Llythrennedd gwybodaeth a data

Llythrennedd data yw'r gallu i ddarllen, deall, creu a chyfathrebu data fel gwybodaeth. Mae'n gallu cynnwys casglu, coladu a dadansoddi gwybodaeth, a hynny er mwyn deall a rhagfynegi'n fwy cywir beth fydd yn digwydd mewn sefyllfaoedd arbennig.

Mae'n sgìl sy'n dod yn fwyfwy pwysig, ac mae llawer o gyflogwyr yn chwilio amdano.

Mae'n bosibl cipio data â llaw, ond drwy ddefnyddio dulliau digidol rydyn ni'n gallu cipio mwy o ddata, yn fwy effeithlon.

Un ffordd o gipio data yw gwneud arolwg. Mae defnyddio ffurflenni ar-lein yn golygu ein bod ni’n gallu cipio mwy o ddata, a data sy’n fwy defnyddiol i’w dadansoddi.

Ond i gipio data da, mae angen cwestiynau da.

Bydd angen i'r dysgwyr wybod pa gwestiynau i'w holi, a sut i'w holi nhw.

Dyma bethau i’w cofio wrth greu cwestiynau arolwg:

• Dylech osgoi cwestiynau arweiniol sy'n awgrymu'r atebion yn y ffordd maen nhw wedi'u geirio, ac yn dylanwadu ar yr atebion.
• Rhowch opsiwn ateb amlddewis i bawb, hyd yn oed os mai “dim barn” neu “ddim yn gwybod” yw'r ateb hwnnw. Peidiwch â gorfodi pobl i ateb pan nad oes opsiynau perthnasol iddyn nhw.
• Trefnwch yr opsiynau atebion ar hap, rhag ofn bod pobl yn tueddu i ddewis yr opsiwn cyntaf ar y rhestr.
• Ac yn olaf, un pwnc yn unig ddylai fod ym mhob cwestiwn. Os ydych chi'n gofyn i bobl roi barn ar fwy nag un peth ar y tro, byddan nhw'n ateb am y pwnc maen nhw'n teimlo gryfaf amdano.

Ar ôl creu ffurflen, ystyriwch beth yw'r ffordd orau o ddosbarthu'r arolwg er mwyn cyrraedd y nifer cywir a'r grŵp cywir o bobl.

Mae rhestri e-bost neu dargedu cynulleidfa benodol ar gyfryngau cymdeithasol yn ffordd dda i rannu arolygon ar-lein er mwyn cyrraedd cynulleidfa ehangach a mwy perthnasol.

Ar ôl casglu'r data, mae'n bosibl eu coladu mewn taenlen. Bydd llawer o ffurflenni ar-lein yn mewnbynnu canlyniadau arolwg yn awtomatig i daenlen, sy’n arbed amser yn y dosbarth.

Pa bynnag ffordd casgloch chi’r wybodaeth, mewn arolwg ar-lein neu drwy ddefnyddio dull arall, mae adnoddau digidol yn gwneud cynrychioli a dadansoddi data yn haws hefyd.

Helpwch y dysgwyr i greu tabl amledd sy’n dangos sawl gwaith mae gwerth yn ymddangos yn eu data.

Dangoswch iddyn nhw pa mor hawdd yw hi i ddefnyddio fformiwlâu syml i gyfrifo swm a chyfartaledd yn sydyn.

Mae’n bosibl defnyddio hidlyddion mewn taenlenni hefyd i adnabod tueddiadau ar draws setiau data.

Wrth drafod data, mae'r adnoddau digidol cywir, wedi'u defnyddio yn y ffordd gywir, yn effeithiol iawn wrth gasglu a dadansoddi data ac yn arbed amser.