ฉันพบ "สารเคมีชั่วนิรันดร์" ในเลือดอยู่ในระดับสูง แล้วฉันทำอะไรได้บ้าง ?

ตอนฉันเดินเข้าไปในคลินิกเพื่อตรวจเลือด สิ่งเดียวที่ฉันคิดคือทำอย่างไรไม่ให้ตัวเองดูอ่อนแอต่อหน้ากล้อง ฉันไม่ได้คิดจริง ๆ ว่าผลตรวจจะเผยให้เห็นอะไร

ฉันค่อนข้างกลัวเข็ม แต่ในฐานะส่วนหนึ่งของการสืบสวนของบีบีซี พาโนรามา เกี่ยวกับสิ่งที่เรียกว่า "สารเคมีชั่วนิรันดร์" ฉันก็ได้รับการตรวจเลือดเพื่อดูว่ามีสารเคมีเหล่านี้อยู่ในเลือดมากแค่ไหน ในฐานะแม่ที่มีลูกเล็ก 2 คน ฉันก็อยากรู้ว่ามันอาจส่งผลกระทบต่อครอบครัวของฉันหรือไม่

สารเคมีชั่วนิรันดร์ (forever chemicals) หรือสารเคมีในกลุ่มโพลีฟลูออโรอัลคิลและเพอร์ฟลูออโรอัลคิล (per-and poly fluoroalkyl substances – PFAS) เป็นกลุ่มสารเคมีประมาณ 10,000 ชนิด ซึ่งถูกใช้มานานหลายทศวรรษแล้วในผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ตั้งแต่เสื้อผ้ากันน้ำ เครื่องครัว อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และอุปกรณ์ทางการแพทย์

พวกมันเป็นมลพิษที่คงอยู่ยาวนาน หมายความว่าไม่สลายตัวไปง่าย ๆ และจะสะสมอยู่ในสิ่งแวดล้อมแทน จนถูกเรียกขานว่า "สารเคมีชั่วนิรันดร์"

พวกมันมีอยู่ทั้งในบ้าน ในน้ำ และในอาหารของเรา

นักวิทยาศาสตร์ได้เชื่อมโยงสารอันตรายเหล่านี้กับโรคร้ายแรงบางชนิด เช่น ภาวะมีบุตรยาก และโรคมะเร็ง

ดร.ซาบีน ดอนเนย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน กล่าวว่า ระดับ PFAS ที่สูงเกิน 2 นาโนกรัมต่อเลือด 1 มิลลิลิตร ถือเป็นความเสี่ยงต่อสุขภาพ เธอไม่เคยพบคนที่ไม่มี PFAS อยู่ในกระแสเลือดเลย

ผลการตรวจของฉันคือ มี PFAS อยู่ในเลือด 9.8 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร

ดร.ดอนเนย์ แจ้งข่าวนี้ด้วยความสุภาพมาก ทว่ามันยังคงกระทบใจฉันอย่างจัง

เธอแจ้งว่า สารเคมีชั่วนิรันดร์ที่อยู่ในเลือดของฉัน "มีแนวโน้มสูง" ที่จะส่งผลกระทบต่อสุขภาพ

ฉันยังได้เรียนรู้เรื่องราวน่าเศร้าที่ว่าร่างกายของหญิงตั้งครรภ์จะขับสารเคมีบางชนิดออกจากร่างกาย ด้วยการส่งต่อไปยังลูก ๆ ด้วย

นั่นคือช่วงเวลาที่การสืบสวนนี้หาใช่เพียงการทำงานอีกต่อไป แต่รู้สึกว่ามันเป็นเรื่องส่วนตัวมากขึ้นด้วย

"ระดับ PFAS อาจสูงกว่านี้อีกในช่วงก่อนที่คุณจะตั้งครรภ์" ดร.ดอนเนย์ บอกฉัน

"คุณจะส่งต่อมันไปยังลูกหลานของคุณอย่างแน่นอน"

ฉันรู้สึกกังวล ระคนกับความรู้สึกโกรธที่เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัวและควบคุมอะไรไม่ได้เลย

ฉันต้องการรู้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสารเหล่านี้ และปัญหาสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับสารเหล่านี้

สารเคมี PFAS "ไม่สลายตัว" สเตฟานี เมตซ์เกอร์ จากราชสมาคมเคมี (Royal Society of Chemistry - RSC) แห่งสหราชอาณาจักร กล่าว

"เมื่อสารเหล่านี้เข้าสู่ร่างกายเราแล้ว สารเหล่านี้จะเกาะอยู่และสะสมตัวขึ้นทีละน้อย จนกระทั่งเริ่มรบกวนระบบต่าง ๆ ของเรา"

"สาร PFAS บางชนิดมีความเชื่อมโยงกับปัญหาด้านต่อมไทรอยด์ บางชนิดเชื่อมโยงกับมะเร็งไตและมะเร็งตับ และบางชนิดยังพบว่าส่งผลต่อความสามารถในการเจริญพันธุ์"

สำหรับฉันแล้ว มัน "ไม่น่าเป็นไปได้" ที่จะสามารถรักษาระดับ PFAS ของตัวเองให้ลดลงเหลือศูนย์ได้ ตามความเห็นของ ดร.ดอนเนย์

"แต่คุณสามารถลดปริมาณของมันลงได้ในช่วง 2 หรือ 3 ปีข้างหน้าด้วยกลยุทธ์อันหนึ่ง"

เธอแนะนำให้ฉันเพิ่มปริมาณไฟเบอร์ ไม่ว่าโดยการกินข้าวโอ๊ต ข้าวบาร์เลย์ ถั่วเปลือกแข็ง และเมล็ดพืชให้มากขึ้น หรือโดยการเสริมไฟเบอร์ที่ทำให้เกิดเจล โดยแนะนำว่าการกินไฟเบอร์เพิ่มขึ้นเป็น "หลักฐานชัดเจนที่สุดในปัจจุบันที่อาจช่วยได้"

เธอกล่าวเสริมว่า หากทำสิ่งเหล่านี้ การมีประจำเดือนจะช่วยลดระดับ PFAS ในปัจจุบันลงได้ในระยะยาว

เธอยังบอกให้ฉันระบุแหล่งที่มาของการสัมผัสสารเหล่านี้ที่ใหญ่ที่สุดในบ้าน ได้แก่ เปลี่ยนเครื่องครัวแบบไม่ติดกระทะด้วยวัสดุทางเลือกที่เป็นเซรามิก สเตนเลส หรือเหล็กหล่อ, ใช้เครื่องกรองน้ำ, เปลี่ยนไปใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมซึ่งติดฉลากว่าไร้ PFAS

มองหาผลิตภัณฑ์แต่งหน้าและดูแลเส้นผมที่ไม่มี PFAS และหลีกเลี่ยงส่วนผสมที่มีคำว่า "ฟลูออโร" (fluoro) หรือ "พีทีเอฟอี" (PTFE) ในชื่อ

แพท คาวานาห์ คุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์อีกคน ได้รับคำแนะนำที่คล้ายคลึงกัน ซึ่งบีบีซีได้ไปเยี่ยมเธอที่บ้านพักในเบิร์กเชียร์พร้อมกับ ดร.เฟเดอริกา อามาติ จากวิทยาลัยอิมพีเรียล ลอนดอน

แพมอยากรู้มากว่าจะลดความเสี่ยงในครัวเรือนที่อาจเกิดกับทารกจากสาร PFAS ได้อย่างไร และ ดร.อามาติ ได้ศึกษาว่าทารกและเด็กจะได้รับผลกระทบจากสารเคมีเหล่านี้ได้อย่างไร

"เมื่อเราดื่มน้ำประปา เราจะได้รับสาร PFAS ในระดับที่แตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับว่าคุณอาศัยอยู่ที่ไหน" ดร.อามาติกล่าว

เธอบอกว่า แค่ซื้อเครื่องกรองน้ำก็ช่วยลดการสัมผัสสารเหล่านี้ได้แล้ว ไม่ว่าจะเป็นเหยือกที่มีไส้กรองอยู่ข้างใน หรือเครื่องกรองน้ำที่ติดตั้งไว้ใกล้อ่างล้างจาน

ดร.อามาติ แนะนำให้ทิ้งกระทะเคลือบสารกันติดที่มีรอยขีดข่วนไป และบอกว่ากระทะสแตนเลสหรือเซรามิก "ปลอดภัยกว่ามาก"

เธอกล่าวเสริมว่า พรมก็ใช้สาร PFAS เพื่อปรับปรุงความทนทานต่อคราบสกปรกได้ และแนะนำให้ดูดฝุ่นพรมทุกวัน

"การระบายอากาศในห้องโดยการเปิดหน้าต่างทุกวันเป็นความคิดที่ดี เพราะมันจะสะสมเป็นฝุ่นในบ้าน" เธอกล่าวเสริม

จากนั้น ดร.อามาติ หันไปพูดเรื่องเสื้อผ้าเด็ก แพมถึงกับพูดไม่ออกเมื่อพบว่าเสื้อผ้ากันน้ำหรือกันคราบอาจมีสาร PFAS ทั้งนี้ ผู้ผลิตไม่มีภาระผูกพันที่จะต้องเปิดเผยข้อมูลนี้

บีบีซีพบว่า ผลิตภัณฑ์สำหรับเด็กบางชนิดไม่ได้ปลอดจาก PFAS แม้อ้างว่าไร้สารดังกล่าวก็ตาม

บีบีซียังพบ PFAS ในเสื้อโค้ทเด็กที่ซื้อจากเว็บไซต์เมาท์เทน แวร์เฮาส์ (Mountain Warehouse) เมื่อไม่กี่เดือนก่อน ถึงแม้เว็บดังกล่าวระบุว่าผลิตภัณฑ์สำหรับเด็กไม่มีชิ้นไหนเลยที่ผลิตด้วยสารเคมีอันตราย

เมาท์เทน แวร์เฮาส์ บอกกับบีบีซีว่า แจ็คเก็ตที่เราทดสอบมาจากสต็อกเก่าจำนวนเล็กน้อยที่ผลิตเมื่อกว่า 3 ปีที่แล้ว

แม้ว่าเสื้อโค้ทจะ "ตรงตามมาตรฐานความปลอดภัยของสหราชอาณาจักร" แต่บริษัทบอกว่าตอนนี้ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวถูกยกเลิกการจำหน่ายแล้ว

บริษัทกล่าวว่า กำลังดำเนินการ "เพื่อกำจัด PFAS จากผลิตภัณฑ์ทั้งหมดโดยเร็วที่สุด" และ "เสื้อผ้าเด็กที่ผลิตตั้งแต่ปี 2023 ปราศจาก PFAS"

หากผ้าที่ประกอบด้วย PFAS "สัมผัสกับผิวหนังมนุษย์เป็นเวลานาน" สารเคมีอาจถูกดูดซึมผ่านผิวหนังได้ ศาสตราจารย์ สจ๊วร์ต ฮาร์ราด แห่งมหาวิทยาลัยเบอร์มิงแฮม ผู้ทดสอบเสื้อโค้ทให้กับบีบีซีอธิบาย

เพื่อลดความเสี่ยง ดร.ดอนเนย์ แนะนำให้เลือกใช้ผ้าธรรมชาติที่ไม่ผ่านการฟอกหรือสารเคมี และหลีกเลี่ยงฉลาก "กันน้ำ" หรือ "ป้องกันคราบ" เว้นแต่จะมีการรับรองว่าปราศจาก PFAS

การสัมผัส "สารเคมีชั่วนิรันดร์" ของเราส่วนใหญ่มาจากอาหาร โดยเฉพาะปลา เนื้อ ไข่ ผลไม้ และผลิตภัณฑ์จากผลไม้ ตามข้อมูลของสำนักงานความปลอดภัยด้านอาหารแห่งยุโรป

ฉันได้เรียนรู้ว่าสตรอว์เบอร์รีที่ดูไม่เป็นอันตรายอาจสัมผัสกับสาร PFAS ได้ เนื่องจากสารเคมีเหล่านี้สามารถนำไปเติมลงในยาฆ่าแมลงได้ "เพื่อช่วยให้ยาฆ่าแมลงเกาะติดกับผลไม้ได้ดีขึ้น ดังนั้นเมื่อฝนตก ยาฆ่าแมลงก็จะไม่ถูกชะล้างออกไป" ตามคำอธิบายของศาสตราจารย์เดวิด เม็กสัน จากมหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์เมโทรโพลิแทน

ศาสตราจารย์เม็กสันบอกว่า จากรายการอาหารปิกนิกที่เราจัดเตรียมไว้ ขวดไวน์อาจมีความเสี่ยงต่อสาร PFAS มากที่สุด

"เราใส่องุ่นหลายร้อยลูกลงในขวดแต่ละขวด เมื่อยาฆ่าแมลงชนิดกว้างสลายตัว สาร PFAS จะถูกทิ้งเอาไว้" เขากล่าว

สารเคมี PFAS ฝังรากลึกอยู่ในชีวิตสมัยใหม่จนไม่มีใครหลีกเลี่ยงได้ สารเคมีเหล่านี้ทำให้ชีวิตสะดวกสบายขึ้น และผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ มีความทนทานขึ้น ทว่าก็ต้องแลกกับต้นทุนสูงซึ่งเราเพิ่งจะเริ่มตระหนัก

คณะกรรมาธิการยุโรปกำลังหารือเกี่ยวกับการห้ามใช้สารเคมี PFAS อย่างเด็ดขาดประมาณ 10,000 ชนิด รัฐบาลสหราชอาณาจักรระบุว่ากำลังพิจารณาที่จะห้ามหรือจำกัดการใช้สารเคมีบางชนิด แต่ยังไม่ได้ให้คำมั่นว่าจะห้ามใช้โดยเด็ดขาด

คณะกรรมาธิการยุโรปแจ้งกับบีบีซีว่า กำลัง "ทำงานร่วมกับหน่วยงานกำกับดูแลอย่างใกล้ชิดเพื่อประเมินระดับของ PFAS ในสิ่งแวดล้อม แหล่งที่มา และความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น" เพื่อเป็นข้อมูลประกอบแนวทาง "นโยบายและกฎระเบียบ" ของคณะกรรมาธิการยุโรป

สมาคมอุตสาหกรรมเคมี (Chemical Industries Association) ระบุว่า สารเคมี PFAS มีประโยชน์สำคัญหลายประการ และยังไม่มีสารทดแทนที่ปลอดภัยกว่า สมาคมยังระบุด้วยว่า "หน่วยงานกำกับดูแลและภาคอุตสาหกรรมจำเป็นต้องทำงานร่วมกันในการกำหนดช่วงเวลาเปลี่ยนผ่าน" เพื่อนำทางเลือกอื่นออกสู่ตลาด

เมื่อฉันตรวจเลือดครั้งแรก ฉันคิดว่ามันน่าจะเป็นฉากที่น่าสนใจสำหรับสารคดีของบีบีซี

แต่เมื่อคุณรู้ว่ามีสารเคมีเหล่านี้อยู่ในตัวคุณแล้ว คุณจะไม่สามารถลืมมันไปได้

การมีแผนเพื่อลดการสัมผัสกับสารเคมีเหล่านี้ก็ช่วยปลอบใจได้บ้าง แต่บอกตรง ๆ ว่ามันเป็นอีกเรื่องที่น่ากังวลสำหรับฉัน