Somaliland oo 3 maalmood u qabatay "dadka ajnabiga ah" ee sharci darrada ku jooga

Tebin toos ah

1. 30 Abriil 2025Askarayn khasab ah oo laga soo sheegayo gobolka Oromia ee Itoobiya

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Wararka ka imaanaya Itoobiya ayaa sheegaya in meelo ka mid ah dalka uu ka socdo hawlgal si khasab ah dhallinyarada loogu askaraynayo, sida laga soo xigtay dadka deegaanka Oromia.

   Wararka qaar waxay sheegayaan in ay jiraan dad dhaawacyo aay soo gaareen markii la qabanayey, ayadoo qaarna ayba dhinteen.

   BBC ayaa booqatay mid ka mid ah goobaha dhallinyaradaas la askaraynayo lagu hayo, taasoo ah dhisme ay dawladdu leedahay, waxaana ay halkaas ku aragtay dhallinyaro badan oo hool la iskugu keenay.

   Afaafka hore ee hoolka ayaa xarig lagu gooyey si aan looga talaabin, ayadoo qofkii doonaya inuu xarigga ka gudbo uu sii marayo rag ku labisan dareeska ciidanka Oromia oo halkaas ilaalinaya.

   Hoolka dibaddiisa ayaa waxaa tuban carruurta aabayaal halkaa ku jira iyo xaasas raggii qabay khasab lagu askareeyey.

   Iskuday ay BBC kula xiriirtay maamulka Oromia si wax looga weydiiyo askaraynta ayaan suurto galin, ilaa iyo haddeerna kama aysan hadlin maamulka gobolka iyo kan dawladda federaalka.

2. 30 Abriil 2025Ukraine oo u diyaar garowday inay heshiis dhanka macdanta ah la gasho Maraykanka

   

   Sarkaal sare oo ka tirsan dowlada Ukraine ayaa BBC u sheegay in dalkiisa uu diyaar u yahay inuu heshiis muhiim ah oo macdanta ah la saxiixdo Mareykanka, inkasta oo aysan weli jawaab rasmi ah ka helin Washington, sida laga soo xigtay saraakiil sare.

   Heshiiska qabyada ah oo ay BBC-du heshay ayaa soo jeedinaya in la sameeyo sanduuq maalgashi oo wadajir ah oo u dhexeeya dowladaha Maraykanka iyo Ukraine, si loo sahamiyo, loogana soo saaro macdanta naadirka ah ee Ukraine.

   Wariyaha BBC-da Jon Donnison ayaa sheegay dukumiintiyo hore loo faafiyay ay soo jeedinayeen in heshiiska ay ku jiri karaan xuquuqda uu Maraykanku u leeyahay isticmaalka kaabayaasha tamarta ee Ukraine, sida saliidda, gaaska, iyo macdanta qaaliga ah.

   Heshiiska ayaa la qorsheeyay in la saxiixo bishii Febraayo, laakiin wadahadalada ayaa burburay ka dib xiisad u dhaxeysay madaxweyne Trump iyo Zelensky.

3. 30 Abriil 2025Somaliland oo 3 maalmood u qabatay "dadka ajnabiga ah" ee sharci darrada ku jooga

   

   Xigashada Sawirka, Hargeisa Press

   Xukuumadda Somaliland ayaa soo saartay amar faraya “dadka ajnabiga ah ee aan haysan sharciga dalka” inay isaga baxaan muddo seddex maalmood gudahood ah.

   Muddada ayaa ka bilaabanaysa maanta oo 30ka Abriil ah ilaa iyo 2da Maajo.

   Qoraal ay dawladdu soo saartay ayaan lagu faahfaahin saababta go’aankan loo qaatay, waxaana laamaha amniga looga codsaday inay amarka “sidiisa u fuliyaan”.

   Somaliland ayaa waxaa ku nool dad ka soo jeeda gobolka oo ay ku jiraan tiro ah Soomaali ka soo jeeda koofurta, kuwaasoo Somaliland ay u aragto in ay ajnabi yihiin.

   Sidoo kale waxaa ku nool dad Itoobiya u dhashay oo xudduudda ka soo galay ayagoo aan haysan wax dukumenti ah, mana aha markii ugu horreysay ee ay Somaliland amar noocan ah soo saarto.

4. 30 Abriil 2025Boqolaal askarta DRC ka tirsan oo magangelyo weydiistay Qaramada Midoobay

   

   Xigashada Sawirka, EPA-EFE/REX/Shutterstock

   Boqolaal askari oo ka tirsan ciidamada Congo iyo saraakiil booliis ah oo magangalyo u raadsaday xarun Qaramada Midoobay ay ku leedahay magaalada Goma tan iyo markii laga qabsaday magaalada bari bishii Janaayo ayaa loo wareejinayaa Kinshasa, guddiga caalamiga ah ee Laanqeyrta Cas ayaa Arbacada maanta ah sidaas sheegay.

   ICRC waxay sheegtay in askarta iyo booliiska aan hadda hubaysnayn iyo qoysaskooda ay ka soo gelbinayaan aagga howlgalka nabad ilaalinta ee MONUSCO ilaa caasimadda Kongo ooay gaynayaan.

   Sida laga soo xigtay MONUSCO, ilaa 1,400 qof - oo u badan askar - ayaa u qaxay xerada Goma ilaa dabayaaqadii bishii Janaayo.

   "Marka la eego qallafsanaanta hawlgalka iyo khatarta la xiriirta, ICRC waxay ku baaqaysaa in la ixtiraamo sharciga caalamiga ah ee bani'aadamnimada iyo isla xisaabtanka dhammaan dhinacyada ay khuseyso," sida lagu sheegay bayaan la soo saaray.

   M23 ayaa tan iyo bishii Jannaayo waxa ay haysataa laba magaalo oo waaweyn oo Congo ka tirsan, iyadoo colaadda daba dheeraatay, ee salka ku haysa xasuuqii Rwanda iyo halganka loogu jiro gacan ku haynta kheyraadka baaxadda leh ee Kongo, ay sii kordhayaan.

   Si kastaba ha ahaatee, Rwanda ayaa beenisay eedeymaha ah inay taageerto jabhadda M23 oo ay hubayso, iyadoo sheegtay in ciidamadeedu ay iska difaacayaan ciidamada Congo iyo kooxo kale kale.

5. 30 Abriil 2025Madaxa Qaramada Midoobay oo ku baaqay in xal waara loo dhex dhigo Israa'iil iyo Falastiin

   

   Xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres ayaa Talaadadii ku booriyay dalalka inay “xaqiijiyaan xal waara oo laba dawladood ah” oo u dhexeeya Israa’iil iyo Falastiin ka hor shirka caalamiga ah ee la qabanayo bisha Juun.

   "Waxaan ku boorrinayaa dalalka xubnaha ka ah inay ka gudbaan heshiiska, oo ay si hal-abuur leh uga fikiraan tillaabooyinka ay qaadi doonaan si loo gaaro xal macquul ah oo laba dowladood ah sida ugu dhaqsaha badan," ayuu Guterres u sheegay shirka Golaha Ammaanka.

   Faransiiska iyo Sacuudiga ayaa ka qeyb galaya kulanka ka dhacaya Qaramada Midoobay bisha Juun.

   "Ujeedadayadu waa caddahay: in aan qaadno tillaabooyin ku wajahan aqoonsiga Falastiin isla markaana aan caadi ka dhigno xiriirka aan la leenahay Israa'iil," Wasiirka arrimaha dibadda Faransiiska Jean-Noel Barrot ayaa sidaas u sheegay golaha ammaanka.

   “Sidaan ayaan awood ugu yeelan doonnaa in aan sugno ammaanka Israa’iil iyo is dhexgalka gobolka, annagoo ka jawaabayna rabitaanka sharciga ah ee Falastiiniyiinta ee ah in ay helaan dowlad u gaar ah,” ayuu yiri.

   Waxa uu intaa ku daray in qorshaha lagu hirgelinayo xalka labada dawladood ee guusha leh uu sidoo kale u baahan yahay kooxda Xamaas inay hubka dhigaan, isaga oo muujiyay dawlad lagu kalsoonaan karo oo ka jirta Marinka Qasa oo aaney ku jirin Xamaas iyo dib u habeyn lagu sameeyo maamulka Falastiiniyiinta.

   Qaramada Midoobay ayaa muddo dheer ku talinaysay in la helo xal laba dawladood ah oo wadaago xuduud isla markaana si nabad ah ku wada noolaadan.

6. 30 Abriil 2025Maxaa wiilkan ka oohiyay habeenka arooskiisa?

   

   Xigashada Sawirka, Sadiiq Cabdinaasir

   Waxaa baraha buslshada aad looga hadal hayaa wiil ku ooyay xafladdii arooskiisa, waxay dadka ka doodayaan sababta uu u ilmeeyay iyagoo qaarkood leh wuxuu u ooyay "jaceylka uu xaaskiisa u qabo".

   Muuqaal yar oo laga soo duubay xaflada ayaa lagu arkayay wiilka caruuska ah oo ilmeeynaya ayna illinta ka tirtireeyso gabadha caruusadda ah.

   Halkaani ka aqriso sheekada oo BBC-du ay horey u baahisay

   Maxaa wiilkan ka oohiyay habeenka arooskiisa?

7. 30 Abriil 2025Somaliland iyo Puntland oo maxaabiis is dhaafsanaya

   

   Xigashada Sawirka, FACEBOOK

   Maamulka Puntland ayaa sii daayay maxaabiis ka soo jeedda Somaliland oo ku jiray jeelasha maamulkaas, kuwaas oo gaaraya ilaa 15 maxbuus.

   Diyaarad sidda maxaabiistaan oo ku sii jeeda Hargeysa ayaa ka duushay magaalada Garoowe, iyadoo wararku ay sheegayaan in marka ay soo laabanayso diyaaraddu ay soo qaadi doonto maxaabiis dhanka Puntland ka soo jeedda oo gaaraysa 11 maxbuus oo Somaliland ay horey ugu qabatay dagaalkii ka dhacay Laascaanood.

   Sida muuqata Puntland iyo Somaliland ayaa is dhaafsanaya maxaabiistaan ay horey ukala qabsadeen, waxaana arrintaan ay ku timid wadahadal dhex maray labada dhinac.

8. 30 Abriil 2025Qiso la yaab leh oo ka soo baxday hogaamiyihii hore ee Al-Qaacida Usama Bin Laden

   

   Sideed dareemi lahayd haddii xilliga cashada uu "kuu soo martiyo" qofka loogu doonista badan yahay adduunka?

   Ninkaasi waxaa uu ahaa hogaamiyihii Al-Qaacida Usama Bin Laden, waxaana gurigii lagu martigelinayay xagaagii 2010 uu ku yaallay gobolka Waziristan oo ah gobolka ay dagaan qabaa’ilka Pakistan.

   Hal sano oo kaliya ka dib martiqaadkan, Usama bin Laden ayaa May 2, 2011 lagu dilay hawlgal ay ciidamada badda Maraykanku ka fuliyeen magaalada Abbottabad, Pakistan.

   Sanad ka dib dhimashadiisii, 2012, BBC waxay daabacday sheeko gaar ah oo ku saabsan labadan qof ee Waziristan ay uga sheekaynayeen taasi oo ku saabsan markii Usama bin Laden lagu casuumay gurigooda, laakiin dadkii martiqaadka sameynayay xilligaasi ma aysan aqoon cidda martida u ah.

   Halkaan ka sii aqri:Qiso la yaab leh oo ka soo baxday hogaamiyihii hore ee Al-Qaacida Usama Bin Laden

9. 30 Abriil 2025Dowladda Pakistan oo heshay xog sir ah oo ku saabsan weerar milatari oo Hindiya ay qorsheynayso

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Dowladda Pakistan ayaa saaka ku dhawaaqday inay heshay "xog sir ah oo lagu kalsoonaan karo" oo muujinaysa in Hindiya ay qorsheynayso weerar milatari waqti dhow, kaasoo ah jawaab ay uga falcelinayso weerar dhimasho sababay oo toddobaadkii hore ka dhacay Kashmir qaybta ay Hindiya maamusho.

   Hadalkaan ayaa yimid kadib markii Ra’iisul Wasaaraha Hindiya, Narendra Modi, uu milatariga siiyay “fasax ay ku falcelin karaan” si ay uga jawaabaan weerarka ka dhacay Kashmir, oo uu Pakistan ku eedeeyay.

   Wasiirka Difaaca Pakistan, Khawaja Muxammad Asif, ayaa horey ugu sheegay wakaaladda wararka ee Reuters inuu weerar milatari oo ay Hindiya ay dooneyso in ay ku qaaddo Pakistan.

   Asif ayaa sidoo kale ku sheegay wareysi uu ku bixiyay xafiiskiisa Islamabad in Pakistan ay heegan sare ku jirto, balse aysan adeegsan doonin hubkeeda nukliyeer-ka ah illaa ay timaaddo “hanjabaad toos ah oo jiritaankeeda halis gelinaya.”

   "Pakistan waxay haysaa xog sir ah oo lagu kalsoonaan karo oo muujinaysa in Hindiya damacsan tahay inay qaaddo weerar milatari 24 ilaa 36 saacadood ee soo socda, iyadoo dhacdadii Pahalgam u adeegsanaysa marmarsiinyo aan sal lahayn," ayuu ku yiri Wasiirka Warfaafinta Pakistan, bayaan uu soo saaray Talaadada shalay.

10. 30 Abriil 2025Mareykanka oo ku faanay in boqollaal duqeymo dhanka cirka ah uu ka gaystay Yemen

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Ciidamada Mareykanka ayaa duqeeyay in ka badan 1,000 bartilmaameed oo Yemen ku yaalla tan iyo markii Washington ay billowday ololaheeda xooggan ee ka dhanka ah kooxda Xuutiyiinta ee Yemen bartamihii bishii Maarso, Pentagon-ka ayaa ku dhawaaqay hadalkaan.

    Tan iyo markii uu dagaalka ka qarxay Marinka Qasa, kooxda ayaa qaaday tobanaan weerar oo gantaallo ah oo ka dhan ah Israa’iil iyo maraakiib ku sugan badda cas oo ay sheegtay inay xiriir la leeyihiin.

    Mareykanka ayaa weeraradaas Xuutiyiinta ku dhawaad ​​maalin walba waxa uu kaga jawaabaa duulaan uu ku hayo deegaanada Xuutiyiinta.

    Ka dib ku dhawaaqista Pentagon-ka, Wasaaradda Difaaca ee Britain ayaa sheegtay xalay in ciidamada Britain iyo Mareykanka ay ka qeybqaateen howlgal militari oo wadajir ah oo ka dhacay Yemen Talaadadii.

    Weerarka ayaa sida warbixinta lagu sheegay la qaaday xilli habeen ah, oo dhaqdhaqaaqa dadka rayidka ah uu yaryahay. Diyaaradda weerarka qaadday ayaa sidoo kale la sheegay in ay soo laabatay iyadoo bed-qabta.