อะไรคือบทเรียนจากความสันโดษที่ชายชาวอเมริกันได้รับจากการอยู่ลำพังกับแมวบนเกาะห่างไกลในชิลีเป็นเวลาหนึ่งปี

อากาศหนาวและชื้นมาก รอบ ๆ กระท่อมที่ทำจากไม้อัดและผ้าใบพลาสติก มีเพียงต้นไม้ ก้อนหิน สัตว์ไม่กี่ตัว และมหาสมุทรอันกว้างไกล

ไม่มีผู้คนแม้แต่คนเดียว หรือแม้แต่โรงพยาบาลหรือคลินิกทันตกรรมก็ไม่มี

แต่บ็อบ คุลล์ จำเป็นต้องถอนฟันที่เป็นฝีหนองอันเจ็บปวดด้วยตัวเอง

เขาคิดจะโทรเรียกทหารโดยใช้โทรศัพท์ดาวเทียมที่พกมาด้วย แต่ความช่วยเหลือคงจะมาไม่ทันกาล และนั่นคงหมายถึงจุดจบของภารกิจของเขา นั่นคือการใช้ชีวิตคนเดียวในภูมิภาคปาตาโกเนีย ของชิลีเป็นเวลาหนึ่งปี

เขาตัดสินใจส่งอีเมลถึงแพตตี้ เพื่อนของเขาซึ่งเป็นพยาบาล และเขาก็ได้คำตอบที่ตรงไปตรงมาว่า

"เธอบอกให้ฉันผูกเชือกไว้ที่ฟันของฉัน และผูกปลายอีกข้างไว้ที่ประตูแล้วก็ปิดประตูให้แน่น แล้วก็ใช้ชีวิตต่อไป เธอบอกด้วยว่า 'คนเราถอนฟันเองมาหลายศตวรรษแล้ว ลองคิดดูสิ'"

ถึงแม้แพตตี้จะกังวล แต่ข้อความของเธอมีจุดประสงค์เพื่อกระตุ้นให้เขาเดินหน้าต่อไป กระท่อมหลังนั้นไม่มีประตูหนัก ๆ ที่เขาจะใช้ได้เลย เขาจึงพยายามทำแบบเดียวกัน แต่ผูกเชือกไว้กับก้อนหิน แต่ความกลัวความเจ็บปวดทำให้เขาไม่กล้าโยนมันออกไป

"สิ่งที่ผมทำคือผูกปลายเชือกไว้กับขาโต๊ะ ตอกตะปูลงพื้น แล้วดึงฟันออกด้วยกล้ามเนื้อคอ การคิดถึงเรื่องนี้เจ็บปวดมากกว่าการลงมือทำมาก" เขากล่าว

ในปี 2001 ชายชาวอเมริกันผู้นี้กำลังศึกษาปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยบริติชโคลัมเบีย ประเทศแคนาดา และในการทำวิทยานิพนธ์ เขาเดินทางไปยังหมู่เกาะห่างไกลในชิลี เพื่อศึกษาว่าการใช้ชีวิตโดดเดี่ยวท่ามกลางสภาพอากาศที่เลวร้ายนั้นเป็นอย่างไร

การอยู่โดดเดี่ยวของเขาเต็มไปด้วยคำเปรียบเทียบเปรียบเปรย เช่น การเป็นฟันผุ แม้เขาไม่ได้ชักชวนให้ผู้คนเข้ารักษาอาการทางการแพทย์ด้วยตนเอง แต่สำหรับเขาสถานการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าเรามักมองข้ามศักยภาพของตนเอง

"เมื่อสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้น ส่วนหนึ่งในตัวคุณจะคิดเสมอว่า 'ฉันต้องอยู่ใกล้กับหมอฟันหรือใกล้กับคนอื่น'" เขากล่าว พร้อมเสริมด้วยว่าหลายคนมักกลัวความเหงา

"เพราะหนึ่งในความท้าทายของความเหงาคือการบังคับให้คุณเผชิญหน้ากับสิ่งที่คุณมองข้าม" เขากล่าว

อย่างไรก็ตาม สำหรับเขา นั่นเป็นกระบวนการเรียนรู้ เขากล่าวในรายการเอาท์ลุค (Outlook) ของบีบีซี

เด็กน้อยที่มองหาพื้นที่ส่วนตัว

ปัจจุบัน คุลล์ อายุ 79 ปี เขาเติบโตมาในชนบทที่ยากจน ทางตอนใต้ของรัฐแคลิฟอร์เนีย

เตียงของเขาอยู่ในโถงทางเดินของบ้าน เขาจึงไม่มีความเป็นส่วนตัว แม้เขาจะไม่ได้เอ่ยถึงการถูกทำร้ายในบ้าน แต่เขากล่าวว่า พ่อแม่ของเขามักจะตัดสินเขาอยู่เสมอ สิ่งเดียวที่ทำให้ครอบครัวของเขาผูกพันกันคือความรักในธรรมชาติ

"ทุกบ่ายวันอาทิตย์ในฤดูร้อน เราจะปิกนิกกัน นั่นคือสิ่งที่ทำให้เราได้ใช้เวลาด้วยกัน" เขากล่าว

สิ่งนี้ยังทำให้เขาสนใจและแสวงหาความสันโดษอยู่เสมอ

"ในบางแง่มุม วัยเด็กของผมเป็นช่วงเวลาที่งดงามราวกับภาพฝัน แต่ผมไม่เข้าใจเลย ผมแค่รู้สึกว่ามีบางอย่างผิดปกติกับตัวเอง ดังนั้นการข้ามถนน ปีนข้ามรั้วลวดหนาม หายเข้าไปในป่าต้นไม้ อยู่กับทุ่งหญ้า และลำธาร และได้อยู่คนเดียว จึงเป็นพรอันประเสริฐสำหรับผม" เขากล่าว

เขาเสริมว่า "มันเป็นที่เดียวที่ผมสามารถผ่อนคลายและเป็นตัวของตัวเองได้อย่างแท้จริง ผมคิดว่านั่นคือจุดเริ่มต้นของความรักในการอยู่คนเดียวในโลกโดยไม่มีคนรอบข้าง"

เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่ เขาจึงย้ายออกจากบ้านทันทีที่ทำได้ หลังจากเดินทางไปทั่วสหรัฐอเมริกา เขาย้ายไปแคนาดาเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกเกณฑ์ทหารในช่วงสงครามเวียดนาม

เขาทำงานหลายอย่างในแคนนาดา ทั้งเป็นหน่วยดับเพลิง ทำงานในโรงเลื่อยไม้ ซ่อมบำรุง ก่อสร้าง หรือแม้กระทั่งเรียนหลักสูตรถ่ายภาพเป็นเวลาสองปี

เขายังเผชิญกับการตั้งคำถามถึงความหมายและจุดมุ่งหมายของชีวิตตนเอง

"ผมกลายเป็นผู้ชายแมน ๆ เมาในบาร์และทำลายทุกสิ่งที่ผมสัมผัส" เขากล่าว พร้อมเสริมว่า "ผมรู้สึกว่างเปล่า ชีวิตผมว่างเปล่า ผมต้องการใช้เวลาอยู่กับตัวเอง"

เขาจึงตัดสินใจใช้ช่วงอันยาวนานอยู่คนเดียวในป่ารกร้างทางตอนเหนือของแคนาดา ตลอดระยะเวลาสามเดือน เขาเลี้ยงชีพด้วยการตกปลาและล่าสัตว์ในป่าแห่งหนึ่งในบริติชโคลัมเบีย

วันหนึ่งใกล้ชายหาด เขาพบรอยเท้าหมี และการผจญภัยของเขากลายเป็นประสบการณ์อันน่าสะพรึงกลัว

บัดนี้เขาต้องเผชิญกับความกลัวหรือกลับไปใช้ชีวิตทางสังคม และเขาตัดสินใจเลือกอย่างแรก

"คืนหนึ่ง ผมออกจากกองไฟ เดินเข้าไปในป่า แล้วนอนลงบนพื้นในความมืด ผมอยู่ที่นั่นครู่หนึ่งและได้ยินเสียงหมีกำลังเดินเข้ามาหา ผมกลัวจนแทบจะสิ้นสติ" เขากล่าว

เขาอยู่นิ่ง เพราะเมื่ออยู่ต่อหน้าสัตว์ป่า การก้าวพลาดเพียงครั้งเดียวอาจหมายถึงความตาย

เขาเริ่มร้องขอความช่วยเหลือโดยไร้จุดหมาย แต่เพราะไม่มีใครอยู่รอบ ๆ เขาจึงยอมแพ้

"ถ้าหมีต้องการเขมือบผม ก็ปล่อยให้มันเป็นไปอย่างนั้น" คุลล์ กล่าว

ประสบการณ์นี้ฝังลึกอยู่ในชีวิตของเขา หมีไม่เคยย่างกายมาหาเขาเลย และจนถึงทุกวันนี้เขายังไม่รู้ว่าหมีตัวนั้นมีอยู่จริงหรือไม่ แต่เขาเข้าใจว่า ตนได้บรรลุสิ่งสำคัญอย่างหนึ่ง นั่นคือการยอมจำนนทางจิตวิญญาณที่เชื่อมโยงเขาเข้ากับสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่าตัวเขาเอง

"ผมจินตนาการว่านี่จะเป็นชีวิตของผม เต็มไปด้วยแสงสว่างและความอัศจรรย์ นี่คือสิ่งที่ผมค้นหามาตลอด นั่นคือความรู้สึกถึงการมีอยู่ของจิตวิญญาณ" เขากล่าว

เรียนที่จะรู้จักตัวเอง

หลังจากประสบการณ์กับธรรมชาติครั้งนั้น คุลล์ ก็ยังคงเดินทางต่อไป และเขายังสอนหลักสูตรการเดินเรือและดำน้ำในสาธารณรัฐโดมินิกัน อีกด้วย

ถว่า ถัดมาเขากลับถูกคนเมาขับรถชน ทำให้ต้องเข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาล ในนครมอนทรีออล ของแคนาดาเป็นเวลาหนึ่งปี และต้องตัดขาข้างหนึ่งทิ้งในที่สุด

ประสบการณ์อันเจ็บปวดนี้นำพาให้เขาไปศึกษาชีววิทยา วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม และจิตวิทยาที่มหาวิทยาลัยแมคกิลล์เมื่ออายุ 40 ปี ระหว่างการศึกษาระดับปริญญาเอก เขาเปลี่ยนความสนใจ และแทนที่จะศึกษาโลกรอบตัว เขากลับเริ่มวิเคราะห์ตัวเอง

"ผมตระหนักว่าสัตว์ที่ผมอยากศึกษาจริง ๆ คือตัวผมเอง" เขากล่าว

ความคิดเรื่องความหวังสุดท้ายเกิดขึ้นที่หมู่เกาะทางตอนใต้ของชิลี ห่างไกลจากไม่เฉพาะเพียงนักท่องเที่ยวแต่กับผู้คนทั่วไปอีกด้วย ที่ซึ่งรัฐบาลของประเทศในอเมริกาใต้เตือนเขาว่า เป็นสถานที่ซึ่ง "โหดร้ายและสุดขั้วที่สุด"

"ผมบอกชาวชิลีว่าผมรู้จักความหนาวเย็นดี ผมเคยอาศัยอยู่ที่เวสต์แวนคูเวอร์ ประเทศแคนาดา" คุลล์กล่าว "แต่ผมไม่รู้ว่าอากาศหนาวจริง ๆ เป็นยังไง ที่ชิลีมีลมที่แรงที่สุดในโลก" เขากล่าวเสริม

กองทัพเรือชิลีช่วยเขาเดินทางมาถึงพร้อมอุปกรณ์ทั้งหมด และเขาตั้งรกรากอยู่บนเกาะเล็ก ๆ แห่งหนึ่งที่ไม่มีแม้แต่ชื่อ และห่างออกไปหลายสิบกิโลเมตรก็ไม่มีเกาะอยู่เลย

เขานำอุปกรณ์ต่าง ๆ ติดตัวมาด้วยมากมาย ทั้งอาหาร เครื่องมือก่อสร้าง คันเบ็ด เรือคายัค เรือยาง โพรเพน เตา และอุปกรณ์สื่อสาร

และยังมีแมวอีกตัวหนึ่งที่ช่วยบอกเขาได้ว่า ปลาที่จับได้นั้นสดหรือไม่ แต่แมวตัวนี้กลับกลายเป็นเพื่อนคู่ใจของเขา คอยจับหอยและปกป้องเขาจากสภาพอากาศอันโหดร้ายของโลกใต้

ช่วงสองสามเดือนแรกนั้นยากลำบากมาก

เขาต้องนอนในเต็นท์ที่ถูกน้ำขึ้นท่วมในคืนหนึ่ง ทำให้เขาต้องขนย้ายข้าวของทั้งหมด และต่อมาก็สร้างกระท่อมด้วยมือของเขาเอง โดยยกเสาสูงเพื่อหลีกเลี่ยงพื้นดินที่เปียกชื้น

"แผนของผมคือการเย็บผ้าใบกันน้ำ ผมนำลวดเย็บมา 2,000 อัน แต่ขนาดมันผิด ผมต้องตอกมันทีละอัน ๆ นิ้วผมแตกเพราะความหนาว ผมตอกและสบถด่าไปเรื่อย ๆ" เขากล่าว

ในบ้านชั่วคราวของเขา คูล สามารถรับมือกับสภาพอากาศอันโหดร้ายของปาตาโกเนียได้ดีขึ้นเล็กน้อย แต่สิ่งเดียวที่เขาหนีไม่พ้นในกำแพงผ้าใบเหล่านั้นก็คือตัวของเขาเอง

เราเรียนรู้อะไรจากความเหงา ?

ลมแรงและความชื้นทำให้โรงเก็บของที่ทำจากไม้และผ้าใบเสียหาย ดังนั้น คุลล์จึงใช้เวลาทั้งวันไปกับการซ่อมแซมมัน

"ผมใช้ชีวิตไปวัน ๆ แต่มันก็ค่อนข้างที่จะยุ่ง เพราะต้องซ่อมแซมสิ่งต่าง ๆ อยู่เสมอ แต่นอกเหนือจากนั้น ผมยังต้องไปตกปลา หาฟืนด้วยเลื่อยยนต์ และตัดฟืนสำหรับก่อไฟ" เขากล่าว

นอกจากนี้ เขายังคงฝึกสมาธิตามเวลาที่กำหนด

"วันอาทิตย์เป็นวันพักผ่อนของผม ในช่วงเวลานั้นของสัปดาห์ ผมไม่ได้ทำอะไรที่เป็นแบบแผน แม้แต่นั่งสมาธิหรือทำงานบ้านใด ๆ ผมแค่อยู่ที่นั่นเฉย ๆ" เขากล่าวเสริม

แท้จริงแล้ว ช่วงเวลานั้นของสัปดาห์เป็น "ช่วงเวลาที่ยากที่สุด"

คุลล์คิดว่าตลอดปีที่เขาอยู่ที่ปาตาโกเนีย เขาจะรู้สึกเหมือนกับตอนที่เขาใช้เวลาอยู่ในป่าแคนาดา "ยังผูกพัน" กับโลกภายนอก ตลอดสามเดือนโดยเฉพาะอย่างยิ่งในวันอาทิตย์ เขาจะตกอยู่ใน "ภาวะซึมเศร้าอย่างรุนแรง รู้สึกถึงความโกรธ โดดเดี่ยวและแปลกแยก" เขากล่าว

อย่างไรก็ตาม ความสันโดษ นอกจากจะช่วยให้เขาค้นพบศักยภาพของตัวเอง ดังเช่นที่เกิดขึ้นหลังจากถอนฟัน หรือช่วยให้เขายอมจำนนต่อสถานการณ์ปัจจุบัน เช่นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในป่าแคนาดาแล้ว ยังให้บทเรียนสำคัญประการที่สามแก่เขา นั่นคือ การยอมรับ

"ผมคิดว่าบทเรียนที่สำคัญที่สุดที่ผมได้เรียนรู้คือความสงบ การยอมรับสิ่งต่าง ๆ ตามที่มันเป็น" เขาอธิบาย

ความเข้าใจนี้เกิดขึ้นระหว่างที่เขาไปเยือนธารน้ำแข็งที่เขาเห็นบนแผนที่ปาตาโกเนียของเขา มันยิ่งดูโดดเดี่ยวมากขึ้นไปอีก ห่างไกลจากกระท่อมเล็ก ๆ ของเขาและแมวที่คอยเป็นเพื่อนเขา

"ผมควบคุมสภาพอากาศภายนอกไม่ได้ แต่ผมเรียนรู้ที่จะอยู่กับมันได้และไม่รู้สึกแย่เมื่ออากาศหนาวหรือฝนตก เช่นเดียวกับสภาพอากาศภายใน" คูลกล่าว

"บางครั้งข้างในก็แดดจ้าและอบอุ่น บางครั้งก็มีหมอกหนา และบางครั้งก็มีพายุ"

"มันดูไร้สาระใช่ไหม ? การยืนกรานว่าสิ่งต่าง ๆ เป็นไปตามที่มันเป็นนั้นเป็นเรื่องพื้นฐานมาก แต่เรากลับใช้เวลาและพลังงานมากมายไปกับการปฏิเสธความเป็นจริง ปฏิเสธว่าสิ่งต่าง ๆ เป็นไปตามที่มันเป็น หรือต่อสู้กับความเป็นจริง" เขากล่าวต่อ

คุลล์ใช้เวลาหนึ่งปีครึ่งในปาตาโกเนีย จนกระทั่งแพตตี้ เพื่อนของเขาเดินทางมาถึงพร้อมกับกองทัพเรือชิลีเพื่อตามหาเขา

เขาบอกว่าเขาคุ้นเคยกับความสันโดษอยู่แล้ว และไม่ได้รีบร้อนที่จะยุติการผจญภัยของเขา

"เมื่อเรือของกองทัพเรือมารับผม แพตตี้ก็อยู่กับผม แต่ผมเดินไปที่ท้ายเรือและนั่งมองเกาะนั้นทิ้งระยะห่างไปไกลเรื่อย ๆ " เขาเล่า

เขากล่าวว่าสำหรับเขาหมู่เกาะเอสเปรันซา กลายเป็นเหมือน "บ้าน"

ปัจจุบันเขาอาศัยอยู่ที่แวนคูเวอร์ ประเทศแคนาดา และเขาก็ยังคงมีช่วงเวลาแห่งความสันโดษอย่างแท้จริง

"ผมใช้เวลาหนึ่งเดือนตั้งแคมป์คนเดียว ขับรถขึ้นเหนือ แล้วจ่ายเงินให้นักบินพาผมไปยังทะเลสาบอันห่างไกลด้วยเครื่องบินทะเลของเขา" เขากล่าว

แต่ทะเลสาบนั้นอยู่ที่ไหน ? เขาปฏิเสธที่จะบอกกับบีบีซี

เขาไม่ต้องการให้ใครมารบกวนความสันโดษของเขา

บทสัมภาษณ์ฉบับดั้งเดิมของบ็อบ คุลล์จัดทำขึ้นในรายการเอาท์ลุค (Outlook) ของบีบีซี

คุณสามารถฟังเวอร์ชันภาษาอังกฤษได้ที่นี่ เรื่องนี้ได้รับการดัดแปลงเป็นบทโดย โรนัลด์ อเล็กซานเดอร์ อาบีลา-เคลาดิโอ