เหตุใดแมวที่เป็นโรคสมองเสื่อมอาจช่วยให้มนุษย์พบวิธีรักษาโรคอัลไซเมอร์

ทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเอดินเบอระเปิดเผยว่าแมวพัฒนาโรคสมองเสื่อมในลักษณะคล้ายกับที่มนุษย์เป็นโรคอัลไซเมอร์ ซึ่งทำให้เกิดความหวังในการค้นพบความก้าวหน้าในการวิจัย

โรคสมองเสื่อมเป็นคำที่ใช้เรียกอาการทั่วไปอย่างเช่น การสูญเสียความทรงจำ การเสื่อมสมรรถภาพในการคิด ขณะที่โรคอัลไซเมอร์เป็นโรคเฉพาะทางระบบประสาทที่กระตุ้นให้เกิดภาวะอาการเหล่านี้

ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยเอดินเบอระได้ชันสูตรตรวจสมองของแมว 25 ตัวซึ่งเคยมีอาการของภาวะสมองเสื่อม ก่อนเสียชีวิตแมวเหล่านี้มีภาวะสับสน การนอนหลับไม่สนิท และส่งเสียงร้องดังมากว่าปกติ

กระบวนการดังกล่าวทำให้ทีมนักวิชาการค้นพบการสะสมของอะไมลอยด์-เบต้า ซึ่งเป็นโปรตีนที่เป็นพิษและเป็นหนึ่งในลักษณะเด่นของโรคอัลไซเมอร์

การค้นพบดังกล่าวได้รับการยกย่องว่าเป็น "แบบจำลองทางธรรมชาติที่สมบูรณ์แบบสำหรับโรคอัลไซเมอร์" โดยนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าการค้นพบนี้จะช่วยให้พวกเขาสำรวจวิธีการรักษาใหม่ ๆ ในมนุษย์

ดร.โรเบิร์ต แมคเกียชาน หัวหน้าทีมศึกษาวิจัยจากวิทยาลัยสัตวแพทยศาสตร์โรยัล ดิก แห่งมหาวิทยาลัยเอดินเบอระ กล่าวว่า "โรคสมองเสื่อมเป็นโรคที่ก่อความเสียหายอย่างรุนแรง ไม่ว่ามันจะเกิดกับมนุษย์ แมว หรือสุนัข"

"ข้อค้นพบของเราได้เน้นย้ำถึงความคล้ายคลึงกันอย่างมากระหว่างโรคสมองเสื่อมในแมวและโรคอัลไซเมอร์ในมนุษย์" เขากล่าวและบอกว่า "สิ่งนี้ได้เปิดประตูสู่การสำรวจว่าความหวังใหม่ของการรักษาโรคอัลไซเมอร์มนุษย์ ขณะเดียวกันก็อาจช่วยสัตว์เลี้ยงที่แก่ชราของพวกเราด้วย"

ภาพจากกล้องจุลทรรศน์ของแมวที่มีอายุมากซึ่งก่อนหน้านี้แสดงอาการของโรคสมองเสื่อม เผยให้เห็นการสะสมของอะไมลอยด์-เบต้า ภายในไซแนปส์ (Synapse) ซึ่งเป็นจุดเชื่อมต่อของเซลล์สมอง

ไซแนปส์ช่วยให้การสื่อสารระหว่างเซลล์สมองไหลเวียนต่อกันได้ เมื่อผู้เป็นโรคอัลไซเมอร์สูญเสียไซแนปส์เหล่านี้ความจำและความสามารถในการคิดก็จะลดลง

ทีมวิจัยเชื่อว่าการค้นพบกลไกของโรคสมองเสื่อมในแมวจะช่วยให้นักวิจัยเข้าใจกระบวนการของโรคนี้ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นแบบจำลองที่สำคัญอย่างมากสำหรับการศึกษาภาวะสมองเสื่อมในมนุษย์

ก่อนหน้านี้ นักวิจัยได้ศึกษาสัตว์ฟันแทะที่ถูกดัดแปลงพันธุกรรม แม้ว่าสัตว์ฟันแทะชนิดนี้จะไม่ได้เป็นโรคสมองเสื่อมตามธรรมชาติก็ตาม

"เนื่องจากแมวมีการเปลี่ยนแปลงทางสมองเหล่านี้ตามธรรมชาติ พวกมันจึงอาจเป็นแบบจำลองของโรคที่แม่นยำกว่าสัตว์ทดลองทั่วไป ซึ่งท้ายที่สุดแล้วจะเป็นประโยชน์ต่อทั้งมนุษย์ แมวและผู้ให้การดูแลผู้ป่วย" ดร.แมคเกียชาน กล่าว

งานวิจัยจะเป็นประโยชน์กับแมวด้วย

ทีมนักวิจัยพบว่าเซลล์รองรับสมองที่เรียกว่า แอสโทรไซต์ (astrocytes) และไมโครเกลีย (Microglia) ได้จุดเชื่อมต่อระบบประสาทหรือไซแนปส์ที่รับผลกระทบ กระบวนการนี้เรียกว่า การตัดแต่งกิ่งสมอง (synaptic pruning) ซึ่งเป็นกระบวนการสำคัญในช่วงที่สมองกำลังพัฒนา แต่ก็มีส่วนต่อการเกิดโรคสมองเสื่อม

ศาสตราจารย์แดเนียล กันน์-มัวร์ ผู้เชี่ยวชาญการแพทย์เกี่ยวกับแมวของคณะสัตวแพทยศาสตร์ กล่าวว่าการค้นพบนี้อาจช่วยให้เข้าใจและสามารถจัดการกับภาวะสมองเสื่อมในแมวได้

"โรคสมองเสื่อมในแมวเป็นเรื่องที่น่าวิตกสำหรับแมวและเจ้าของอย่างมาก" เธอกล่าว

"การศึกษาวิจัยเช่นนี้จะทำให้เราเข้าใจวิธีที่ดีสุดในการรักษาพวกมัน มันจะเป็นเรื่องที่ดีมากสำหรับแมว เจ้าของ รวมถึงคนที่ป่วยโรคอัลไซเมอร์และบุคคลที่รักของพวกเขา"

ด้านกลุ่มรณรงค์พิทักษ์สิทธิสัตว์ที่ชื่อว่า People for the Ethical Treatment of Animals กล่าวว่าดูเหมือนว่างานศึกษานี้ได้ดำเนินการด้วย "วิธีที่ไม่รุกล้ำและเคารพ" ต่อสมองของแมวที่ตายไปแล้ว ซึ่งถูกนำมาศึกษาวิจัย

อย่างไรก็ตาม พวกเขาบอกว่ากลุ่มจะคัดค้านงานวิจัยใด ๆ ก็ตามในอนาคตที่จะศึกษาในแมวที่ยังมีชีวิตอยู่

การวิจัยซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจากองค์กรเวลล์คัม (Wellcome) และสถาบันวิจัยโรคสมองเสื่อมแห่งสหราชอาณาจักร ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารประสาทวิทยาศาสตร์ยูโรเปียน (European Journal of Neuroscience) โดยมีนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเอดินเบอระ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย สถาบันวิจัยโรคสมองเสื่อมแห่งสหราชอาณาจักร และสถาบันวิทยาศาสตร์สมองสกอตติช เข้าร่วมศึกษา