Vita vya Ukraine: Putin hadanganyi kuhusu matumizi ya silaha za nyuklia, EU yasema

Moja kwa moja

1. 25 Septemba 2022Shambulio la bomu la kujitoa muhanga laua mmoja Somalia

   Kumetokea shambulio la bomu la kujitoa mhanga katika kambi ya kijeshi katika mji mkuu wa Somalia Mogadishu.

   Askari mmoja aliuawa na wengine sita kujeruhiwa. Baadhi ya vyombo vya habari vya ndani vilisema kumekuwa na idadi kubwa zaidi ya majeruhi.

   Kundi la wanajihadi, Al Shabab, lilisema lilitekeleza shambulio hilo. Imekuwa chini ya shinikizo la kijeshi katika wiki za hivi karibuni.

   Kuna ripoti kwamba mshambuliaji wa kujitoa mhanga alijifanya mwanajeshi na kujiunga na wanajeshi walipokuwa wakifungua kituo cha kijeshi katika mji mkuu wa Somalia Mogadishu.

   Baadhi yao walikuwa waajiriwa wapya kwa jeshi. Kisha vilipuzi vililipuliwa. Shambulio hilo lilifanywa haraka na Al Shabab.

   Kundi hilo la kijihadi hivi karibuni limekuwa chini ya shinikizo la kijeshi ambalo ni nadra. Serikali inayoungwa mkono na wanamgambo kwa usaidizi wa anga kutoka kwa walinda amani wa kimataifa wamechukua tena eneo kutoka kwa kundi lenye uhusiano na al Qaeda katika mikoa ya Hiiraan na Galgudud.

   Baadhi ya wachambuzi wa mambo wanadokeza kuwa kudhibitiwa kwa Al Shabab kunaweza kusababisha mashambulizi zaidi ya mabomu.

2. 25 Septemba 2022Eliud Kipchoge avunja rekodi yake ya dunia ya mbio za marathon mjini Berlin

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Bingwa wa Olimpiki mara mbili Eliud Kipchoge amevunja rekodi yake ya dunia ya mbio za marathon katika mbio za Jumapili mjini Berlin.

   Mkenya huyo mwenye umri wa miaka 37 alivuka mstari katika muda wa saa mbili, dakika moja na sekunde tisa, na kushinda kwa sekunde 30 rekodi yake ya awali, aliyoweka miaka minne iliyopita katika mji mkuu wa Ujerumani.

   Hapo awali alikuwa amechukua dakika moja na sekunde 20 kutoka kwa rekodi ya mwenzake Dennis Kimetto ya 2014 ya 2:02.57 mjini Berlin.

   Kipchoge alikuwa amepunguza uwezekano wake wa kuweka rekodi ya dunia katika maandalizi hayo.

   "Nimefurahishwa na maandalizi yangu na nadhani nilikuwa na kasi kwa sababu ya kazi ya pamoja.

   Kila kitu kinategemea kazi ya pamoja," alisema. "Kinachonipa motisha ni mimi na familia yangu tunataka kuwatia moyo vijana.

   Mchezo unaunganisha watu na hilo ndilo linalonipa motisha." Katika siku moja ya mawingu mjini Berlin, Kipchoge, ambaye sasa ameshinda marathoni 15 kati ya 17 za kazi zake, alikimbia nusu ya kwanza ya mbio za maili 26.2 kwa dakika 59, sekunde 51, na kuzua mawazo kwamba anaweza kuwa mkimbiaji wa kwanza kuvunja rekodi ya saa mbili.

3. 25 Septemba 2022Kimbunga Ian chachelewesha jaribio la roketi ya Nasa kwenda mwezini

   

   Jaribio la roketi yenye nguvu zaidi kuwahi kutokea katika NASA umecheleweshwa kutokana na dhoruba ya kitropiki ambayo inaweza kuwa kimbunga.

   Roketi ya Artemis I Moon ilitarajiwa kurushwa kutoka Kituo cha anga cha Kennedy, huko Florida, Jumanne.

   Lakini jimbo la Marekani linakabiliwa na tishio la kimbunga huku dhoruba ya kimbunga Ian ikiimarika na inaweza kukaribia Florida mapema wiki ijayo kama kimbunga kikubwa.

   Uzinduzi wa roketi hiyo tayari ulikuwa umeahirishwa mara mbili.

   Chombo cha mfumo wa Anga (SLS) limeundwa ili kuwatuma wanaanga na vifaa vyao kurudi Mwezini baada ya kukosekana kwa miaka 50.

   Jaribio lake la kwanza halikufaulu mwishoni mwa Agosti kutokana na hitilafu za kiufundi, wakati jaribio la pili mwanzoni mwa Septemba lilitatizwa na kuvuja kwa mafuta.

   Uamuzi wa iwapo roketi hiyo itarejeshwa kwenye eneo lilipoundwa unastahili kuchukuliwa na timu ya Artemis I siku ya Jumapili.

   Hatua hii itakuwa "kuruhusu ukusanyaji wa data zaidi na uchambuzi," NASA ilisema.

4. 25 Septemba 2022Korea Kaskazini yarusha kombora linaloshukiwa kuwa la balistiki

   

   Chanzo cha picha, KCNA VIA REUTERS

   Korea Kaskazini imerusha kombora linaloshukiwa kuwa la balistiki katika pwani yake ya mashariki, likiwa ni jaribio lake la kwanza kujulikana tangu Juni, maafisa wa jeshi la Korea Kusini wamesema.

   Hatua hiyo Ilikuja baada ya shehena ya ndege ya Marekani kuwasili Korea Kusini kushiriki katika mazoezi ya pamoja, na kabla ya ziara iliyopangwa ya Makamu wa Rais Kamala Harris.

   Seoul ilisema uzinduzi huo ulikuwa "kitendo cha uchochezi mkubwa". Umoja wa Mataifa unapiga marufuku Korea Kaskazini kufanya majaribio ya silaha za balistiki na nyuklia.

   Jeshi la Korea Kusini lilisema liligundua kombora la masafa mafupi lililorushwa mapema saa 07:00 kwa saa za huko (11:00 GMT) karibu na Taechon, zaidi ya kilomita 100 (maili 60) kaskazini mwa Pyongyang.

   Ilisema iliruka takriban kilomita 600 kwenye mwinuko wa kilomita 60. "Jeshi letu liko tayari na linashirikiana kwa karibu na Marekani huku likiimarisha ufuatiliaji na umakini," ilisema taarifa yake.

   Walinzi wa pwani wa Japan walithibitisha tukio hilo, na kuonya meli "kuwa macho". Waziri wa ulinzi wa Tokyo Yasukazu Hamada alisema kuwa kombora hilo lilifikia urefu wa zaidi ya kilomita 50, likianguka kwenye maji kutoka pwani ya mashariki ya Korea Kaskazini, na nje ya eneo la kipekee la kiuchumi la Japan.

   Unaweza kusoma;

   Urusi na Korea Kaskazini: kwa nini Putin na Kim wanaimarisha uhusiano wao?

   Baba ambaye alitoa watoto wake watatu kwa serikali ya Korea Kaskazini

5. 25 Septemba 2022Vita vya Ukraine: Mamia wakamatwa huku maandamano ya Urusi yakiendelea

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Mamia ya watu wamekamatwa na mamlaka huku maandamano ya kupinga "uhamasishaji wa sehemu" mpya wa Urusi yakiendelea kote nchini, shirika huru la kutetea haki za binadamu limesema.

   OVD-Info lilisema watu 724 walikamatwa katika miji 32 tofauti siku ya Jumamosi.

   Maandamano makubwa yamezuka tangu Rais Vladimir Putin atangaze mpango wa kuandaa watu 300,000 kupigana nchini Ukraine.

   Mikutano isiyoidhinishwa imepigwa marufuku chini ya sheria ya Urusi. Lakini hatua ya Bw Putin kuwaandikisha raia jeshini imezua maandamano makubwa katika maeneo ya mijini, huku zaidi ya watu 1,000 wakikamatwa kwenye maandamano mapema wiki hii.

   Huko Moscow, shirika la habari la AFP liliripoti kushuhudia muandamanaji mmoja akipiga kelele "sisi si lishe ya mizinga" huku akikamatwa na maafisa.

   Na huko St Petersburg, mji wa pili wa Urusi, mtu mmoja aliwaambia waandishi wa habari: "Sitaki kwenda vitani kwa Putin." Natalya Dubova mwenye umri wa miaka sabini aliliambia shirika la habari la AFP kwamba alipinga vita hivyo na kukiri kuwa "anahofia vijana" kuamriwa kuwa mstari wa mbele.

   Baadhi ya waliokamatwa siku ya Jumamosi waliripoti kukabidhiwa karatasi za rasimu na kuamriwa kuripoti katika vituo vya kuajiri huku wakishikiliwa na maafisa wa usalama.

   Kremlin ilitetea kitendo hicho mapema wiki hii, ikisema "si kinyume cha sheria".

   Unaweza kusoma;

   Putin atafaidika vipi na kupoteza nini kutokana na usajili wa wanajeshi wa ziada?

   Mzozo wa Ukraine: Jinsi wanajeshi wa Ukraine walivyowazidi nguvu wale wa Urusi katika mashambulizi

6. 25 Septemba 2022Vita vya Ukraine: Putin hadanganyi kuhusu matumizi ya silaha za nyuklia, EU yasema

   

   Chanzo cha picha, SHUTTERSTOCK

   Umoja wa Ulaya lazima uchukulie vitisho vya Vladimir Putin kwa uzito kwamba anaweza kutumia silaha za nyuklia katika mzozo wa Ukraine, Mkuu wa sera za kigeni wa umoja huo amesema.

   Josep Borrell alimwambia mwandishi wa BBC Lyse Doucet kwamba vita vimefikia "wakati hatari".

   Matamshi yake yanakuja wakati Urusi inaanza uhamasishaji wa sehemu na kuhamia mikoa minne ya Ukraine.

   Bw Putin amekabiliwa na vikwazo katika uwanja wa vita, huku vikosi vyake vikirudishwa nyuma na mashambulizi ya kukabiliana na Ukraine.

   "Hakika ni wakati hatari kwa sababu jeshi la Urusi limebanwa, na majibu ya Putin - kutishia kutumia silaha za nyuklia - ni mabaya sana," Bw Borrell alisema.

   Miezi saba tangu uvamizi wa Urusi nchini Ukraine uanze, wachambuzi wanakubali kwamba vikosi vya Rais Putin viko nyuma, lakini alisema "suluhisho la kidiplomasia" lazima lifikiwe, ambalo "linahifadhi mamlaka na uadilifu wa eneo la Ukraine".

   Vinginevyo, tunaweza kumaliza vita, lakini hatutakuwa na amani, na tutakuwa na vita vingine," alisema.

   Katika hotuba yake isiyo ya kawaida kwa taifa mapema wiki hii, Bw Putin alisema nchi yake ina "silaha mbalimbali za uharibifu" na "itatumia njia zote zinazopatikana kwetu", na kuongeza: "Sidanganyi."

   Unaweza kusoma;

   Fahamu aina ya watu watakao jumuishwa kwenye jeshi la Urusi

   Je, nchi ndogo kama Ukraine itaweza kweli kuishinda nchi yenye 'nguvu kubwa' kama Urusi?

7. 25 Septemba 2022Habari za asubuhi na karibu katika taarifa zetu za moja kwa moja