่า "ฉันทามติโดยรวมคือ เราควรจะเห็นความแตกต่างระหว่างผู้ก่อเหตุรุนแรงกับผู้ไม่ได้ก่อเหตุรุนแรง"

"โดนัลด์ ทรัมป์ ลงสมัครรับเลือกตั้งภายใต้กฎหมายและระเบียบ ดังนั้นจึงเป็นเรื่องน่าตกใจและน่าเศร้าใจที่ได้เห็นเขาลงมืออภัยโทษให้แก่อาชญากรที่ก่ออาชญากรรมรุนแรง" เธอกล่าว

นักโทษ 14 รายที่ถูกตัดสินว่ามีความผิดในคดีที่ร้ายแรงที่สุดบางคดีได้รับการลดโทษ ซึ่งหมายความว่าความผิดที่พวกเขาก่อไว้จะยังคงอยู่ในบันทึก แต่พวกเขาก็ยังคงได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำ

ข้อมูลล่าสุดจากกระทรวงยุติธรรมของสหรัฐฯ ระบุว่า

มีผู้ถูกจับกุมหรือถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานก่ออาชญากรรมที่เกี่ยวข้องกับการจลาจล 1,583 ราย

มีผู้ถูกตั้งข้อหาทำร้ายร่างกาย ต่อต้าน หรือขัดขวางเจ้าหน้าที่ตำรวจมากกว่า 600 ราย

มีผู้ถูกตั้งข้อหาใช้อาวุธหรือทำให้เจ้าหน้าที่ได้รับบาดเจ็บสาหัสประมาณ 175 ราย

ผู้ถูกตัดสินส่วนใหญ่พ้นโทษแล้วหรือไม่ได้รับโทษจำคุกเลย แต่ยังมีผู้ต้องขังในเรือนจำอีกประมาณ 250 คนที่ได้รับการปล่อยตัว

ดูเหมือนว่าการสืบสวนเพิ่มเติม ซึ่งเอฟบีไอที่ยังคงตามหาผู้ต้องสงสัยและผู้หลบหนีอย่างน้อย 13 ราย จะถูกระงับลงด้วย

เพื่อตอกย้ำถึงความชัดเจนในการเคลื่อนไหวครั้งนี้ ทรัมป์ ได้เสนอชื่อนายเอ็ด มาร์ติน ให้ดำรงตำแหน่งรักษาการอัยการสหรัฐฯ ประจำกรุงวอชิงตัน ดีซี ซึ่งเป็นตำแหน่งที่รับผิดชอบหลักในการดำเนินคดีจลาจล

มาร์ติน จัดการชุมนุมสนับสนุนทรัมป์ 1 วันก่อนจะเกิดจลาจล และเป็นผู้ออกมาวิจารณ์อย่างหนักแน่นต่อการสืบสวนทั้งหมด

ในช่วงการหาเสียง ทรัมป์ ออกแถลงการณ์หลายฉบับที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับผู้ก่อจลาจล บางครั้งสัญญาว่าจะอภัยโทษทั้งหมด แต่บางครั้งก็บ่งชี้ว่าเขาอาจต้องคุมขังผู้ก่อจลาจลบางคนไว้ในเรือนจำต่อไป

ผู้สนับสนุนผู้ก่อจลาจลแสดงความยินดีกับคำสั่งอภัยโทษของ ทรัมป์ และได้พูดถึงโทษที่พวกเขาเรียกว่า "ตัวประกัน J6" (ตัวประกันในวันที่ 6 ม.ค.) และ "นักโทษการเมือง" ว่าเป็นการลงโทษด้วยแรงจูงใจทางการเมืองและความรุนแรง

นอร์ม แพตทิส ทนายความที่ต่อสู้คดีให้นักโทษบางคน กล่าวกับบีบีซีว่า "ความคิดที่ว่าเหตุการณ์นี้เป็นภัยคุกคามต่อสาธารณรัฐนั้นเป็นความคิดที่เกินจริง" และเสริมว่า ขนาดกบฏฝ่ายสมาพันธรัฐยังได้รับการอภัยโทษหลังสงครามกลางเมือง

"หากเราสามารถรวมตัวกันเป็นประเทศหลังผ่านเหตุการณ์รุนแรงเช่นนั้น และหลังจากผู้คนจับอาวุธและเข่นฆ่ากันอย่างเปิดเผย… ทำไมเราจึงยังดำเนินคดีกับผู้คนในข้อหาบุกรุกเมื่อ 4 ปีก่อนหลังจากเหตุจลาจลในช่วงบ่ายวันนั้น" เขากล่าว

อย่างไรก็ตาม ผลสำรวจของเอพี (Associated Press -AP) เมื่อเร็ว ๆ นี้ ระบุว่า การอภัยโทษเป็นการทั่วไปโดยครอบคลุมนักโทษที่ใช้ความรุนแรงนั้นไม่เป็นที่นิยม โดยมีชาวอเมริกันเพียง 2 ใน 10 คนเท่านั้นที่เห็นด้วยกับการอภัยโทษคนกลุมดังกล่าว

วินสตัน พิงเจียน เจ้าหน้าที่ตำรวจรัฐสภาที่ถูกต่อยและฉีดสเปรย์พริกไทยในวันนั้น บอกกับบีบีซีว่า การอภัยโทษเป็นการ "ตบหน้า"

"มันเป็นเรื่องที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนเลยที่อาชญากรผู้ก่ออาชญากรรมรุนแรงเหล่านี้ ซึ่งถูกตัดสินโดยคณะลูกขุนในข้อกล่าวหาอาชญากรรมที่เผยแพร่ไปทั่วประเทศและทั่วโลกแล้วกำลังจะได้รับอิสรภาพ" เขากล่าว

ในคำสั่งฝ่ายบริหาร ทรัมป์ อธิบายว่าทำไมเขาถึงเลือกที่จะลดโทษให้แก่ 14 นักโทษแทนที่จะอภัยโทษให้ทั้งหมด รายชื่อดังกล่าวรวมถึงสมาชิกกลุ่ม "พราวด์ บอยส์" (Proud Boys) และ "โอ๊ธ คีปเปอร์ส" (Oath Keepers) ซึ่งเป็นกองกำลังติดอาวุธขวาจัด โดยมี สจ๊วต โรดส์ หัวหน้ากลุ่มโอ๊ธ คีปเปอร์ส อยู่ในบัญชีรายชื่อด้วย และได้รับการปล่อยตัวในช่วงเช้าของวันอังคาร ตามการเปิดเผยของทนายความของเขา

โรดส์ อดีตทหารพลร่มของกองทัพสหรัฐฯ และทนายความที่จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยเยล เป็นผู้นำกลุ่มโอ๊ธ คีปเปอร์ส เขาเดินทางไปยังวอชิงตันในช่วงไม่กี่วันก่อนเกิดจลาจล ข้อมูลตามหลักฐานประกอบการพิจารณาคดี กลุ่มดังกล่าวได้ซ่อนปืนไว้ในห้องพักของโรงแรมแห่งหนึ่งซึ่งอยู่ฝั่งหนึ่งของแม่น้ำโปโตแมคในรัฐเวอร์จิเนีย โรดส์ไม่ได้เข้าไปในอาคารรัฐสภา แต่สั่งการสมาชิกจากภายนอก และในปี 2023 เขาถูกตัดสินจำคุก 18 ปี

เจมส์ ลี ไบรท์ ทนายความของ โรดส์ กล่าวกับบีบีซีว่า แม้แต่ผู้ติดตามคดีอย่างใกล้ชิดก็ยังประหลาดใจกับขอบเขตอันกว้างขวางของการอภัยโทษและความรวดเร็วในการปล่อยตัวนักโทษ

"ถึงแม้เราจะมีความสัมพันธ์กับคนใกล้ชิดของประธานาธิบดี แต่พวกเขากลับไม่เคยปริปากใด ๆ ก่อนจะมีคำสั่งฝ่ายบริหารออกมา" ไบรท์ กล่าว

ทาร์ริโอ อดีตหัวหน้ากลุ่มพราวด์ บอยส์ ได้รับการอภัยโทษอย่างสมบูรณ์ ถึงแม้จะมีสมาชิกในกลุ่มอีก 5 คนอยู่ในรายชื่อผู้ได้รับการอภัยโทษก็ตาม ทาร์ริโอ ไม่ได้อยู่ในกลุ่มในวันนั้น เนื่องจากถูกห้ามเข้าเมือง แต่เขาได้ติดต่อสื่อสารกับสมาชิกกลุ่มจากโรงแรมแห่งหนึ่งในเมืองบัลติมอร์ที่อยู่ใกล้เคียงแทน

หลังจาก โรดส์ ถูกจับกุม กลุ่มโอ๊ธ คีปเปอร์ส ก็หยุดดำเนินการไปเกือบทั้งหมด ในขณะที่กลุ่มพราวด์ บอยส์ มุ่งประท้วงในพื้นที่เพื่อต่อต้านกลุ่มนักเคลื่อนไหวข้ามเพศและกลุ่มที่แต่งเรื่องล้อเลียน นอกจากนี้กลุ่มหลังยังต้องเผชิญกับการทะเลาะภายในหมู่สมาชิกที่ก่อตั้งกลุ่มและแยกตัวออกไป ผลักดันแนวคิดชาตินิยมของคนผิวขาวอย่างชัดเจน

เวนดี เวีย ซีอีโอและผู้ร่วมก่อตั้งโครงการต่อต้านความเกลียดชังและความรุนแรงทั่วโลก (Global Project Against Hate and Extremism) กล่าวว่า สมาชิกกองกำลังติดอาวุธที่เพิ่งได้รับการปล่อยตัวอาจพยายามเคลื่อนไหวต่อ ซึ่งทำให้กลุ่มขวาจัดที่ส่วนใหญ่สลายตัวไปแล้วกลับมาอยู่ในจุดสนใจอีกครั้ง

เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา มีคนเห็นกลุ่มพราวด์ บอยส์ หลายสิบคนเดินขบวนรอบวอชิงตันเพื่อเฉลิมฉลองการเข้ารับตำแหน่งของ ทรัมป์

"กลุ่มพราวด์ บอยส์ จะเริ่มต้นความพยายามรวมศูนย์องค์กรอีกครั้งเหมือนในปี 2021 หรือไม่ คือคำถามใหญ่" เวีย กล่าว

"ผลที่ตามมาจากการอภัยโทษก็คือ ทรัมป์ ได้ส่งสารว่าความรุนแรงเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการสร้างการเปลี่ยนแปลง ตราบใดที่มันอยู่ข้างเขา" เธอกล่าวทิ้งท้าย

รายงานเพิ่มเติมโดย เรแกน มอร์ริส และเอมมา วาร์ดี