Gweithgaredd casglu data dosbarth cyfan sy’n defnyddio adnodd dysgu peirianyddol micro:bit i ddangos sut mae samplau data’r byd go iawn yn cael eu defnyddio i hyfforddi modelau dysgu peirianyddol.
Gwylio’r fideo
(Fideo cyfrwng Saesneg)
Yussef: Shwmae! Cofio'r rhaglen micro:bit ddefnyddion ni i gasglu data am ein symudiadau ar iard yr ysgol? Roedd o mor dda, alla i ddim stopio meddwl amdano.
Tilly: Na fi. Roedd y traciwr gweithgaredd yn defnyddio mesurydd cyflymiad a rhaglen wedi'i hyfforddi drwy ddysgu peirianyddol. Dw i wedi cael syniad. Y tro hwn, yn hytrach na jyst defnyddio'r micro:bit, beth am geisio ei hyfforddi ein hunain?
Yussef: Mae gennym gwestiwn diddorol iawn am hynny.
Matila: Sut mae cyfrifiaduron yn dysgu o ddata?
Tilly: Cwestiwn gwych. Heddiw, yn hytrach na rhaglen micro:bit, rydym am ddefnyddio adnodd dysgu peirianyddol micro:bit.
Yussef: Ni'n gweithio gyda rhywbeth arloesol, yn dydyn?
Tilly: Bendant. Dw i 'di penderfynu dysgu'r micro:bit i wybod y gwahaniaeth rhwng codi llaw a chlapio. I ddechrau, gadewch i ni ei hyfforddi i adnabod codi llaw. Felly dw i'n clicio fan hyn wedyn chwifio fy llaw i gasglu'r samplau data codi llaw.
Yussef: O! Dw i'n gweld dy symudiad yn y graff.
Tilly: Ond mae arno angen lot o ddata. Mi gofnoda i bump gwerth ar gyfer codi llaw a phump ar gyfer clapio.
Yussef: Waw! Dw i'n gallu gweld y patrymau.
Tilly: Anhygoel! Edrycha ar y graffiau hyn. Mae'r rhai lle dw i'n codi llaw i gyd yn debyg a'r rhai lle dw i'n clapio'n wahanol iawn i'r rhai pan dw i'n codi llaw.
Yussef: Felly mi ddylai allu dweud y gwahaniaeth.
Tilly: Gad i ni weld. Nawr ein bod wedi casglu'r data mae'n rhaid hyfforddi'r rhaglen dysgu peirianyddol. Model yw ei enw. Nawr gad i ni weld os yw'n adnabod codi llaw. Edrycha! Mae'n bendant yn adnabod un fi. Gad i ni weld ydy o'n nabod dy un di.
Yussef: Waw! Anhygoel.
Tilly: Mae'n bendant yn gwybod dy fod yn codi llaw. Ond mae dy batrwm di ychydig yn wahanol i un fi, felly dydy o ddim mor sicr.
Yussef: Dyna pam ei fod yn bwysig casglu data gan lot o wahanol bobl fel y gwnaethom wrth adeiladu'r rhaglen cofnodi gweithgaredd.
Tilly: Yn bendant!.
Yussef: Arhosa funud. Mae fy llaw i lawr, ond mae'n dweud fy mod i'n clapio.
Tilly: Dw i'n falch dy fod wedi sylwi hynny. Mae hyn yn hynod ddiddorol. Nawr dy fod wedi stopio codi llaw, mae'r cyfrifiadur yn gwybod hynny, ond am ei fod ond wedi'i hyfforddi i adnabod codi llaw neu glapio, mae o nawr wedi credu yn anghywir dy fod ti'n clapio, nawr nad wyt ti'n codi llaw. Ti'n dilyn?
Yussef: Dw i'n credu, ydw. Dyw'r model ond cystal â'r data mae'n ei gael. Felly mae angen i ni roi gwybod iddo beth yw cadw fy llaw yn llonydd.
Tilly: Ie. Mae angen gwella cywirdeb y model gan roi mwy o ddata iddo.
Yussef: Iawn. Mi ro'i gynnig arni.
Tilly: Barod?
Yussef: Ydw. Cer amdani. Reit. Gadewch i ni weld ydy o'n gallu adnabod ein bod ni ddim yn symud.
Tilly: Dyna ni! Mae'n gwybod ein bod ni'n llonydd! Dw i'n credu y gallwn nawr ddweud yn swyddogol ein bod ni wedi hyfforddi model dysgu peirianyddol!
Yussef: Mae hwnna mor cŵl!
Tilly: Mae o, yn dydy? Gallwn ddefnyddio dysgu peirianyddol ar gyfer pethau eraill hefyd fel wrth ymchwilio a datblygu breichiau bionig, fel fy rhai i. Clywais fod gwyddonwyr yn ceisio cyfuno dysgu peirianyddol a llawdriniaeth feddygol i helpu i gael mwy o derfynau nerfau i gysylltu â braich bionig. Gallai hyn olygu yn y dyfodol y byddaf yn gallu gwneud tasgau cymhleth gyda fy mysedd, fel canu'r ffliwt neu'r piano, a hynny i gyd diolch i'r datblygiad mewn technoleg.
Yussef: Waw! Mae hynny'n gwneud i mi deimlo mor gyffrous am y dyfodol. Nawr mae'n bryd i chi roi cynnig arni.
Tilly: Dechreuwch gan ddilyn y camau yn fy ngweithgaredd codi llaw ond wedyn beth am geisio ei gael i adnabod symudiadau eraill?
Yussef: Byddwch yn greadigol a meddwl am syniadau eich hunain.
Y ddau: Hwyl fawr!
Sut mae cwblhau’r gweithgaredd
Lawrlwythwch yr adnoddau. documentLawrlwythwch yr adnoddau
Lawrlwythwch y cyfarwyddiadau i athrawon a'r map cwricwlwm.

Hyfforddi model. External LinkHyfforddi model
Hyfforddwch fodel dysgu peirianyddol gan ddefnyddio adnodd dysgu peirianyddol micro:bit.

Nodiadau i athrawon ar yr arolwg iard chwarae
- I gwblhau’r gweithgaredd arolwg hwn, bydd angen y cyfarwyddiadau defnyddiol i athrawon arnoch chi.
- Mae’r gweithgaredd hwn yn wers Cyfrifiadureg/TGCh yn bennaf a fydd yn adeiladu ar y themâu a’r syniadau o’r sesiynau Tracio ein gweithgaredd ac yn edrych ychydig yn fanylach ar ddysgu peirianyddol a sut mae’n gweithio. Bydd disgyblion yn cael eu cyflwyno i adnodd dysgu peirianyddol ar-lein sydd wedi cael ei greu gan Sefydliad Addysg Micro:bit.
- Byddant yn dysgu/cael eu hatgoffa bod gan y micro:bit synhwyrydd parod, sef y cyflymydd y gellir ei ddefnyddio i fesur pan fydd y micro:bit yn cael ei symud i gyfeiriadau gwahanol. Byddant hefyd yn dysgu sut i greu eu model dysgu peirianyddol eu hunain a fydd yn gallu adnabod y gwahaniaeth rhwng symudiadau penodol.
- Bydd y gweithgaredd hwn yn helpu disgyblion i ddeall rhai o egwyddorion sylfaenol deallusrwydd artiffisial ac yn rhoi’r wybodaeth sydd ei hangen arnynt i fod yn wybodus ac i allu gwneud penderfyniadau da am ddefnyddio technoleg newydd. Mae’n cynnig syniadau positif ar gyfer defnyddio technoleg deallusrwydd artiffisial yn gynhwysol a gallai annog disgyblion i feddwl am sut y gallai deallusrwydd artiffisial helpu i ddatrys problemau’r byd go iawn.
Pynciau sy’n cael sylw
- Gwyddoniaeth: Defnyddio offer i fesur a chofnodi data; Casglu data a’i ddefnyddio i ateb cwestiwn gwyddonol.
- Mathemateg a Rhifedd: Darllen a dehongli data ar ffurf tabl, siartiau a graffiau.
- Dylunio a Thechnoleg: Profi gallu cynnyrch i gyflawni briff dylunio a/neu ddatrys problem.
- ABaCh/Addysg Rhyw a Pherthnasoedd/Iechyd a Lles: Preifatrwydd a diogelwch data; Gwerthuso gwybodaeth ddigidol – cywirdeb, gonestrwydd a hygrededd.
- Cyfrifiadureg/TGCh: Defnyddio gwahanol fathau o fewnbwn ac allbwn gan gynnwys synwyryddion; Cofnodi, storio, trefnu a dadansoddi data; Defnyddio technoleg yn gyfrifol ac yn ddiogel - gweler ABaCh/Addysg Rhyw a Pherthnasoedd/Iechyd a Lles.
Awgrymiadau o amcanion dysgu
- Cyflwyniad a chynllunio: Deall bod synwyryddion yn gallu trosglwyddo data mewn amser real i raglen sy’n cael ei storio ar ddyfais gyfrifiadurol (Cyfrifiadureg/TGCh).
- Archwilio a hyfforddi: Dysgu sut y gellir defnyddio data i greu model y gellir ei ddefnyddio wedyn i gynrychioli'r byd go iawn; Deall bod system dysgu peirianyddol deallusrwydd artiffisial yn defnyddio model i'w helpu i wneud penderfyniadau am ddata newydd (Cyfrifiadureg/TGCh).
- Trafodaeth: Defnyddio’r hyn maen nhw’n ei ddysgu am gasglu a phrosesu data i wneud penderfyniadau gwell am dechnoleg; Datblygu hyder wrth ddarllen a dehongli data ar ffurf graffiau a thablau (Cyfrifiadureg/TGCh/Mathemateg).
Awgrymiadau o weithgareddau ymestynnol
- Gwyddoniaeth: Dysgu mwy am strwythur ffisegol y llaw a’r fraich drwy edrych ar belydrau-X a diagramau; Archwilio mecaneg codi llaw a chlapio drwy arsylwi gweithgaredd y cyhyrau a’r cymalau; Defnyddio’r cyflymydd micro:bit a’r adnodd dysgu peirianyddol i archwilio agweddau eraill ar y corff dynol e.e. symudiadau’r coesau wrth redeg, cerdded a neidio.
- ABaCh/Addysg Rhyw a Pherthnasoedd/Iechyd a Lles: Adolygu dealltwriaeth o ddata personol a phreifat a sut i’w gadw’n ddiogel; Trafod materion sy’n ymwneud â chydsyniad wrth ddarparu data i offer, llwyfannau a chwmnïau ar-lein – darllen drwy hysbysiadau caniatâd data enghreifftiol (e.e. hysbysiad cwcis) a chreu eu fersiynau cliriach eu hunain; Dysgu sut gall cadw data personol yn ddienw gefnogi preifatrwydd a diogelwch data wrth barhau i ganiatáu i’r data gael ei ddefnyddio.
- Dylunio a Thechnoleg: Dylunio teclyn neu ddyfais sy’n defnyddio’r model dysgu peirianyddol rydych chi wedi’i greu; Ystyried sut y gellid ychwanegu deallusrwydd artiffisial a modelau dysgu peirianyddol at ddyfeisiau a systemau presennol – pa fath o ddata hyfforddi fyddai ei angen arno – e.e. sut i wneud y cwpan perffaith o siocled poeth.
- Cyfrifiadureg/TGCh: Trafod sut mae dysgu peirianyddol a deallusrwydd artiffisial yn newid y ffordd rydyn ni’n defnyddio technoleg – gan ddefnyddio enghreifftiau cyfarwydd; Archwilio’r materion sy’n ymwneud â ‘bylchau’ mewn data hyfforddi a sut gallai hyn wneud model sy’n rhagfarnllyd neu’n anghywir – edrych ar rai senarios ac enghreifftiau go iawn.

Rhagor o adnoddau BBC micro:bit - arolwg iard chwarae
Beth nesaf? videoBeth nesaf?
Mwynhewch ddewis gweithgareddau ymestynnol gyda’ch dosbarth ar ôl i chi gwblhau’r arolwg iard chwarae.

Geirfa ar gyfer yr arolwg iard chwarae
Geirfa ddefnyddiol i gynyddu eich hyder wrth addysgu saith gweithgaredd BBC micro:bit - arolwg iard chwarae.

Canllaw i athrawon a’r adnoddau i’w lawrlwytho
Popeth sydd angen ei wybod am yr arolwg iard chwarae, a'r holl adnoddau dysgu sydd ar gael i'w lawrlwytho.
