นราพร จันทร์โอชา : อดีตอาจารย์สอนภาษากับบทบาทภรรยานายกรัฐมนตรี

รศ.นราพร จันทร์โอชา

ที่มาของภาพ, Getty Images

    • Author, กุลธิดา สามะพุทธิ
    • Role, ผู้สื่อข่าวบีบีซีไทย

ทันทีที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา รับสนองพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 29 สมัยที่ 2 เมื่อวันที่ 11 มิ.ย. 2562 นั่นหมายถึงว่าผู้หญิงข้างกายเขาที่ชื่อ "นราพร จันทร์โอชา" จะต้องทำหน้าที่ "ภรรยานายกรัฐมนตรี" ต่อไปอีก 4 ปี หากสามีของเธอไม่เจออุบัติเหตุทางการเมืองหรือมีเหตุให้ต้องลงจากตำแหน่งเสียก่อน

หลังเสร็จสิ้นพิธี รศ.นราพร หันไปยิ้มทักทายและรับไหว้บรรดานักการเมืองพรรคร่วมรัฐบาลและข้าราชการที่มาร่วมพิธี ก่อนจะเดินตาม พล.อ.ประยุทธ์ ออกจากห้องสีงาช้าง ตึกไทยคู่ฟ้า แล้วหลบฉากออกไปอย่างรวดเร็ว ขณะที่ พล.อ.ประยุทธ์ ออกไปแถลงเปิดใจกับสื่อมวลชน

ยิ้มน้อย ๆ - เดินตามหลัง พล.อ.ประยุทธ์ - หลบฉากออกไป เป็นภาพของ รศ.นราพร ที่สื่อมวลชนและคนที่ติดตามข่าวการเมืองคุ้นตาตลอด 5 ปีที่ผ่านมานับตั้งแต่ พล.อ.ประยุทธ์ ขึ้นเป็นนายกฯ คนที่ 29 สมัยที่ 1 เมื่อวันที่ 24 ส.ค. 2557

พิธีรับสนองพระบรมราชโองการฯ ที่เพิ่งผ่านไป ทำให้เดือนมิถุนายนปีนี้มีความหมายกับ รศ.นราพร เป็นพิเศษ เพราะนอกจากจะเป็นเดือนแรกของการเป็นภรรยาผู้นำประเทศ "สมัยที่ 2" แล้ว วันนี้ (20 มิ.ย.) ยังเป็นวันครบรอบวันเกิด 65 ปีของเธอ และในวันที่ 22 มิ.ย. ก็จะเป็นวันครบรอบ 35 ปีของการแต่งงานกับ พล.อ.ประยุทธ์ อีกด้วย

พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา และ รศ.นราพร จันทร์โอชา

ที่มาของภาพ, POOL

ในวาระที่ รศ.นราพร อายุครบรอบ 65 ปี และเนื่องจากสังคมไทยจะได้เห็นบทบาทของเธอในฐานะภรรยาผู้นำประเทศต่อไปอีกระยะหนึ่ง บีบีซีไทยรวบรวมบางเรื่องราวที่ทำให้เรารู้จักสตรีข้างกายนายกฯ มากขึ้น

ทหารกับคุณครู

สื่อมวลชนหลายสำนักรายงานตรงกันว่า พล.อ.ประยุทธ์ กับ รศ.นราพร พบรักกันเมื่อครั้งที่ พล.อ.ประยุทธ์ ไปลงเรียนคอร์สภาษาอังกฤษที่สถาบันภาษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยที่ รศ.นราพร สอนอยู่ ทั้งคู่แต่งงานกันเมื่อวันที่ 22 มิ.ย. 2527 และมีลูกสาวฝาแฝดด้วยกัน 2 คน

ความสามารถด้านภาษาอังกฤษของ รศ.นราพร ช่วยเสริมบทบาทของเธอในการปฏิบัติภารกิจในฐานะภรรยาผู้นำประเทศ โดยเฉพาะในการต้อนรับผู้นำต่างชาติ รศ.นราพร จะเป็นคนพูดคุยสนทนากับแขกบ้านแขกเมือง หรือในการเยือนต่างประเทศ เธอมักจะ "ฉายเดี่ยว" ด้วยการไปดูงานด้านการศึกษาที่ประเทศเจ้าภาพจัดให้

มีรายงานด้วยว่า ด้วยความที่เป็นอาจารย์และผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษา รศ.นราพร คอยช่วยตรวจความเรียบร้อยของสคริปต์รายการ "คืนความสุขให้คนในชาติ" ที่ พล.อ.ประยุทธ์ออกมาพูดกับประชาชนผ่านโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจ อีกทั้งยังเป็นที่ปรึกษาเรื่องต่างประเทศและการศึกษา และยังติวภาษาอังกฤษให้นายกฯ ด้วย

พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา และ รศ.นราพร จันทร์โอชา เยือนสหรัฐฯ

ที่มาของภาพ, Getty Images

แม้ พล.อ.ประยุทธ์ จะปกป้องความเป็นส่วนตัวของสมาชิกในครอบครัวอย่างมาก จนแทบไม่มีเรื่องส่วนตัวของลูก-ภรรยาออกมาเป็นข่าว แต่ก็มีหลายครั้งที่เขาแสดงความรักต่อภรรยาและมักจะพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างเขากับอาจารย์น้องอย่างเปิดเผย

"เดี๋ยวนี้สมองมันชักแย่แล้ว บางทีก็นึกอะไรไม่ออก ที่นึกออกได้อย่างเดียว ไม่เคยลืมเลย คือ ภรรยา ลืมไม่ได้เลย ถ้าลืมล่ะมีเรื่องแน่" (10 ส.ค. 2558)

14 ก.พ. 2561 ผู้สื่อข่าวถาม พล.อ.ประยุทธ์ว่าวันวาเลนไทน์ให้อะไรภรรยาเป็นของขวัญ นายกฯ ตอบ โดยมีภรรยายืนยิ้มอยู่ใกล้ ๆ ว่า "...ให้ทุกวัน ความรักไม่มีวันสิ้นสุด มีแต่นับวันจะมากขึ้นเรื่อย ๆ ตามวันเวลา"

22 มิ.ย. 2559 ระหว่างลงพื้นที่ จ.ระยอง ผู้สื่อข่าวถาม พล.อ.ประยุทธ์ ว่ามีอะไรพิเศษหรือไม่ในวันครบรอบแต่งงาน พล.อ.ประยุทธ์ตอบว่า "คือ...มีความรักให้กันทุกวันมา 32 ปี แล้ว รักเท่าเดิม"

คำพูดหนึ่งที่เป็นที่จดจำคือ เมื่อครั้งที่เขาพูดกับเอกอัครราชทูตไทยในยุโรปว่า "(ผม) อยากจะลาออกทุกวัน แต่เห็นประชาชนเดือดร้อนทนไม่ได้ และไม่ได้อยากอยู่เกินแม้แต่วันเดียว ทุกวันนี้ผมสู้รบทุกวัน ในบ้านกลับมาก็ทะเลาะกับเมีย เมียถามว่าทำไมอันนี้ไม่ทำ ผมบอกทำแล้ว บางเรื่องทำไม่ไหวก็หงุดหงิด" (17 ต.ค. 2557)

แต่ภาพของ พล.อ.ประยุทธ์ กับ รศ.นราพร ที่เรียกเสียงฮือฮามากที่สุด คือ เหตุการณ์ในงานเกษียณอายุข้าราชการกองทัพบกเมื่อวันที่ 17 ก.ย. 2557 ที่ พล.อ.ประยุทธ์ นึกครึ้มอกครึ้มใจเดินลงจากเวทีมาหอมแก้มภรรยาที่เอียงแก้มให้อย่างเต็มใจ

การปรากฏตัว

เป็นที่รู้กันดีในหมู่นักข่าวว่า รศ.นราพร หรือที่สื่อเรียกกันว่า "อาจารย์น้อง" เป็นบุคคลที่ "เข้าถึงยาก" แม้แต่นักข่าวสายทหารผู้คร่ำหวอดในวงการและเกาะติดความเคลื่อนไหวของ พล.อ.ประยุทธ์ มาหลายปี อย่าง วาสนา นาน่วม แห่งหนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์ ยังยอมรับว่า "เข้าไม่ถึง" เพราะนอกจาก รศ.นราพรจะไม่ให้สัมภาษณ์สื่อใด ๆ แล้ว ในขณะปฏิบัติภารกิจยังมีเจ้าหน้าที่ตามประกบตลอดเวลา

หนึ่งในไม่กี่ครั้งที่ รศ.นราพร "ออกสื่อ" คือ ในรายการเดินหน้าประเทศไทย ซึ่งเป็นรายการประชาสัมพันธ์ ของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ซึ่ง รศ.นราพร ได้รับเชิญให้ไปออกรายการ ตอน "การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม...นวัตกรรมการศึกษาเพื่อคุณภาพการเรียน" ในฐานะรองประธานมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ออกอากาศเมื่อเดือนมกราคม 2558

รศ.นราพร จันทร์โอชา

ที่มาของภาพ, Getty Images

ก่อนหน้านั้น ผู้สื่อข่าวสำนักข่าวพีพีทีวี มีโอกาสได้สัมภาษณ์ รศ.นราพร ในเดือนพฤศจิกายน 2557 หรือ 2 เดือนหลังจาก พล.อ.ประยุทธ์ ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกฯ ครั้งแรก ถึงบทบาทการเป็นภรรยาผู้นำประเทศ ซึ่ง รศ.นราพร ตอบเพียงสั้น ๆ ว่า "...อยู่ในความสนใจมากขึ้น ก็คงจะได้พบปะผู้คนมากขึ้น แล้วก็มีงานมากขึ้น" ก่อนจะเปลี่ยนไปพูดถึงภารกิจของมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมที่เธอเป็นรองประธาน

การปรากฏตัวต่อสาธารณะของ รศ.นราพร ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมานอกจากออกงานกับ พล.อ.ประยุทธ์ หรือนำทีมภรรยาคณะรัฐมนตรีปฏิบัติภารกิจต่าง ๆ แล้ว ก็มีเพียงงานที่เธอเป็นวิทยากรบรรยายด้านการศึกษาและเผยแพร่งานของมูลนิธิการศึกษาทางไกลฯ

นักการศึกษา

จริง ๆ แล้ว รศ.นราพร อาจจะไม่ได้เป็นคนพูดน้อยอย่างที่หลายคนเข้าใจ เพราะหากเป็นเรื่องที่สนใจและมีความเชี่ยวชาญอย่างเรื่องการศึกษาแล้ว เธอสามารถบรรยายได้ต่อเนื่องนาน 1-2 ชั่วโมง หรือแสดงความคิดเห็นในเวทีเสวนาอย่างเต็มที่

หัวข้อที่ รศ.นราพร เชี่ยวชาญ และมักจะได้รับเชิญไปบรรยาย ได้แก่ เรื่องการศึกษาทางไกลเพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนครู การอบรมและพัฒนาครู และการสร้างชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ หรือ Professional Learning Community (PLC) ซึ่งเป็นเครื่องมือพัฒนาครูที่ รศ.นราพร เป็นผู้ผลักดันให้บุคลากรในแวดวงการศึกษาไทยนำมาใช้

แม้จะพูดน้อยในเรื่องอื่น ๆ แต่ถ้าเป็นเรื่องการศึกษาแล้ว รศ.นราพร จะแสดงความคิดเห็นอย่างเต็มที่ ต่อไปนี้เป็นบางความคิดเห็นของเธอต่อเรื่องการศึกษาไทย

"(ครู) ต้องวิเคราะห์ให้ได้ว่าปัญหาที่ทำให้นักเรียนคะแนนโอเน็ตต่ำเป็นเพราะอะไร ไม่ใช่โทษเด็กอย่างเดียวว่าพื้นฐานเด็กไม่ดี ทุกปัญหาของนักเรียนมันมีสาเหตุทั้งนั้น แล้วบางครั้งเราพบว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นกับนักเรียนเป็นผลมาจากปัญหาที่เกิดกับครู ถ้าเอานักเรียนเป็นตัวตั้ง เราจะรู้เลยว่าสาเหตุมันเกิดจากอะไร บางทีเกิดจากตัวครูเอง"

รศ.นราพร จันทร์โอชา

ที่มาของภาพ, BBC Thai

"ถ้าจะบอกว่าเด็กพื้นฐานไม่ดี มันก็มีส่วน แต่อย่าลืมว่าเด็กทุกคนมีความอยากรู้อยากเห็น ความกระตือรือร้นตั้งแต่เกิด...แต่ทำไมมันหายไปล่ะคะ หายไปในระบบโรงเรียน...วิธีการสอนของเราเป็นยังไงเหรอคะ เขาถึงได้เลิกอยากเรียนรู้ไปเลย...ลองมองกลับไปสิคะว่าเขาเคยมีความกระตือรือร้นอยากเรียนรู้ แล้วสิ่งนี้หายไปไหน" (การประชุมสัมมนาผู้อำนวยการเขตพื้นที่การศึกษาทั่วประเทศ 1 มี.ค. 2560)

"การเป็นสถานศึกษาชั้นนำ เราต้องพัฒนาผู้เรียนก่อน...สถานศึกษาชั้นนำไม่ได้อยู่ที่มีอาคารใหม่กี่หลังหรือมีอุปกรณ์ที่ทันสมัยแค่ไหน สถานศึกษาชั้นนำคือมีผู้เรียนที่เรียนรู้ได้ พัฒนาได้ ครูส่งเสริมให้เขามีศักยภาพสูง...เป้าประสงค์ของเราอยู่ที่ผู้เรียนเป็นสำคัญ" (บรรยายพิเศษ "ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ" 21 ก.พ. 2562)

พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา และ รศ.นราพร จันทร์โอชา

ที่มาของภาพ, ทำเนียบรัฐบาล

นราพรสไตล์

ต้นปี 2561 เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในสื่อสังคมออนไลน์เรื่อง "กระเป๋าถือ" ของ รศ.นราพร โดยมีผู้อ้างว่าภรรยานายกฯ ใช้กระเป๋าแบรนด์หรูราคาหลักล้าน ซึ่งต่อมา พล.อ.ประยุทธ์ ได้ออกมาชี้แจงว่าแท้ที่จริงกระเป๋าของภรรยาเป็นผลิตภัณฑ์ของศูนย์ศิลปาชีพ และราคาไม่ได้แพงอย่างที่ลือกัน

หลังเหตุการณ์นั้น นิตยสารผู้หญิงอย่างนิตยสารแพรว ได้รวบรวมกระเป๋าถือที่ รศ.นราพร ใช้บ่อย ๆ ตามที่ปรากฏในภาพข่าว โดยสรุปว่าภรรยานายกฯ เป็นคนที่เลือกใช้กระเป๋าเป็นแบบ "คุ้มราคา คุ้มค่าเงิน"

กระเป๋าใบโปรดของภรรยานายกฯ มีเช่น ตะกร้าหวายจากอำเภอพนัสนิคมที่เธอใช้ออกงานสำคัญหลายงานทั้งการเยือนเมียนมา งานอุ่นไอรักคลายความหนาว และงานต้อนรับคณะคู่สมรสผู้นํากลุ่มประเทศยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจอิรวดี

ส่วนกระเป๋าที่แพรวบอกว่าเป็น "ใบโปรดที่ใช้คุ้มสุดๆ ออกงานถี่" คือ กระเป๋าแบรนด์ Jo's BAG หนึ่งในผลิตภัณฑ์ของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ รุ่น Myria Bag สีน้ำตาล สนนราคาอยู่ที่ 4,500 บาท