"แม่ครับ ผมกำลังอยู่ในห้องสอบสวน" เด็กชายปาเลสไตน์วัย 12 ขวบ เล่าเหตุการณ์ถูกทหารอิสราเอลคุมขังช่วงพักรบ

หญิงชาวปาเลสไตน์ แม่ของเด็กชายวัย 12 ขวบ เป็นลมล้มพับ เมื่อรู้ว่าลูกชายถูกทางการอิสราเอลคุมขังไว้

บีบีซีอยู่กับฟาเลสไตน์ นาเคิล ในห้องนั่งเล่นที่บ้านของเธอ ตอนที่เธอได้รับโทรศัพท์จากการิม ลูกชายวัย 12 ปี ซึ่งอยู่ในการควบคุมตัวของอิสราเอล ใบหน้าของหญิงผู้เป็นแม่ของลูก 6 คน เปลี่ยนเป็นสีขาว น้ำตาค่อย ๆ ไหลอาบแก้ม และนิ้วมือหงิกเกร็งเมื่อได้ยินเสียงลูกทางโทรศัพท์

การิมได้รับอนุญาตให้พูดคุยกับนาเคิลเพียงไม่ถึงหนึ่งนาทีเท่านั้น

นาเคิลถามลูกชายว่า เกิดอะไรขึ้นกับลูกบ้าง การิมตอบว่า "ตอนนี้ยังไม่มีอะไร แต่ผมกำลังอยู่ในห้องสอบสวน"

นาเคิลถามไปที่ปลายสายที่มีเจ้าหน้าที่อิสราเอลฟังอยู่ด้วยว่า "พวกเขายังสอบสวนเด็กซึ่งมีอายุ 12 ปี จริงหรือ?" เจ้าหน้าที่ตอบว่า เป็นขั้นตอนทางกฎหมาย

หลังจากนั้นหญิงชาวปาเลสไตน์ได้ถามอีกหลายคำถาม เช่น มีใครอยู่กับลูกชายของเธอบ้าง คำตอบคือ มีเพียงเจ้าหน้าที่อิสราเอลที่พูดสายรายนั้น เธอยังถามต่อด้วยว่า การจับกุมผู้มีอายุ 18 ปี ยังต้องมีพ่อของเด็กหรือทนายความอยู่ด้วย "แต่นี่คุณจับเด็กอายุ 12 ขวบ โดยมีแค่เขาอยู่คนเดียวได้อย่างไรกัน"

"เขาสบายดี เราจะแจ้งข่าวคุณเรื่อย ๆ" คือคำตอบจากปลายสาย

"แล้วเขาจะได้รับการปล่อยตัวเมื่อไหร่" แม่ชาวปาเลสไตน์ถามอีกครั้ง แต่หลังจากนั้นเจ้าหน้าที่อิสราเอลกลับวางหูใส่

'ชาวปาเลสไตน์อย่างน้อย 260 คน ถูกคุมขัง'

เด็กชายการิม ถูกทหารอิสราเอลจับตัวไปคุมขังไว้ในเขตเวสต์แบงก์ ตั้งแต่ในช่วงสัปดาห์แรกของการหยุดยิงชั่วคราวระหว่างอิสราเอลและฮามาส

องค์กรพัฒนาเอกชนหรือเอ็นจีโอด้านการช่วยเหลือนักโทษอิสราเอล ที่ชื่อว่า ปาเลสไตน์เนียน พริซันเนอร์ คลับ ระบุว่า มีชาวปาเลสไตน์อย่างน้อย 260 คน ถูกคุมขังไว้ในเขตเวสต์แบงก์ ในช่วงที่มีการพักรบชั่วคราว ซึ่งขณะนี้สิ้นสุดลงแล้ว

ทางการอิสราเอลที่บีบีซีสอบถาม ไม่ได้โต้แย้งต่อตัวเลขดังกล่าวที่เอ็นจีโอเปิดเผย

จำนวนชาวปาเลสไตน์ที่ถูกคุมขังระลอกใหม่ 260 คน เป็นตัวเลขที่สูงกว่าจำนวนนักโทษปาเลสไตน์ที่ได้รับการปล่อยตัวจากอิสราเอล ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงแลกเปลี่ยนตัวประกันระหว่างอิสราเอลและฮามาส

บรรดาพี่ชายของการิม 4 คน ซึ่งมีอายุตั้งแต่ 17-25 ปี ถูกคุมขังอยู่แล้วก่อนหน้านี้ ในจำนวนนี้ 3 คน ยังไม่ถูกตั้งข้อหา ส่วนอีกหนึ่งคน ถูกลงโทษจำคุก 15 เดือนจากการถูกกล่าวหาว่ากระทำการยั่วยุทางโซเชียลมีเดีย

ครอบครัวของพวกเขา ไม่เคยคิดมาก่อนเลยว่า ลูกชายคนเล็กสุดจะถูกจับไปคุมขังด้วย

มาซาลาม กาวันเมห์ ลุงของเด็กชายการิม บอกว่า ตอน 6 โมงเช้าวันนั้น ทหารอิสราเอลหลายสิบนายกำลังเคลื่อนกำลังมายังบ้านของเขาภายในค่ายผู้ลี้ภัยจาลาโซน ทางตอนเหนือของเขตรามัลลาห์

ภาพวิดีโอที่เพื่อนบ้านของเขาแอบถ่ายจากหน้าต่างชั้นสอง ซึ่งบีบีซีตรวจสอบแล้วนั้น แสดงให้เห็นว่า ทหารอิสราเอลในอาวุธครบมือกำลังเข้ามาในบ้านของมาซาลาม

ปืนคาร์โลประดิษฐ์

การบุกจับกุมของทหารอิสราเอลเกิดขึ้นหลังจากมีวิดีโอของเด็กชายการิมกำลังเล่นกับปืนคาร์โล ปืนชนิดซับแมชชีนดัดแปลง ซึ่งเป็นปืนมักจะมีการประดิษฐ์ในร้านดัดแปลงของปาเลสไตน์

การิมบอกว่า เพื่อนของพี่ชายของเขาเจอปืนกระบอกนี้ในถุงใบหนึ่งใต้ต้นมะกอก และพวกเขาก็ถ่ายวิดีโอที่ถือปืนเล่น ก่อนส่งปืนกระบอกนั้นให้ตำรวจ

ขณะที่ทหารอิสราเอลกำลังเปิดปฏิบัติการ การิมอยู่ในบ้านของพ่อ ทหารอิสราเอลโทรแจ้งพ่อของการิมว่าให้นำตัวลูกชายให้กับทหารทันที หลังจากนั้นเขาได้พาการิมไปที่ศูนย์คุมขังใกล้กับเขตอาณานิยมของอิสราเอล ตอนนั้นเขาหวังว่าจะพาการิมกลับบ้านหลังจากให้ข้อมูลกับเจ้าหน้าที่ แต่กลับกลายเป็นว่า การิมถูกคุมตัวไว้โดยที่ไม่มีการตั้งข้อหา

ค่ายผู้ลี้ภัยจาลาโซน

ในหมู่บ้านจาลาโซนที่ลักษณะคล้ายกับเขาวงกต เป็นเรื่องยากที่จะหาผู้ชายหรือเด็กวัยรุ่นชายที่ไม่เคยถูกจับกุมหรือคุมขังมาก่อน

เมื่อขับรถไปอีกไม่ไกล ตึกแมนชั่นที่สร้างใหม่บริเวณรอบนอกของค่ายผู้ลี้ภัย อิลฮาม นาฮาลา เดินเข้าไปในห้องนั่งเล่น ก่อนหยิบขนมบาคลาวาและกาแฟอารบิกแต่งกลิ่นกระวานออกมาวางบนถาด ที่นั่นเพื่อนบ้านกำลังมาร่วมต้นรับเขากลับสู่บ้าน

การคุมขังด้วยอำนาจฝ่ายบริหาร

อิลฮาม นาฮาลา เป็นหนึ่งในชาวปาเลสไตน์ที่ได้รับการปล่อยตัวจากอิสราเอลภายใต้ข้อตกลงแลกเปลี่ยนตัวประกันเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา หลังจากที่ถูกคุมขังไว้เป็นเวลา 14 เดือน โดยไม่มีการสอบสวนหรือตั้งข้อหา การจับกุมตัวไปขังไว้ในลักษณะนี้ เรียกกระบวนการนี้ว่าการคุมขังด้วยอำนาจฝ่ายบริหาร

รัฐบาลอิสราเอลระบุการกระทำผิดของนาฮาลาว่า "เป็นอันตรายต่อความมั่นคงของพื้นที่ท้องถิ่น"

หลังจากเป็นอิสระ นาฮาลามีเป้าหมายว่าอยากจะเรียนให้จบในชั้นวิทยาลัยก่อนออกมาช่วยงานกิจการเหล็กที่บ้าน แต่เขากังวลว่า ชีวิตของเขาจะไปจบลงที่คุก

"ผมสัญญากับแม่ว่า ผมจะไม่อยู่นอกบ้านเกินเที่ยงคืน และถ้าเห็นทหารอิสราเอล ผมจะรีบเดินหนี" เขากล่าว

การปล่อยตัวนักโทษฮามาส

ที่เขตรามัลลาห์ กวาโดรา แฟร์ส รัฐมนตรีที่ดูแลหน่วยงานเกี่ยวกับนักโทษขององค์การบริหารปาเลสไตน์หรือพีเอ (Palestinian Authority: PA) กำลังง่วนอยู่กับการดูตัวเลขของนักโทษที่บันทึกไว้ล่าสุด หน้าที่ของเขาแตกต่างจากรัฐมนตรีด้านนี้ในรัฐบาลประเทศอื่น ๆ เพราะแทนที่จะได้ทำงานปฏิรูประบบเรือนจำที่ควบคุมโดยกองกำลังป้องกันประเทศอิสราเอล (ไอดีเอฟ) เขากลับต้องมารณรงค์เพื่อนำนักโทษออกมาจากการคุมขังให้ได้มากที่สุด

เขาใช้ช่วงเวลาหลายสัปดาห์ล่าสุดในการพูดคุยต่อตรงไปยังผู้นำกลุ่มติดอาวุธฮามาส เพื่อหารือว่านักโทษชาวปาเลสไตน์กลุ่มไหนที่ควรได้รับการปล่อยตัวเพื่อที่เขาจะเป็นตัวกลางเจรจากับรัฐบาลอิสราเอล

เขาแสดงเหตุผลอย่างไรในการสนับสนุนให้ผู้นำของกลุ่มติดอาวุธ ไม่ว่าจะเป็นนักรบฮามาสระดับอาวุโสหรือผู้ที่ถูกตัดสินว่าเป็นอาชญากร ให้ได้รับการปล่อยตัว แม้ว่ากลุ่มนี้จะไม่รวมอยู่ในข้อตกลงการเปลี่ยนตัวประกันกับนักโทษ

"ผมร้องขอให้ทุกคนพิจารณาความเป็นจริงของความขัดแย้งและมองนักโทษเหล่านี้ว่าเป็นนักรบอิสระ" แฟร์ส กล่าว "มันเป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องทำเบื้องต้นไม่ว่าจะเป็นการเจรจาสันติภาพที่ไหน"

มุมมองของรัฐมนตรีรายนี้ เป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวางในดินแดนปาเลสไตน์ แต่ละคืนฝูงชนจำนวนมากในเมืองรามัลลาห์ออกมารวมตัวต้อนรับรถบัสของสภากาชาดที่นำตัวนักโทษกลับสู่บ้าน ภาพเหล่านี้เหมือนกับขบวนพาเหรดฉลองชัยชนะด้วยบรรยากาศที่อวลไปด้วยการร้องรำและบางส่วนก็โบกธงฮามาสเพื่อร่วมเฉลิมฉลอง

แต่ในสายตาของอิสราเอลและรวมถึงรัฐบาลหลายประเทศทั่วโลก ภาพนี้อาจไม่เป็นที่พึงปรารถนาและเป็นอันตราย พวกเขามองว่านักโทษปาเลสไตน์เป็นผู้ก่อการร้ายที่พยายามทำลายรัฐอิสราเอล รวมทั้งเหตุการณ์บุกโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ต.ค. 2566 ซึ่งเป็นหลักฐานที่ถูกลงความเห็นร่วมกันว่าเป็นภัยคุกคามที่นักโทษบางส่วนก่อขึ้น

การโจมตีที่ป้ายรถเมล์

ทางการอิสราเอลยกตัวอย่างอีกเหตุการณ์หนึ่งที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 30 พ.ย. ที่ผ่านมา เป็นเหตุกราดยิงที่ป้ายรถเมล์บริเวณทางเข้าเมืองเยรูซาเล็ม ซึ่งเป็นย่านอาศัยของชาวยิวออร์โธด็อกซ์ ในเหตุดังกล่าวมีรายงานว่ามีชายคู่พี่น้อง 2 คน เป็นผู้ก่อเหตุ เป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิต 3 คน และบาดเจ็บอย่างน้อย 16 คน นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ย่านนี้ถูกโจมตี

"นี่เป็นการลงมือของกลุ่มฮามาสอย่างชัดเจน" อิทามาร์ เบน กเวียร์ รัฐมนตรีความมั่นคงแห่งชาติอิสราเอล บอกกับผู้สื่อข่าว

"พวกเขาพูดโดยใช้เสียงสองแบบ เสียงหนึ่งพูดเรื่องที่เรียกว่าเป็นการหยุดยิง อีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงของความหวาดกลัว"

กลับบ้านที่จาลาโซน

กลับมาที่ค่ายผู้ลี้ภัยจาลาโซน การิมได้กลับคืนสู่บ้านอีกครั้ง ครอบครัวของเขารู้สึกผ่อนคลายลงแต่ก็ยังอยู่ในอาการช็อก

การิมดูเป็นเด็กที่มีจิตใจดีภายใต้การดูแลเอาใจใส่จากผู้เป็นยาย เขาเปิดรอยแผลเป็นสีชมพูที่ด้านหลังคอและขาซ้ายให้บีบีซีดู เขาถูกใช้ความรุนแรงจากเจ้าหน้าที่ทั้งตบและทุบตี

"ผมกังวลว่า เมื่อผมโตขึ้นกว่านี้ พวกเขาจะขังผมไว้นานกว่าเดิม เหมือนกับที่เขาทำกับพี่ชายของผม" การิมบอกกับบีบีซี

ในช่วง 7 ชั่วโมงที่การิมถูกคุมขัง การิมบอกว่า เขาถูกบังคับให้ดูวิดีโอจากกล้องวงจรปิดซึ่งเป็นภาพของเด็กชายชาวปาเลสไตน์ 2 คน ถูกทหารอิสราเอลฆ่า เมื่อช่วงต้นสัปดาห์ที่แล้ว

การิมบอกว่า เขาได้รับคำเตือนว่า ถ้าเขาขว้างปาหิน ก็จะได้รับความทรมานเหมือนกับชะตากรรมที่เด็กในวิดีโอเจอ

ครอบครัวของการิมบอกว่า พวกเขาถูกสั่งให้จ่ายเงินสดจำนวน 2,000 เชเกล หรือราว 538 ดอลลาร์สหรัฐ โดยบอกว่าเป็นค่าปรับ

บีบีซีขอคำชี้แจงจากตำรวจอิสราเอลว่ามีการลงโทษจ่ายค่าปรับแบบนี้หรือไม่ แต่ไม่ได้รับคำตอบ

"เราขอบคุณในคำถาม แต่โชคร้ายที่เราไม่สามารถช่วยตอบคำถามของคุณได้ในตอนนี้ เพราะไม่มีข้อมูล"

'คุณต้องการอะไรจากเขา'

"โจ ไบเดน, เบนจามิน เนทันยาฮู คุณต้องการอะไรจากเด็ก 12 ขวบ?" ลุงของการิมตะโกนกล่าวออกมาเป็นภาษาอังกฤษ

"ทหารบุกเข้ามาบ้านหลังนี้เพื่อจับเด็ก 12 ขวบ คุณต้องการอะไรจากเขา เขาไปทำอะไร เขาแค่เล่นอยู่ตามถนน เขาต้องการแม่"

เอ็นจีโออิสราเอลที่ชื่อว่า ฮาโมเคด (HaMoked) ได้เก็บตัวเลขผู้ถูกคุมขังจากราชทัณฑ์อิสราเอล โดยใช้ช่องทางการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารทางราชการ จนถึงเดือน ธ.ค. 2023 อิสราเอลควบคุมตัวผู้ต้องขังคดีความมั่นคงไว้ 7,677 คน เพิ่มขึ้นจากเดือน พ.ย. 713 คน แม้ว่าจะมีการปล่อยตัวนักโทษในช่วงการพักรบ

ปัจจุบันอิสราเอลคุมขังนักโทษด้วยอำนาจฝ่ายบริหารไว้ 2,873 คน โดยไม่ได้มีการพิจารณาคดีหรือตั้งข้อหา ซึ่งเป็นตัวเลขที่มากกว่าเดือน พ.ย. ถึง 800 คน ซึ่งชาวปาเลสไตน์กว่า 40% ที่อิสราเอลควบคุมตัวไว้ เป็นการคุมขังด้วยอำนาจพิเศษประเภทนี้

รายงานเพิ่มเติมโดย แดเนียล วิทเทนเบิร์ก