สุราก้าวหน้า : สภาผู้แทนราษฎรโหวตคว่ำร่าง พ.ร.บ. สุราก้าวหน้า ด้วยคะแนน 196 ต่อ 194 เสียง

สภาผู้แทนราษฎรพิจารณากฎหมาย ร่างพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ ...) พ.ศ. ... หรือ พ.ร.บ. สุราก้าวหน้า ในวาระ 2-3 สรุปผลการลงมติคว่ำร่างกฎหมายด้วยคะแนนเสียงไม่เห็นด้วย 196 เสียง ต่อ 194 เสียง งดออกเสียง 15 เสียง

นี่เป็นผลการนับคะแนนรอบสอง ของวาระ 3 การพิจารณา หลังผลการนับคะแนนครั้งแรก มี ส.ส. ลงมติไม่รับร่างมากกว่าเห็นด้วย เพียง 4 เสียง ที่ 177 ต่อ 173 เสียง พรรคฝ่ายค้านจึงขอให้มีการนับคะแนนใหม่ด้วยการขานชื่อ

โดยระหว่างการประชุมที่ยาวนานมาตั้งแต่ช่วงเช้า มีการอภิปรายตั้งข้อสังเกตถึงการออกกฎกระทรวงว่าด้วยการผลิตสุรา ก่อนหน้าการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติไม่ถึง 1 วัน ซึ่งพรรคก้าวไกล ผู้ผลักดัน พ.ร.บ. สุราก้าวหน้า มองว่าเป็น “กุศโลบาย” เพื่อคว่ำโหวตกฎหมายนี้

เป้าหมายของ พ.ร.บ. สุราก้าวหน้า คือปลดล็อกการผลิตสุราของผู้ผลิตรายย่อยและสุราชุมชน ซึ่งในกฎกระทรวง พ.ศ. 2565 นั้น แม้จะมีการยกเลิกทุนจดทะเบียนขั้นต่ำ และกำลังการผลิตในสุราบางประเภท แต่กลับเพิ่มเงื่อนไขในส่วนเครื่องจักรการผลิต และการประเมิน EIA ซึ่งพรรคก้าวไกลมองว่า ยังถือเป็นการกีดกันผู้ผลิตสุราและเบียร์รายย่อยอยู่

ก่อนหน้านี้ พรรคก้าวไกลประกาศต่อต้านกฎกระทรวงว่าด้วยการผลิตสุรา พ.ศ. 2565 ที่ออกในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งยังไม่ “ปลดล็อกการผลิตสุรา” อย่างแท้จริง เพราะเป็นเพียงการ “เปลี่ยนล็อก” จากข้อจำกัดปริมาณการผลิตขั้นต่ำ เป็นจำนวนแรงม้าและเครื่องจักร และเป็น "กุศโลบาย" ทางการเมือง เพื่อคว่ำ พ.ร.บ. สุราก้าวหน้า เพราะเผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษา ก่อนหน้าการพิจารณาร่างกฎหมายสุราก้าวหน้า ไม่ถึง 1 วัน

นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกล แถลงว่า สุราก้าวหน้าไม่ใช่ "สุราเสรี" อย่างที่ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี วิตกกังวล เพราะ "ไม่ว่าโรง (ผลิต) ใหญ่ หรือโรง (ผลิต) ขนาดเล็ก จะอยู่ในกติกาเดียวกัน" และหาก พ.ร.บ. สุราก้าวหน้า ผ่านวาระได้สำเร็จ จะเป็น "ชัยชนะของประชาชนทุกกลุ่ม"

ส่วนการที่เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศกฎกระทรวงว่าด้วยการผลิตสุรา พ.ศ. 2565 เพียงไม่ถึงวัน ก่อนที่ พ.ร.บ. สุราก้าวหน้า จะเข้าสู่การพิจารณาในวันนี้ เป็น "กุศโลบาย" เพื่อคว่ำโหวตกฎหมายสุราก้าวหน้าอย่างชัดเจน

เนื้อหากฎกระทรวงว่าด้วยการผลิตสุรา

คืนวานนี้ (1 พ.ย.) เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศกฎกระทรวงว่าด้วยการผลิตสุรา พ.ศ. 2565 โดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 วรรคหนึ่ง และมาตรา 153 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560 มีใจความสำคัญยกเลิกกฎกระทรวงการอนุญาตผลิตสุรา พ.ศ. 2560

โดยกำหนดให้ “โรงอุตสาหกรรมสุราขนาดเล็ก” หมายความว่า โรงอุตสาหกรรมผลิตสุราที่ใช้เครื่องจักร ที่มีกำลังรวมหรือกำลังเทียบเท่าต่ำกว่า 5 แรงม้า หรือใช้คนงานน้อยกว่า 7 คน หรือกรณีใช้ทั้ง เครื่องจักรและคนงาน เครื่องจักรมีกำลังรวมหรือกำลังเทียบเท่าต่ำกว่า 5 แรงม้าและคนงานมีจำนวนน้อยกว่า 7 คน

ส่วน “โรงอุตสาหกรรมสุราขนาดกลาง” คือ โรงอุตสาหกรรมผลิตสุราที่ใช้เครื่องจักร ที่มีกำลังรวมหรือกำลังเทียบเท่าตั้งแต่ห้าแรงม้าแต่น้อยกว่าห้าสิบแรงม้า หรือใช้คนงานตั้งแต่เจ็ดคน แต่น้อยกว่าห้าสิบคน หรือกรณีใช้ทั้งเครื่องจักรและคนงาน เครื่องจักรมีกำลังรวมหรือกำลังเทียบเท่า ตั้งแต่ 5 แรงม้าแต่น้อยกว่า 50 แรงม้าและคนงานมีจำนวนตั้งแต่ 7 คนแต่น้อยกว่า 50 คน

นายเท่าพิภพ ลิ้มจิตรกร อดีตคนทำคราฟท์เบียร์ และ ส.ส. พรรคก้าวไกล มองว่า "เหมือนการไม่ได้ปลดล็อกอะไรอยู่แล้ว และการออกกฎกระทรวงเมื่อวาน คือ เหตุผลที่ควรโหวตผ่านสุราก้าวหน้า เพราะเป็นหลักฐานชัดเจนว่าเขาไม่ยอมปล่อย"

"ปลดอะไรไป แต่ไม่บอกว่าเพิ่มอะไรมา เป็นการหลอกลวงครั้งใหญ่ของรัฐบาล" นายเท่าพิภพ กล่าว

สำหรับเนื้อหาของกฎกระทรวงการผลิตสุรา ฉบับปี พ.ศ. 2565 มีสาระสำคัญ ดังนี้

การผลิตสุราเพื่อการค้า

ต้องยื่นขอใบรับอนุญาตพร้อมทั้งเอกสาร หรือหลักฐานตามที่กำหนดในแบบคำขอต่ออธิบดี โดยต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไข คือ

สำหรับโรงอุตสาหกรรมสุราแช่ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไข ดังต่อไปนี้

โรงอุตสาหกรรมสุราแช่ชนิดเบียร์

โรงอุตสาหกรรมสุราแช่ที่ไม่ใช่สุราแช่ชนิดเบียร์ ซึ่งเป็นโรงอุตสาหกรรมสุราขนาดเล็ก

กฎกระทรวงฯ ยัง ยกเลิก การกำหนดกำลังการผลิตขั้นต่ำและทุนจดทะเบียนสำหรับทั้งกรณีผลิตเบียร์เพื่อขาย ณ สถานที่ผลิต (Brewpub) และโรงงานผลิตเบียร์ขนาดใหญ่ ซึ่งเดิมนั้น ในกรณีผลิตเบียร์เพื่อขาย ณ สถานที่ผลิต (Brewpub) จะต้องมีขนาดการผลิตไม่ต่ำกว่า 100,000 ลิตรต่อปีและไม่เกิน 1 ล้านลิตรต่อปี 

เปิดโอกาสให้บุคคลธรรมดาที่มีอายุไม่น้อยกว่า 20 ปีบริบูรณ์ และนิติบุคคลสามารถขอใบอนุญาตผลิตสุราที่มิใช่เพื่อขาย แลกเปลี่ยน หรือดำเนินการอื่นใดโดยได้รับประโยชน์ตอบแทน และต้องมีปริมาณการผลิตสุราไม่เกิน 200 ลิตรต่อปี

ปาดหน้าร่าง พ.ร.บ. สุราก้าวหน้า เข้าสภา

ก่อนหน้าที่จะเดินทางไปรัฐสภา หัวหน้าพรรคก้าวไกล ให้สัมภาษณ์ในรายการ “เจาะลึกทั่วไทย อินไซด์ไทยแลนด์” มองว่า การประกาศกฎกระทรวงว่าด้วยการผลิตสุรานี้ เป็นการ “ปลดล็อกบางอย่าง แล้วไปเพิ่มล็อกอันอื่น” หรือ เป็น กฎกระทรวงที่แค่ “เปลี่ยนล็อก”

“ปีศาจอยู่ในรายละเอียด” นายพิธา กล่าว “แม้ว่าจะปลดล็อกทุนจดทะเบียน แต่ก็ไปเพิ่ม (ล็อก) ที่แรงม้าขั้นต่ำ และเครื่องจักรที่ใช้ ในมุมมองของผู้ผลิตคราฟท์เบียร์ มันกลายเป็นยุ่งยากเข้าไปใหญ่”

หัวหน้าพรรคก้าวไกลยังมองว่า การประกาศกฎกระทรวง และออกเป็นราชกิจจานุเบกษาอย่างรวดเร็ว เป็นกุศโลบาย เพื่อคว่ำ พ.ร.บ. สุราก้าวหน้า ที่กำลังจะเข้าสภาในวันนี้ (2 พ.ย.) และมีจุดประสงค์เพื่อปลดล็อกการผลิตสุราอย่างแท้จริง เพื่อให้ผู้ประกอบการรายย่อยมีความเท่าเทียม และห้ามไม่ให้กระทรวงใด ๆ ออกกฎหมายที่กีดกันการแข่งขัน

ด้านนายเท่าพิภพ อดีตคนทำคราฟท์เบียร์ ผู้ผลักดัน พ.ร.บ. สุราก้าวหน้าสู่อนาคต โพสต์ข้อความภายหลังมีการเผยแพร่ราชกิจจานุเบกษา ประกาศกฎกระทรวง การผลิตสุรา ว่า “อย่าโดนหลอก” และ “อย่าหลงกลรัฐบาลละครลิง”

นายเท่าพิภพ ระบุว่า พ.ร.บ. สุราก้าวหน้า ยังจำเป็นต้องผ่านสภา เพราะกฎกระทรวงไม่ได้มุ่งปลดล็อคอย่างแท้จริง “ทำเหมือนปลดโซ่ข้อมือ แล้วเอาตรวนมาตีเท้า” โดยเขาตั้งข้อสังเกตกฎกระทรวงฯ ดังนี้

วันนี้ นายพิธา จะเดินทางไปรับหนังสือจากกลุ่มประชาชนเบียร์ สมาคมคราฟท์เบียร์ สมาคมสุราชุมชนไทย ณ อาคารรัฐสภา พร้อมแถลงถึงจุดยืนต่อกฎกระทรวงว่าด้วยการผลิตสุราที่ออกมา และความจำเป็นที่ต้องผลักดัน พ.ร.บ. สุราก้าวหน้า