ภาพถ่ายดาวเทียมชี้ชัดอิสราเอลขยับแนวควบคุมหลังหยุดยิงเข้าไปในฉนวนกาซา

อิสราเอลได้เคลื่อนย้ายบล็อกที่ใช้เพื่อกำหนดแนวควบคุมหลังหยุดยิงกินพื้นที่ลึกเข้าไปในฉนวนกาซาหลายจุด ก่อให้เกิดความสับสนแก่ชาวปาเลสไตน์ภายหลังการ

ภาพถ่ายดาวเทียมที่ถูกตรวจสอบแล้วโดยบีบีซี เวริฟาย (BBC Verify) แสดงให้เห็นว่ามีพื้นที่อย่างน้อย 3 จุด ซึ่งอิสราเอลได้วางบล็อกไว้ก่อนที่จะกลับมาเคลื่อนย้ายบล็อกแสดงแนวเขตในภายหลัง ให้ลึกเข้าไปในฉนวนกาซามากขึ้น

ภายใต้เงื่อนไขของข้อตกลงที่สหรัฐฯ เป็นคนกลางไกล่เกลี่ยระหว่างอิสราเอลและฮามาส อิสราเอลตกลงที่จะถอนกำลังทหารออกไปนอกเส้นที่ทำเครื่องหมายสีเหลืองบนแผนที่ทางทหารของอิสราเอล ซึ่งอิสราเอลได้แสดงจุดดังกล่าวบนพื้นดินด้วยบล็อกสีเหลือง

อิสราเอล คัตซ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมอิสราเอล กล่าวเตือนเมื่อเดือน ต.ค. ปีที่แล้วว่า ใครก็ตามที่ข้ามเส้นสีเหลือง "จะถูกยิง"

นับตั้งแต่การแสดงความคิดเห็นของ รมว.กลาโหมอิสราเอล ก็ได้เกิดเหตุการณ์ร้ายแรงขึ้นหลายครั้งบริเวณแนวเขตแดน

ในเบตลาฮิยา จาบาเลีย และอัล-ทัฟฟาห์ กองกำลังป้องกันประเทศอิสราเอล (IDF) ได้วางแนวป้องกัน และต่อมาได้กลับไปเคลื่อนย้ายแนวป้องกันเหล่านั้นให้กินเข้าไปในฉนวนกาซา โดยรวมแล้วมีการเคลื่อนย้ายแนวป้องกันทั้งหมด 16 จุด

ภาพถ่ายดาวเทียมแสดงให้เห็นว่า ในย่านอัล-ทัฟฟาห์ของเมืองกาซา ซิตี กองกำลังป้องกันอิสราเอล (IDF) ได้เคลื่อนย้ายบล็อกสีเหลืองอย่างน้อย 7 แท่งที่วางไว้แล้ว ระหว่างวันที่ 27 พ.ย. - 25 ธ.ค. 2025

ตำแหน่งของบล็อกถูกเคลื่อนย้ายลึกเข้าไปในฉนวนกาซาโดยเฉลี่ย 295 เมตร

นอกจากมีการเคลื่อนย้ายบล็อกเพิ่มเติมในภายหลังแล้ว บีบีซี เวริฟาย ยังทำแผนที่ที่แสดงเครื่องหมายของบล็อกอีกกว่า 250 จุด โดยกว่าครึ่งหนึ่งของบล็อกเหล่านี้ถูกวางลึกเข้าไปในฉนวนกาซาเกินกว่าเส้นที่ทำเครื่องหมายไว้ในแผนที่

โฆษกของกองทัพอิสราเอลกล่าวว่า พวกเขาปฏิเสธ "ข้อกล่าวอ้างทั้งหมดที่ว่าเส้นสีเหลืองถูกเคลื่อนย้ายหรือกองกำลังป้องกันอิสราเอลได้ข้ามเส้น ๆ นั้น"

พวกเขาเสริมว่า "กองทัพอิสราเอลกำลังดำเนินการเพื่อทำเครื่องหมายเส้นสีเหลืองด้วยสายตา ตามสภาพการณ์ในพื้นที่และการประเมินสถานการณ์ของปฏิบัติการที่กำลังดำเนินอยู่"

การวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียมจนถึงวันที่ 11 ม.ค. ที่ผ่านมา ชี้ให้เห็นว่าบางส่วนของเส้นสีเหลือง ซึ่งหัวหน้ากองทัพอิสราเอลอธิบายว่าเป็น "เส้นเขตแดนใหม่" ยังคงไม่มีการทำเครื่องหมายบนพื้นดิน แม้เป็นเวลากว่าสามเดือนแล้วนับตั้งแต่เริ่มการหยุดยิง

ภาพถ่ายดาวเทียมล่าสุดที่บีบีซี เวริฟายตรวจสอบ แสดงให้เห็นว่าไม่มีการวางบล็อกตามแนวพื้นที่เป็นระยะทางประมาณ 10 กิโลเมตร ทำให้ประชาชนบางส่วนในฉนวนกาซาไม่ทราบว่าจุดเริ่มต้นของบริเวณที่กองทัพอิสราเอลเรียกว่า "เขตสู้รบอันตราย" อยู่ที่ใด

เมื่อเดือน ธ.ค. ที่ผ่านมา ชายวัย 23 ปีคนหนึ่งที่อาศัยอยู่ใกล้เขตข่าน ยูนิส ซึ่งบีบีซีขอสงวนไม่เปิดเผยชื่อของเขาเพื่อความปลอดภัย เปิดเผยว่าจู่ ๆ ทหารอิสราเอลก็ได้ย้ายบล็อกเข้ามาประชิดเขา เกินแนวเส้นสีเหลืองในแผนที่ และนั่นทำให้เขาถูกล้อมติดกับเอาไว้

เขากล่าวว่า "ตอนนี้เราอาศัยอยู่ภายในเขตเส้นสีเหลือง [แต่] อยู่หลังบล็อกสีเหลือง โดยไม่รู้ว่าชะตากรรมของเราจะเป็นอย่างไร" เขาบอก พร้อมเสริมด้วยว่า "บรรยากาศในเวลากลางคืนนั้นน่ากลัวมาก เราได้ยินเสียงระเบิด เสียงทหารรุกคืบ เสียงปืน และเสียงโดรนบินวนอยู่เหนือศีรษะอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้เรายังถูกยิงใส่โดยตรงอีกด้วย"

ศาสตราจารย์แอนเดรียส ครีค ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงในตะวันออกกลางจากคิงส์คอลเลจ ลอนดอน เรียกการเคลื่อนย้ายบล็อกเหล่านี้ว่าเป็น "เครื่องมือสำหรับการจัดการอาณาเขต"

เขากล่าวว่า "ด้วยการรักษาเส้นแบ่งเขตตามกฎหมายบนแผนที่และบล็อกทางกายภาพให้ห่างกันหลายร้อยเมตร อิสราเอลจึงสามารถที่จะเปลี่ยนแปลงบริเวณที่ชาวกาซาอาจอาศัย เคลื่อนย้าย และทำการเกษตรได้ โดยไม่ต้องประกาศการเปลี่ยนแปลงพรมแดนอย่างเป็นทางการ"

แต่เอฟราอิม อินบาร์ ประธานสถาบันยุทธศาสตร์และความมั่นคงแห่งเยรูซาเลม ตั้งข้อสังเกตว่า เส้นที่กำหนดไว้ในแผนที่อาจไม่ได้คำนึงถึงสิ่งกีดขวางทางธรรมชาติ และวิศวกรของกองทัพอิสราเอลอาจวางบล็อกในจุดที่พวกเขา "คิดว่าวางได้ง่ายกว่า"

ย้อนดูเหตุการณ์ร้ายแรงที่เกิดขึ้นตามแนวเส้นสีเหลือง

จากการวิเคราะห์โพสต์ทางเทเลแกรมของกองทัพอิสราเอลและแถลงการณ์ที่ตอบมายังบีบีซี นับตั้งแต่มีคำเตือนของ รมว.กลาโหมอิสราเอลในเดือน ต.ค. ทหารอิสราเอลได้ยิงใส่คนที่ข้ามเส้นสีเหลืองอย่างน้อย 69 ครั้ง

เมื่อวันที่ 19 ธ.ค. 2025 กองกำลังป้องกันอิสราเอล (IDF) ได้โจมตีโรงเรียน ซึ่งให้ที่พักพิงแก่ผู้พลัดถิ่นในย่านอัล-ทัฟฟาห์ ของเมืองกาซา ซิตี ซึ่งอยู่ห่างจากเส้นแบ่งเขตแดนฝั่งปาเลสไตน์ประมาณ 330 เมตร ตามแผนที่ของกองกำลังป้องกันอิสราเอล แต่ห่างจากบล็อกสีเหลืองที่ถูกย้ายมาตั้งไว้เพียงไม่กี่เมตร

พยานผู้เห็นเหตุการณ์กล่าวว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในขณะที่พิธีแต่งงานกำลังจัดขึ้นใกล้กับอาคารของโรงเรียน ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 5 คน รวมทั้งเด็ก ๆ โดยเป็นการเสียชีวิตจากแรงระเบิด หน่วยงานป้องกันพลเรือนของฮามาสในกาซาเปิดเผย

แถลงการณ์ของกองกำลังอิสราเอล เกี่ยวกับเหตุการณ์วันนั้นระบุว่า พวกเขายิงใส่ "บุคคลต้องสงสัย" ทางฝั่งตะวันตกของเส้นสีเหลือง และเสริมว่าเหตุการณ์ดังกล่าวยังอยู่ระหว่างการตรวจสอบ และ "เสียใจต่ออันตรายใด ๆ ที่เกิดขึ้นกับบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้อง"

ในเหตุการณ์ร้ายแรงอีกกรณีหนึ่ง ซาเฮอร์ นัสเซอร์ ชามิยาห์ วัย 17 ปี ถูกสังหารใกล้กับบล็อกสีเหลืองในค่ายจาบาเลียทางตอนเหนือของฉนวนกาซา พ่อของเขาเล่าว่าทหารกองกำลังป้องกันอิสราเอลยิงใส่เขาก่อนที่จะขับรถถังทับเขา เมื่อวันที่ 10 ธ.ค.

"รถถังบดขยี้ร่างกายของเขาเป็นชิ้น ๆ… มันเข้ามาในพื้นที่ปลอดภัย [ฝั่งตะวันตกของเส้นสีเหลือง] และวิ่งทับเขา" เขากล่าว โดยบีบีซี เวริฟายได้ติดต่อกองกำลังป้องกันอิสราเอลเพื่อขอความเห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้แล้ว

และในเดือน พ.ย. สื่อท้องถิ่นรายงานว่าเด็กสองคนที่มีอายุ 8 และอีกคนหนึ่งมีอายุ 10 หรือ 11 ปี ถูกกองกำลังอิสราเอลสังหาร ลุงของพวกเขาบอกว่าทั้งคู่ถูกฆ่าขณะกำลังเก็บฟืนให้พ่อที่พิการ

แถลงการณ์ของกองทัพอิสราเอลต่อการสังหารดังกล่าวระบุว่า พวกเขาได้วิสามัญผู้ต้องสงสัยสองคนที่ข้ามเส้นสีเหลืองและดำเนินกิจกรรมที่น่าสงสัยในพื้นที่ รวมถึงเข้าใกล้ทหารป้องกันอิสราเอล แต่แถลงการณ์ไม่ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับวิธีการระบุตัวผู้ต้องสงสัยทั้งสองคน

โฆษกของกองทัพอิสราเอลกล่าวหาว่า นักรบฮามาสยิงใส่ทหารอิสราเอลถึง 6 ครั้ง "นอกเส้นสีเหลือง" ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ในแถลงการณ์ที่ส่งให้บีบีซี

การทำลายและการเสริมกำลังป้องกัน

แม้ว่าอิสราเอลจะตกลงถอนกำลังทหารไปอยู่หลังเส้นสีเหลืองตามข้อตกลงหยุดยิงในเดือน ต.ค. แต่คลิปวิดีโอและภาพถ่ายดาวเทียมที่บีบีซี เวริฟายได้เห็นนั้น แสดงให้เห็นยานพาหนะของกองทัพอิสราเอลปฏิบัติการอยู่นอกเหนือเส้นสีเหลืองที่กำหนดไว้ในแผนที่ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

ในคลิปที่ได้รับการตรวจสอบแล้ว บีบีซีพบว่ามีรถลำเลียงพลหุ้มเกราะและรถดันดินอยู่เลยเส้นสีเหลืองที่กำหนดไว้ในแผนที่ไป 400 เมตร ที่วงเวียนบานี ซูไฮลา ในเมืองข่าน ยูนิส

ขณะที่ภาพถ่ายดาวเทียมที่บันทึกเมื่อวันที่ 25 ธ.ค. ปรากฏภาพรถถัง รถขุด และยานพาหนะอื่น ๆ ของกองทัพอิสราเอล ตั้งอยู่ในบริเวณที่เลยเส้นสีเหลืองไปประมาณ 260 เมตร ในเมืองเบต ลาฮิยา

ในบางกรณี การเคลื่อนย้ายบล็อกต่าง ๆ ตามมาด้วยการทำลายอาคารใกล้เคียงโดยกองกำลังอิสราเอล

ส่วนพื้นที่ด้านตะวันออกของเมืองกาซา ซิตี ภาพถ่ายดาวเทียมแสดงให้เห็นว่าอาคารหลายร้อยหลังถูกทำลายราบเรียบไปจนถึงตำแหน่งของบล็อกและยังเลยตำแหน่งแรกของบล็อกไปอีก จากนั้นก็มีการเคลื่อนย้ายแนวเขตและเกิดการทำลายล้างเพิ่มเติม

ในพื้นที่ใกล้เคียงอย่างจาบาเลีย กองทหารอิสราเอลได้ทำลายอาคารเรียนหลายหลังซึ่งอยู่ภายในแนวเส้นที่กำหนดไว้ประมาณ 150 เมตร

ในบางกรณีที่กองทัพอิสราเอลดำเนินการรื้อถอน ซากปรักหักพังที่เกิดขึ้นได้บดบังเครื่องหมายกำหนดเขตแดนจากชาวปาเลสไตน์ที่อยู่บนพื้นดิน

โฆษกของกองทัพอิสราเอลกล่าวว่า กำลังทหารกำลังรื้อถอนเครือข่ายอุโมงค์ของฮามาส ซึ่งมีเส้นทางอยู่ข้างใต้อาคารทั้งสองฝั่งของเส้นสีเหลือง และเสริมว่าการทำลายอุโมงค์ "อาจทำให้เกิดการพังทลายของอาคารทั้งสองฝั่งของเส้นแนวดังกล่าว"

เมื่อวันพุธที่ผ่านมา สหรัฐฯ กล่าวว่าข้อตกลงหยุดยิงระยะสองกำลังจะเริ่มต้นขึ้น ภายใต้ข้อตกลงหยุดยิงในระยะที่สองคาดว่าอิสราเอลจะถอนกำลังออกจากพื้นที่ฉนวนกาซาเพิ่มเติม แต่ยังไม่มีการกล่าวถึงกรอบเวลาสำหรับการถอนกำลัง ซึ่งจะเชื่อมโยงกับ "การลดกำลังทหาร" ของฮามาสภายใต้ข้อตกลงหยุดยิงเมื่อเดือน ต.ค. ด้วย

ขณะเดียวกันในบางพื้นที่ของฉนวนกาซา เครื่องหมายกำหนดเขตแดนถูกวางไว้ไม่นานก่อนที่งานก่อสร้างป้อมปราการชั่วคราวของอิสราเอล เช่น ด่านตรวจและกำแพงป้องกันนอกแนวเส้นสีเหลืองจะเริ่มการก่อสร้างขึ้น

ครีคกล่าวกับบีบีซี เวริฟายว่าการเคลื่อนย้ายของบล็อกแสดงแนวเขตเหล่านี้จะทำให้อิสราเอลสามารถเปลี่ยนบางส่วนของฉนวนกาซาให้กลายเป็น "เขตปลอดเชื้อ" ได้ในที่สุด

"ในทางปฏิบัติ นั่นหมายความว่าสถานะของที่ดินไม่ได้ขึ้นอยู่กับสิ่งที่ระบุไว้ในแผนที่หยุดยิงมากนัก แต่ขึ้นอยู่กับว่าบล็อกคอนกรีตตั้งอยู่ที่ใดในแต่ละวัน" เขากล่าว

รายงานเพิ่มเติมโดย มาฮา เอล กัมล์