เกือบ 2 เดือนแห่งสงคราม กาซาเสียหายมากแค่ไหน

ภาพถ่ายทางดาวเทียมที่บีบีซีได้มาล่าสุด เผยให้เห็นขอบเขตการทำลายล้างทางตอนเหนือของฉนวนกาซา ในช่วงก่อนการพักรบชั่วคราวระหว่างอิสราเอลและฮามาสจะเริ่มต้นขึ้น

ภาพดังกล่าวถูกถ่ายเมื่อวันพฤหัสบดีที่แล้ว (23 พ.ย.) หลังจากพื้นที่ดังกล่าวผ่านการโจมตีทางอากาศโดยอิสราเอลและการสู้รบภาคพื้นดินมาหลายสัปดาห์ และเมื่อนำภาพถ่ายทางดาวเทียมออกมาวิเคราะห์แยก ยังทำให้เห็นด้วยว่า การทำลายล้างนี้สร้างความเสียหายต่อฉนวนกาซาทั้งหมดอย่างไร

ภาพจากโดรนและวิดีโอที่ผ่านการตรวจสอบแล้ว ยังแสดงให้เห็นถึงสภาพอาคารต่าง ๆ และละแวกใกล้เคียงกัน ที่ต่างกลายสภาพเป็นซากปรักหักพัง และแม้ว่าพื้นที่ทางตอนเหนือของฉนวนกาซาจะเสียหายหนักที่สุด เนื่องจากการโจมตีภาคพื้นดินของอิสราเอลเน้นอยู่ในพื้นที่ส่วนนี้ แต่ความเสียหายก็สามารถเห็นได้และกระจายไปทั่วฉนวนกาซา

อิสราเอลอ้างว่าพื้นที่ทางตอนเหนือของฉนวนกาซาซึ่งมีเมืองกาซา ซิตี เป็นศูนย์กลาง เป็น “ศูนย์กลางของฮามาส” ซึ่งเป็นกลุ่มติดอาวุธที่อยู่เบื้องหลังเหตุโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ต.ค. ที่ผ่านมา อิสราเอลระบุว่าการปูพรมทิ้งระเบิดในพื้นที่ดังกล่าว ได้สังหารผู้บัญชาการและนักรบฮามาสได้สำเร็จ และยังกล่าวหากลุ่มฮามาสด้วยว่าใช้พื้นที่ของพลเรือนในการซ่อนตัว

จากการวิเคราะห์ภาพถ่ายทางดาวเทียม ชี้ให้เห็นว่าอาคารเกือบ 98,000 หลัง ทั่วฉนวนกาซาอาจได้รับความเสียหาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ทางตอนเหนือ ดังภาพแผนที่ที่แสดงด้านบน

การวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวดำเนินการโดย คอรีย์ เชอร์ จากศูนย์บัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยประจำนครนิวยอร์ก และ ยามอน ฟาน เดน ฮูค จากมหาวิทยาลัยรัฐโอเรกอน โดยนำภาพถ่ายทางดาวเทียม 2 ภาพมาเปรียบเทียบกัน เพื่อดูความเสียหายที่เกิดขึ้น โดยวิเคราะห์จากความสูงและโครงสร้างอาคารต่าง ๆ ที่เปลี่ยนแปลงไป

ทางเราได้วิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียมจากหลายพื้นที่ที่มีความเสียหายเป็นวงกว้าง

สภาพพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงเหนือซึ่งถูกโจมตีทางอากาศเป็นครั้งแรก

เมืองเบธ ลาเฮียและเบธ ฮานูนซึ่งตั้งอยู่ทางตอนเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือของฉนวนกาซา เป็นเมืองแรก ๆ ที่ตกเป็นเป้าโจมตีทางอากาศโดยกองกำลังป้องกันอิสราเอล หรือ ไอดีเอฟ ซึ่งกล่าวหาว่าพื้นที่ดังกล่าวเป็นที่หลบซ่อนของกลุ่มฮามาส

บางส่วนของเมืองเบธ ลาเฮีย ซึ่งเคยมองเห็นสวนมะกอกและเนินทรายทอดยาวสุดลูกหูลูกตาไปทางชายแดนอิสราเอล ถูกโจมตีราบเป็นหน้ากลอง ส่วนภาพถ่ายดาวเทียมด้านล่างแสดงให้เห็นว่าพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของเมืองเบธ ลาเฮีย ซึ่งเคยเป็นอาคารจำนวนมากก็ถูกทำลายลงด้วยเช่นกัน

ดูเหมือนว่ากองทัพอิสราเอลได้ใช้รถเกลี่ยดินเข้ามาเคลียร์ถนนผ่านซากปรักหักพังและตั้งฐานป้องกันบริเวณทุ่งโดยรอบ

กองกำลังป้องกันอิสราเอลยังโจมตีเมืองเล็ก ๆ ใกล้กับเมืองเบธ ฮานูน ซึ่งอยู่ห่างจากชายแดนไม่ถึง 1.6 กิโลเมตร โดยระบุว่ามีเป้าหมายการโจมตีทั้งหมด 120 แห่งในวันแรกของปฏิบัติการโจมตีทางอากาศ

จากภาพด้านบน จะเห็นว่าอาคารสูงหลายชั้นและมัสยิดค่อย ๆ กลายเป็นซากปรักหักพัง ระหว่างวันที่ 14 ต.ค. – 22 พ.ย. 2566

ความเสียหายของโรงแรม 5 ดาว และย่านรอบ ๆ ที่ราบเป็นหน้ากลอง

หลังจากปฏิบัติการโจมตีทางอากาศอยู่หลายสัปดาห์ อิสราเอลก็เปลี่ยนมาใช้ปฏิบัติการภาคพื้นดิน โดยใช้รถถังและรถเกลี่ยดินเคลื่อนขบวนผ่านพื้นที่ที่ถูกทิ้งระเบิดอย่างหนัก ไอดีเอฟมุ่งหน้าไปทางใต้ เลียบชายฝั่งตรงไปยังค่ายผู้ลี้ภัยชาติ (Shati) ในเมืองกาซา ซิตี

จากภาพด้านล่างแสดงให้เห็นว่าพื้นที่ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นย่านที่อยู่อาศัย ได้กลายสภาพเป็นหลุมขนาดใหญ่หลายหลุมต่อเนื่องกัน นอกจากนี้ โรงแรม 5 ดาวริมหาดแห่งแรกของฉนวนกาซาที่ชื่อว่าอัล-มาชทัล ซุ้มขายของ และร้านอาหารต่าง ๆ ก็ถูกทำลายไปบางส่วนด้วยเช่นกัน

ประมาณหนึ่งสัปดาห์หลังการโจมตีทางอากาศเริ่มขึ้น กองกำลังป้องกันอิสราเอลได้แจ้งเตือนชาวปาเลสไตน์ซึ่งอยู่ทางตอนเหนือของกาซาให้อพยพลงไปทางใต้ของแม่น้ำที่รู้จักกันในชื่อว่า วาดิ กาซา เพื่อความปลอดภัยของพวกเขาเอง

แม้มีคำเตือนจากอิสราเอลและประชาชนหลายแสนคนได้อพยพออกจากเมืองกาซา ซิตีแล้ว แต่สุดท้ายพื้นที่ทางตอนใต้ก็ตกเป็นเป้าหมายการโจมตีของอิสราเอลด้วยเช่นกัน

ความเสียหายและคำสั่งของอิสราเอล ผลักดันให้คนนับล้านมุ่งหน้าลงใต้

ประชาชนหลายพันคนในเมืองข่าน ยูนิส ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของกาซา ต้องอาศัยอยู่ในเต็นท์หรือใต้เศษซากปรักหักพังของอาคารที่โดนระเบิด

จากการวิเคราะห์ของคอรีย์ เชอร์ และ ยามอน ฟาน เดน ฮูค ระบุว่า แม้ความเสียหายในพื้นที่นี้ไม่หนักเท่าทางตอนเหนือของฉนวนกาซา แต่มากกว่าร้อยละ 15 ของอาคารทั่วเมืองล้วนได้รับความเสียหาย

การโจมตีทางอากาศที่ชะงักไปเนื่องจากการพักรบชั่วคราว ทำให้บางคนกล้าออกไปจ่ายตลาด จากภาพด้านล่างแสดงให้เห็นความเสียหายของอาคารต่าง ๆ ที่อยู่ใกล้กับมัสยิดหลักของเมือง

อิสราเอลปักหลักสำหรับการต่อสู้อันยาวนาน

นอกจากการโจมตีจากทางตอนเหนือ กองทัพอิสราเอลยังโจมตีตัดผ่านฉนวนกาซาไปทางทิศตะวันตก เพื่อแยกเมืองกาซา ซิตี ออกจากพื้นที่ทางตอนใต้ด้วย

จากภาพถ่ายทางตอนใต้ของเมืองกาซา ซิตี เราจะเห็นว่าบริเวณที่เคยเป็นย่านอยู่อาศัยของผู้คน ถูกแผ้วถางโดยเครื่องมือหนัก และถนนเส้นหนึ่งถูกสร้างจากทางตะวันออกมุ่งหน้าชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนซึ่งอยู่ทางตะวันตก

นอกจากนี้ ยังสามารถเห็นยานพาหนะทางทหารหลายสิบคัน รวมถึงรถถังที่รวมกลุ่มกันอยู่ด้านหลังป้อมปราการที่ทำจากดิน

ภาพถ่ายทางดาวเทียมยังแสดงให้เห็นผืนดินเปล่าแห่งหนึ่ง ที่มีร่องรอยการวิ่งผ่านของยานพาหนะ วาดเป็นรูปดาวเดวิด (สัญลักษณ์ที่อยู่บนธงของอิสราเอล) ในพื้นที่ใกล้กับมหาวิทยาลัยอัล-อัซชาร์ ในเมืองกาซา ซิตี

หลักฐานภาพถ่ายทางออนไลน์ซึ่งบันทึกไว้ก่อนเกิดสงคราม บ่งชี้ว่าสถานที่ดังกล่าวเคยเป็นสวนสาธารณะ ซึ่งเคยเป็นสถานที่เล่นของเด็ก ๆ แต่ แดเนียล ฮาการี โฆษกกองกำลังป้องกันอิสราเอล กล่าวหาว่า ฮามาสใช้พื้นที่นี้สำหรับการสวนสนามใกล้ฐานของกองกำลังฮามาสแห่งหนึ่ง ล่าสุด กองพลน้อยโกลานีของไอดีเอฟได้เข้ายึดครองพื้นที่นี้แล้ว

พลเรือเอกแดเนียลยังโพสต์บนแพลตฟอร์มเอ็กซ์ (ชื่อเดิมคือทวิตเตอร์) ว่า ดวงดาวแห่งเดวิดเป็นสัญลักษณ์ของชาวยิวและอิสราเอล มันถูกวาดขึ้นโดยรถหุ้มเกราะ ในพิธีรำลึกทหารอิสราเอลที่ถูกคร่าชีวิต นับตั้งแต่สงครามเริ่มต้นขึ้น

รายงานเพิ่มเติมโดย โทมัส สเปนเซอร์, เจค ฮอร์ตัน, อเล็กซ์ มูร์เรย์, ชายัน ซาร์ดาริซะเดห์ และ เจไมมาห์ เฮิร์ด