เปิดแฟ้มคดีดัง แม่ติดยาขายลูกสาว 6 ขวบ ในแอฟริกาใต้ ที่ถึงตอนนี้ยังไม่ทราบชะตากรรม

คลิปวิดีโอของ หนูน้อยจอชลิน สมิธ ที่กำลังหัวเราะ ก่อนที่เธอจะหายตัวไปในแอฟริกาใต้ขณะที่อายุหกขวบเมื่อกว่าหนึ่งปีก่อน ทำให้หลายคนในห้องพิจารณาคดีต้องสะอึกสะอื้น

มันถูกฉายระหว่างการพิจารณาคดีในอ่าวซันดาลฮา ใกล้กับเมืองเคปทาวน์ ก่อนที่ศาลจะตัดสินจำคุกตลอดชีวิตแม่ของจอชลิน ที่ติดยาเสพติด และเชื่อว่า เธอได้ขายลูกสาวกิน

แรคเควล สมิธ หรือที่รู้จักกันอีกชื่อคือ เคลลี สมิธ ถูกศาลตัดสินว่า มีความผิดฐานลักพาตัวและขายลูกสาวของเธอ คุณแม่ลูกสามวัย 35 ปี ผู้นี้ ถูกศาลตัดสินโทษพร้อมกับแฟนหนุ่มของเธอ ฌักเกน อัปโปลลิส และ สตีเวียโน ฟาน ไรน์ ซึ่งเป็นเพื่อนของพวกเขา

เจ้าหน้าที่ศาลเริ่มอ่านคำพิพากษาเป็นภาษาแอฟริกันส์ (Afrikaans) ซึ่งประกอบด้วยคำให้การจากยายของ หนูน้อยจอชลิน, คนที่ใกล้ชิดกับครอบครัวที่ต้องการจะรับเลี้ยงหนูน้อย, และครูของเธอที่ให้การว่าเด็กน้อยคนนี้อาจจะถูกแม่ของเธอขายได้อย่างไร

เบื้องหลังการหายตัวไปของเด็กหญิง

ในระหว่างการพิจารณาคดี พยานคนหนึ่งกล่าวหาว่า มีการขายเด็กหญิงไปให้กับนักบำบัดแผนโบราณ ที่ในแอฟริกาใต้เรียกว่า "ซังโกมา" (sangoma) ซึ่งอยากได้ตัวจอชลินเพราะต้องการ "ดวงตาและผิวหนังของเธอ"

บาทหลวงผู้เป็นศิษยาภิบาลในท้องถิ่นคนหนึ่งยังเป็นพยานให้การว่า เขาเคยได้ยินนางสมิธ ผู้เป็นแม่ของหนูน้อยคนนี้พูดว่า เธอจะขายลูก ๆ ของเธอในราคา 20,000 แรนด์ (ซึ่งเป็นสกุลเงินที่ใช้แอฟริกาใต้) ซึ่งเทียบเท่ากับราว ๆ 1,100 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 36,000 บาท) ต่อคน แต่ยินดีที่จะยอมรับตัวเลขที่ต่ำกว่า 275 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 9,000 บาท)

"เธอนอนหลับ [และ] ใช้ชีวิตอยู่ได้ยังไง" อแมนดา สมิธ-แดเนียลส์ ถามลูกสาวอย่างสิ้นหวัง ในการแถลงของเหยื่อเมื่อวันพุธ ตอนนี้ลูกคนโตของสมิธอยู่ในความดูแลของเธอ ส่วนลูกคนเล็กสุดก็อยู่กับพ่อของเธอ

สมิธและผู้ที่ถูกกล่าวหาร่วมกันกับเธอปฏิเสธที่จะให้การในระหว่างการพิจารณาคดีเป็นระยะเวลาแปดสัปดาห์ ที่เริ่มมาตั้งแต่เดือน มี.ค. ในเมืองซานดาลฮา ซึ่งเปิดให้คนในชุมชนสามารถเข้าฟังได้

แต่เมื่อเธอได้ยินคำแถลงเมื่อวันพุธและเห็นคลิปวิดีโอของจอชลิน เธอก็ร้องไห้โฮไม่หยุด

ด้านเอ็ดนา มาร์ต คุณครูของจอชลิน บรรยายลักษณะของหนูน้อยจอชลินว่า เธอเป็นเด็กไม่ค่อยพูดที่มีนิสัย "เรียบร้อยมาก" ซึ่งหลังจากที่เด็กน้อยหายตัวไป เธอเองก็ต้องเผชิญกับคำถามของเพื่อนร่วมชั้นเรียนของจอชลินทุก ๆ วันว่า ตอนนี้เธออยู่ที่ไหน

จนถึงวันนี้ก็ยังไม่มีใครรู้ว่า เกิดอะไรขึ้นกันแน่กับเด็กหญิงคนนี้

การหายตัวไปของจอชลินในวันที่ 19 ก.พ. 2024 สร้างแรงสั่นสะเทือนไปทั่วประเทศ

เบียนกา ฟาน อัสเวเกน นักอาชญวิทยาและผู้ประสานงานระดับชาติขององค์กรที่ขับเคลื่อนด้านเด็กที่สูญหายไปในแอฟริกาใต้ "Missing Children South Africa" เทียบเคียงกรณีของจอชลินกับกรณีของ แมดเดลีน แมคแคนน์ เด็กหญิงชาวอังกฤษที่หายตัวไปในโปรตุเกสเมื่อปี 2007

แมดเดลีนหายตัวไปขณะที่เธออายุสามขวบจากอพาร์ตเม้นต์ตากอากาศในเมืองปรายา ดา ลุซ ในภูมิภาคอัลการ์วึ กรณีของเธอเป็นหนึ่งในคดีคนหายอันโด่งดังที่สุดของโลก ที่ยังปิดคดีไม่ได้

ฟาน อัสเวเกน บอกกับบีบีซีว่า แม้การตัดสินโทษทั้งสามคนในคดีของจอชลินทำให้สาธารณชนรู้สึกโล่งใจขึ้นมาได้บ้าง แต่ "ประเด็นคือไม่มีใครรู้ว่าจอชลินอยู่ที่ไหน ซึ่งฉันคิดว่า นี่เป็นคำถามใหญ่ที่ชาวแอฟริกาใต้ยังคงสงสัย"

ช่วงชีวิตวัยเด็กของหนูน้อยจอชลิน

ภาพปัญหาในชีวิตของจอชลินปรากฏขึ้นมาในระหว่างการพิจารณาคดีของศาล เธอเกิดในเดือน ต.ค. 2017 โดยเป็นลูกสาวของสมิธและคนรักเก่าชื่อ โฮเซ เอ็มเค

ในการพิจารณาคดี นักสังคมสงเคราะห์คนหนึ่งให้การว่า จอชลินซึ่งเป็นลูกคนที่สองของพวกเขา รวมทั้งพี่ชายของเธอที่ตอนนี้อายุ 11 ปี ต่างต้องทนทุกข์ทรมานจากการที่ถูกทอดทิ้ง

นักสังคมสงเคราะห์หลายรายที่ให้การต่อศาลบอกว่า เคลลี สมิธเติบโตและอาศัยอยู่กับยาย และเริ่มใช้สารเสพติดมาตั้งแต่อายุ 15 ปี บ่อยครั้งที่เธอมักจะทำร้ายลูก ๆ เมื่อเธอมึนเมาจากสารเสพติด

รายงานที่จัดทำโดยนักสังคมสงเคราะห์รายหนึ่งฉายภาพชัดเจนถึงปัญหาการติดยาของสมิธในช่วงเวลาที่ให้กำเนิดจอชลิน

ยายของสมิธตัดสินใจไล่เธอออกจากบ้านเพราะในขณะนั้น เธอใช้ยาเสพติดและขู่ว่าจะแทงลูกชายของตัวเอง

ผู้พิพากษายังตั้งข้อสังเกตอีกว่า สมิธใช้เวลาถึงห้าเดือนกว่าที่จะไปแจ้งการเกิดของจอชลิน ทั้งที่ตามกฎหมายแล้วจะต้องแจ้งภายใน 30 วัน

เมื่อสมิธเข้ารับการบำบัดในเวลาต่อมา คนใกล้ชิดของครอบครัวที่ชื่อว่า นาตาชา แอนดรูวส์ ก็เข้ามาดูแลจอชลินแทน โดยเธอและสามีต้องการจะรับเลี้ยงจอชลินไว้

"เราน่าจะหาเลี้ยงเธอได้ดีกว่าแม่ของเธอเองแน่" แอนดรูวส์กล่าวในระหว่างการพิจารณาคดี ทว่าแผนการของเธอก็ล้มเหลวลงในปี 2018 เมื่อพ่อแม่แท้ ๆ ของจอชลิน "ไม่เห็นด้วย" ที่จะให้เธอรับจอชลินมาอุปการะเลี้ยงดูแทน

แม้ว่าจะอยู่ในสภาพเช่นนั้น หนูน้อยจอชลินยังคงไปมาหาสู่กับครอบครัวแอนดรูวส์อยู่เรื่อย ๆ ทั้งในช่วงสุดสัปดาห์หรือช่วงปิดเทอม และยังเคยไปท่องเที่ยวกับพวกเขาด้วย

คลิปวิดีโอของหนูน้อยจอชลินกำลังหัวเราะที่ฉายในศาลเมื่อวันพุธที่ผ่านมา เป็นส่วนหนึ่งของวิดีโอที่ถูกบันทึกในระหว่างวันหยุดพักผ่อนเหล่านี้ และเป็นส่วนหนึ่งในคำให้การของเหยื่อ ที่แอนดรูวส์เตรียมไว้

จอชลินเติบโตมาในเพิงสังกะสี ที่ตั้งอยู่ในชุมชนแออัดในย่านมิดเดลโพส กับแม่ของเธอ แฟนหนุ่มของแม่ พี่ชายแท้ ๆ และน้องสาวต่างบิดาอีกคน

ด้านสมิธทำงานพิเศษเพื่อหาเลี้ยงครอบครัว เช่น รับจ้างทำงานบ้านพาร์ทไทม์ให้ เคลลี ซีเกอร์ส หญิงที่อาศัยกับครอบครัวในละแวกใกล้เคียง ซึ่งให้อาหารแทนเงินสดเป็นค่าตอบแทน

แต่พยานบางรายก็ให้การว่า เธอเป็นแม่ที่ดี อย่าง ญาติของเธอให้การต่อศาลว่า จอชลินคือภาพสะท้อนของสมิธตอนที่เป็นเด็ก

วันหายสาบสูญ

ข้อมูลที่พอจะมีอยู่บ้างว่าเกิดอะไรขึ้นกับจอชลินในวันที่เด็กหญิงคนนี้หายตัวไป มาจากพยานของรัฐคนหนึ่งคือ ลอเรนเทีย ลอมบาร์ด ซึ่งสูบยาอยู่ที่เพิงพักกับอัปโปลลิสและฟาน ไรน์ ในขณะนั้น

เธอเล่าว่า จอชลิน ซึ่งเพิ่มเริ่มเข้าโรงเรียนได้เพียงไม่กี่สัปดาห์ก่อนที่จะหายตัวไปนั้น อยู่ที่บ้านกับพี่ชายในวันนั้น เพราะชุดนักเรียนยังไม่ได้ซัก

เด็ก ๆ เหล่านี้อยู่ในความดูแลของอัปโปลลิสเป็นส่วนใหญ่ เนื่องจากสมิธจะเข้า ๆ ออก ๆ ในระหว่างวัน โดนจะกลับมาสูบยาเป็นครั้งคราวเท่านั้น

ยังไม่ชัดเจนว่า จอชลินหายตัวไปเมื่อไหร่และหายตัวไปได้อย่างไร แต่จากการพิจารณาคดีพบว่า เธอหายตัวไปในช่วงบ่ายในวันนั้น แต่กว่าตำรวจจะได้รับรายงานก็เป็นเวลา 21.00 น. แล้ว

อย่างไรก็ตาม ครูของจอชลินได้ให้การในชั้นศาลว่า สมิธบอกกับเธอในขณะที่กำลังค้นหาลูกสาว ว่าเด็กน้อยนั้น "อยู่ในตู้คอนเทนเนอร์บนเรือลำหนึ่ง[แล้ว] และพวกเขากำลังเดินทางไปแอฟริกาตะวันตก"

คำตัดสินของศาล

แม้สาธารณชนจะช่วยค้นหาเด็กหญิงที่หายตัวไปเมื่อ ก.พ. 2024 แต่จนถึงปัจจุบันก็ยังไม่พบตัวเธอ

อัยการแอฟริกาใต้กล่าวว่า เด็กหญิงถูกขายไปเป็นทาส แต่ข้อกล่าวหานี้ไม่ได้รับการพิสูจน์ชัดเจนในการพิจารณาคดี

เชื่อกันว่า สมิธ แม่ของเด็กน้อยคนนี้ ซึ่งเป็นคนติดยาเสพติดต้องการใช้เงิน

ผู้พิพากษา นาธาน อีราสมุส ระบุว่า เขาตัดสินโทษทั้งสามคนเท่าเทียมกัน โดยไม่ได้แยกแยะใด ๆ

"ในโทษฐานค้ามนุษย์ คุณถูกพิพากษาจำคุกตลอดชีวิต ส่วนในโทษฐานลักพาตัว คุณถูกพิพากษาจำคุก 10 ปี" เขากล่าวท่ามกลางเสียงปรบมือที่ดังกึกก้องในห้องพิจารณาคดี

ผู้พิพากษาอีราสมุสใช้เวลากว่าหนึ่งชั่วโมงในการอ่านคำพิพากษา โดยเขาสรุปรายละเอียดในคดีและเน้นย้ำประเด็นสำคัญในระหว่างการพิจารณาคดี

เขาตำหนิผู้ต้องหาทั้งสามคน โดยเฉพาะฟาน ไรน์ และสมิธ โดยระบุว่าพวกเขาไม่แสดงความสำนึกผิดต่อการกระทำ

"ไม่มีสิ่งใดเลยที่ผมจะเห็นสิ่งที่ช่วยไถ่โทษหรือ สิ่งที่พวกคุณสมควรได้รับการลดหย่อนผ่อนโทษ" เขากล่าว

เขายังระบุว่า พฤติกรรมของผู้ต้องหาทั้งสามคนก่อให้เกิด "ความแตกร้าว" ของคนในชุมชนมิดเดลโพส

สมิธและผู้ต้องสงสัยว่าสมรู้ร่วมคิดทั้งสองคน ไม่แสดงอารมณ์ใด ๆ ในระหว่างที่ฟังคำพิพากษา

ขณะที่ตำรวจระบุว่า การค้นหาหนูน้อยจอชลินยังคงดำเนินต่อไป แม้ในพื้นที่นอกพรมแดนของแอฟริกาใต้ก็ตาม

"พวกเราจะไม่หยุดจนกว่าเราจะรู้ว่า เกิดอะไรขึ้นกับจอชลิน เรายังคงใช้เวลาทั้งกลางวันและกลางคืนในการตามหาเธอ" เธมบิซิเล ปาเตคิเล ผู้บัญชาการตำรวจเขตเวสเทิร์น เคป บอกกับสื่อท้องถิ่น

ด้านสำนักงานอัยการแห่งชาติแอฟริกาใต้ (National Prosecuting Authority - NPA) แสดงความยินดีกับคำพิพากษา และชื่นชมการทำงานของอัยการในการพิสูจน์ว่า จอชลินถูก "ขาย [และ] ส่งมอบให้กับผู้ที่ตั้งใจซื้อ" ด้วยวัตถุประสงค์ "ในการแสวงหาผลประโยชน์ เช่น การค้าทาส ไม่ก็ การปฏิบัติคล้ายกับการค้าทาส"

อย่างไรก็ตาม ในระหว่างการพิจารณานี้ไม่มีการเปิดเผยตัวตนของ "บุคคลที่ตั้งใจซื้อคนดังกล่าว"

บีบีซีขอรายละเอียดเพิ่มเติมจากทาง NPA แต่โฆษกของหน่วยงานนี้ไม่สามารถให้รายละเอียดใด ๆ ได้

ก่อนการอ่านคำพิพากษา อแมนดา คุณยายของหนูน้อยจอชลิน ยังร้องขอให้ลูกสาว "พาหลานฉันกลับมา หรือบอกฉันก็ได้ว่าเธออยู่ที่ไหน"

"ฉันไม่รู้สึกว่า โทษทัณฑ์ใด ๆ ที่พวกเขาได้รับจะสามารถพาหลานฉันกลับมา" เธอบอกกับสถานีโทรทัศน์ท้องถิ่น "นิวส์รูม แอฟริกา" (Newzroom Afrika)