హసన్ నస్రల్లా చనిపోయినట్లు అధికారికంగా ప్రకటించిన హిజ్బుల్లా

హిజ్బుల్లా నాయకుడు హసన్ నస్రల్లా తమ బాంబు దాడుల్లో చనిపోయాడని ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ప్రకటించింది. ఆయన మరణాన్ని హిజ్బుల్లా కూడా ధ్రువీకరించింది. ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల్లో తమ నేత మరణించినట్లు ఆ సంస్థ ఒక ప్రకటనలో వెల్లడించింది.

దీనికి సంబంధించి ఇజ్రాయెల్ ఆర్మీ చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ హెర్జీ హలేవి ఒక వీడియో సందేశాన్ని పోస్ట్ చేశారు. “ మా మెసేజ్ స్పష్టంగా ఉంది. ఇజ్రాయెల్ పౌరుల్ని ఎవరైనా బెదిరిస్తే వాళ్లు ఉత్తరాన ఉన్నా, దక్షిణాన ఉన్నా, ఇంకెక్కడ ఉన్నా వాళ్లను ఎలా పట్టుకోవాలో మాకు తెలుసు” అని అందులో చెప్పారు.

ఈ వీడియో క్లిప్‌ను ఆయన ఇజ్రాయెల్ సైన్యం సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫామ్‌లో పోస్ట్ చేశారు.

హిజ్బుల్లా సెంట్రల్ హెడ్ క్వార్టర్స్ మీద తమ ఫైటర్ జెట్లు లక్షిత దాడి (టార్గెటెడ్ అటాక్) నిర్వహించాయని ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ప్రకటించింది. బేరూత్‌లోని దహియే ప్రాంతంలో అండర్‌గ్రౌండ్‌ ఉన్న ఒక నివాస భవనంపై తాము దాడి చేసినట్లు తెలిపింది.

దాడి జరిగినప్పుడు హిజ్బుల్లా సీనియర్ కమాండ్ నాయకులంతా అక్కడే ఉన్నారని, ఇది వారికి బాగా పట్టున్న ప్రాంతమని ఐడీఎఫ్ వెల్లడించింది.

హసన్ నస్రల్లా ఎవరు?

షేక్ హసన్ నస్రల్లా 1992 నుంచి హిజ్బుల్లాకు నాయకత్వం వహిస్తున్న షియా మత గురువు.

దానిని రాజకీయంగా, సైనిక దళంగా మార్చడంలో ఆయనదే కీలక పాత్ర.

ఆయనకు ఇరాన్‌తోనూ, ఆ దేశ సుప్రీం లీడర్ అయతొల్లా అలీ ఖమేనీతో సన్నిహిత సంబంధాలున్నాయి.

1981లో ఇరాన్ మొదటి సుప్రీం లీడర్ ఆయనను లెబనాన్‌లో తన వ్యక్తిగత ప్రతినిధిగా నియమించిన నాటి నుంచి ఈ సంబంధాలు కొనసాగుతున్నాయి.

ఇజ్రాయెల్ తనను చంపేస్తుందనే భయంతో నస్రల్లా చాలా సంవత్సరాలుగా బయట కనిపించడం లేదు.

అయినప్పటికీ, ఆయనను హిజ్బుల్లాలో అందరూ గౌరవిస్తారు. ప్రతివారం ఆయన టీవీలో ప్రసంగిస్తారు.

హిజ్బుల్లా అంటే ఏమిటి?

హిజ్బుల్లా అనేది షియా ముస్లిం సంస్థ. లెబనాన్‌లో రాజకీయంగా చాలా ప్రభావవంతమైనది. లెబనాన్‌లో అత్యంత శక్తిమంతమైన సాయుధ దళం దీని నియంత్రణలో ఉంది.

1980ల ప్రారంభంలో ఇజ్రాయెల్‌కు వ్యతిరేకంగా, ఈ ప్రాంతంలోని ఆధిపత్య షియా శక్తి అయిన ఇరాన్ ‌దీనిని స్థాపించింది.

అప్పుడు లెబనాన్ అంతర్యుద్ధం సమయంలో ఇజ్రాయెల్ దళాలు దక్షిణ లెబనాన్‌ను ఆక్రమించాయి.

హిజ్బుల్లా 1992 నుంచి లెబనాన్ జాతీయ ఎన్నికలలో పాల్గొంటూ, ప్రధాన రాజకీయ శక్తిగా మారింది.

దాని సాయుధ విభాగం లెబనాన్‌లోని ఇజ్రాయెల్, అమెరికా దళాలపై తీవ్రమైన దాడులు చేసేది.

2000 సంవత్సరంలో లెబనాన్ నుంచి ఇజ్రాయెల్ వైదొలిగినప్పుడు, తామే వారిని తరిమి కొట్టామని హిజ్బుల్లా చెప్పుకుంది.

అప్పటి నుంచి హిజ్బుల్లా దక్షిణ లెబనాన్‌లో వేలాది మంది ఫైటర్లు, క్షిపణులతో సహా అనేక రకాల ఆయుధాలను సమకూర్చుకుంటూ, వివాదాస్పద సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో ఇజ్రాయెల్ ఉనికిని వ్యతిరేకిస్తూ వస్తోంది.

పాశ్చాత్య దేశాలు, ఇజ్రాయెల్, గల్ఫ్ అరబ్ దేశాలు, అరబ్ లీగ్ లాంటివి హిజ్బుల్లాను ఉగ్రవాద సంస్థగా గుర్తించాయి.

2006లో హిజ్బుల్లా సరిహద్దులు దాటి దాడి చేసినప్పుడు ఇజ్రాయెల్‌తో పూర్తిస్థాయి యుద్ధం జరిగింది.

హిజ్బుల్లాను నిర్మూలించడానికి ఇజ్రాయెల్ దళాలు దక్షిణ లెబనాన్‌పై దాడి చేసినా, అది నిలదొక్కుకుని అప్పటి నుంచి తన ఫైటర్ల సంఖ్యను పెంచుకుని, మరింత మెరుగైన ఆయుధాలను సమకూర్చుకుంది.

హిజ్బుల్లా దళాలు ఎంత శక్తిమంతమైనవి?

ప్రపంచంలోని అత్యంత శక్తిమంతమైన ప్రభుత్వేతర సాయుధ దళాలలో హిజ్బుల్లా ఒకటి. దీనికి నిధులు, ఆయుధాలను ఇరాన్ సమకూరుస్తోంది.

షేక్ హసన్ నస్రల్లా తమ వద్ద 1,00,000 మంది ఫైటర్లు ఉన్నారని చెప్పుకుంటున్నారు. కానీ, వాస్తవ అంచనాల ప్రకారం ఈ సంఖ్య 20,000 - 50,000 ఉండొచ్చని తెలుస్తోంది.

వీరిలో అనేక మంది సాయుధ శిక్షణ పొందినవాళ్లు, సిరియన్ అంతర్యుద్ధంలో పోరాడిన వాళ్లు ఉన్నారు.

సెంటర్ ఫర్ స్ట్రాటజిక్ అండ్ ఇంటర్నేషనల్ స్టడీస్ అనే సంస్థ ప్రకారం, వీరి వద్ద 1,20,000 నుంచి 2,00,000 రాకెట్లు, క్షిపణులు ఉన్నాయని అంచనా.

హిజ్బుల్లా ఆయుధాలలో ఎక్కువ భాగం చిన్న, అన్-గైడెడ్ సర్ఫేస్-టు-సర్ఫేస్ ఆర్టిల్లరీ రాకెట్‌లు. అయితే హిజ్బుల్లా వద్ద యాంటీ-ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్, యాంటీ-షిప్ క్షిపణులు, ఇజ్రాయెల్ భూభాగంపై దాడి చేయగల గైడెడ్ క్షిపణులూ ఉన్నాయని భావిస్తున్నారు.

ఇవి గాజా స్ట్రిప్‌లోని హమాస్ వద్ద ఉన్న వాటికంటే అత్యంత అధునాతన ఆయుధాలు.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)