TOOS, Maraakiib ka gudubtay marinka Hormuz xilli uu Mareykanka sheegay inuu xayiraad ku so rogay iyo Shiinaha oo go’doominta Trump ku tilmaamay mid 'khatar ah'

Tebin toos ah

1. 2 Daqiiqadood ka horLabo Markab oo laga leeyahay Iran oo ka baxay dekeddaha iyaga oo ku gacan-seyray go’doominta

   

   Xigashada Sawirka, bbc

   Xogta raadraaca maraakiibta ee ay falanqeeyeen BBC Verify ayaa muujisay caddeymo dheeraad ah oo sheegaya in maraakiib ay ka baxayaan dekedaha Iran, iyadoo muuqata inay ka hor imanayaan islamarkana ku gacan-seyrayaan xannibaadda badda ee Mareykanka.

   Markabka xamuulka qaada ee lagu magacaabo Ashkan3 ayaa u muuqda inuu ka baxay agagaarka dekedda Chabahar Port 13-kii Abriil, isagoo aan wadin wax xamuul ah. Hadda wuxuu u socdaalayaa dhanka bari, meel u dhow Pakistan.

   Markab kale oo konteenarro qaada, oo la yiraahdo Shabdis, ayaa isna ka baxay agagaarka dekedda Chabahar isla taariikhdaas, sidoo kalena wax xamuul ah ma uusan wadin. Kadib markii xannibaadda Mareykanku dhaqan gashay, wuxuu bilaabay inuu u socdo dhanka bari, wuxuuna hadda ku dhow yahay Hindiya, isagoo diraya xog muujinaysa in uu ku wajahan yahay Zhuhai ee Shiinaha.

   Midkoodna maraakiibtan ma aysan ka tallaabin marin-biyoodka Strait of Hormuz kadib markii xannibaaddu bilaabatay.

   Labada markabba waxay hoos tagaan calanka Iran.

2. 18 Daqiiqadood ka horUrurka Xisbullah oo heegay in ay weerareen 13 deegaan oo Israa’iil ku yaalla

   Wadahadallada u dhexeeya Israel iyo Lubnaan ayaa wali socda.

   Dhanka kale, kooxda Hezbollah ayaa sheegtay inay gantaallo ku beegsatay 13 degsmo oo ku yaalla waqooyiga Israel.

   Kooxdu waxay sheegtay in weerarradaasi ay sii socon doonaan ilaa ay joogsadaan weerarrada ay ku tilmaantay kuwa Mareykanka iyo Israel.

   Horaantii, afhayeen u hadlay ciidanka Israel (IDF) ayaa sheegay in ciidamada Israel ay filayaan koror ku yimaada weerarrada Hezbollah, xilli ay bilaabanayaan wadahadallada u dhexeeya Lubnaan iyo Israel ee ka socda Mareykanka.

3. 36 Daqiiqadood ka horRubio ayaa sheegay in wadahadalada Israel iyo Lubnaan ay yihiin fursad taariikhi ah

   

   Xigashada Sawirka, AFP via Getty Images

   Markii ugu horreysay muddo tobanaan sano ah, safiirrada u fadhiya Mareykanka ee Israel iyo Lubnaan—dalal aan lahayn xiriir diblomaasiyadeed—ayaa ku kulmaya Washington, iyadoo dad badani rajeynayaan in tani ay gogol xaarto xabbad-joojin dagaalka ka socda halkaas, halkaas oo Israel ay kula dagaallamayso kooxda Hezbollah ee ay taageerto Iran.

   Si kastaba ha ahaatee, wax yar ayay dowladda Lubnaan bixin kartaa.

   Dowladdu si toos ah uguma jirto dagaalka, mana laha saameyn weyn oo ay ku yeelato Hezbollah, taas oo ay mucaaradku ku eedeeyaan inay difaacdo danaha Iran isla markaana ay Lubnaan ku jiiddo dagaallo aan la rabin.

   Dagaalkan ayaa dilay in ka badan 2,000 oo qof, sida ay sheegtay wasaaradda caafimaadka, taas oo aan kala soocin dagaalyahannada iyo rayidka, isla markaana barakiciyay shan meelood meel dadka dalka.

   Bulshooyin badan ayaa burburay, waxaana suuragal ah in dad badan aysan waligood dib ugu laaban karin guryahooda.

   Ciidamada Israel ee soo galay gudaha dalka ayaa weli wada hawlgallada dhulka, si ay u abuuraan waxa saraakiishu ku tilmaameen “aag amni” oo ku yaalla xadka, taas oo dhalisay cabsi ah in qaybo ka mid ah dalka ay sii ahaan karaan kuwo la haysto xitaa marka dagaalku dhammaado.

   Mid ka mid ah sababaha salka u ah khilaafkan waa hubka weyn ee Hezbollah. Ka dhigista kooxda hub-ka-dhigis waa dalab ka imanaya Mareykanka, Israel iyo dad badan oo Lubnaaniyiin ah, balse dowladda Beirut ma awooddo inay fuliso taas iyada oo aan oggolaansho ka helin Hezbollah, iyadoo laga cabsi qabo in isticmaalka xoog uu keeni karo rabshado.

   Taageerayaashu waxay sheegaan in Hezbollah ay tahay difaaca kaliya ee ay ka haystaan Israel, kooxda ayaana hore u sheegtay inaysan u hoggaansami doonin wax go’aan ah oo arrintan la xiriira.

4. 56 Daqiiqadood ka horTrump oo sheegay in laga yaabo in Mareykanka iyo Iran ay wadahadlaan

   

   Xigashada Sawirka, EPA

   Wadahadallada u dhexeeya Mareykanka iyo Iran ayaa laga yaabaa inay dib u bilowdaan “labada maalmood ee soo socda,” sida uu Donald Trump u sheegay wargeyska New York Post.

   “Wax ayaa dhici kara labada maalmood ee soo socda, waxaana aad u badan tahay inaan halkaas aado [Pakistan],” ayuu u sheegay wargeyska.

   Tani waxay imaanaysaa kadib kulan dhacay dhammaadkii usbuuca ee magaalada Islamabad, Pakistan, kaas oo ay ka qeyb galeen madaxweyne ku xigeenka Mareykanka JD Vance iyo afhayeenka baarlamaanka Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, iyo sidoo kale xubno kale. Wadahadalladu waxay ku dhammaadeen heshiis la’aan.

   Horaantii maanta, warbaahinta dowladda Iran ayaa sheegtay in farriimo la is dhaafsaday u dhexeeya Tehran iyo Pakistan, balse aysan jirin “wax macluumaad ah” oo ku saabsan heshiis lagu qabto wadahadallo dheeraad ah oo lala yeesho Mareykanka.

5. 2 Saacadood ka horDuqeymo iyo dagaalo wali ka sii socda Lubnaan

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Dagaallo u dhexeeya ciidamada Israel iyo kooxda Hezbollah ee gudaha Lebanon ayaa wali socda, inkastoo ay socdaan wada-hadallo ka dhacaya Washington, D.C.

   Bayaan ay soo saareen ciidamada Israel habeenkii xalay ayaa lagu sheegay inay duqeeyeen qiyaastii 150 bartilmaameed oo ay sheegeen “goobo Hezbollah leedahay” oo ku yaalla koonfurta Lubnaan 24-kii saac ee la soo dhaafay.

   Dhanka kale, Hezbollah ayaa Talaadadii soo saartay bayaano dhowr ah oo ay ku sheegtay inay gantaallo ku weerartay Israel.

   Sawirro laga qaaday koonfurta Lubnaan subaxnimadii Talaadada ayaa muujinaya meelaha ay ka dhaceen duqeymaha cirka ee Israel.

6. 2 Saacadood ka horYaa awood badan Iiraan iyo Israa'iil?

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Iraan iyo israa'iil ayaa ka mid ah wadamada dhanka awoodda militari ugu sareeya gobolka barige dhexe.

   Hadaba ayaa wood badan ,BBC ayaa su'aashan miisaan saartay iyadoo adeegsaneysa ilaha hoos ku xusan, inkastoo dal walba laga yaabo inuu leeyahay awoodo muuqda iyo kuwa qarsoon.

   Lifaaqa hoose ku dhufo si aad faahfaahinat u akhriso

   Yaa awood badan Iiraan iyo Israa'iil?

7. 2 Saacadood ka horTrump oo sheegay in Ra’iisul Wasaaraha Taliyaaniga aysan geesi ahayn

   

   Xigashada Sawirka, AFP via Getty Images

   Donald Trump ayaa si kulul u dhaliilay Ra’iisul Wasaaraha Taliyaaniga Giorgia Meloni, isagoo sheegay in aysan muujin “geesinimo” ku aaddan dagaalka Iran, sida ay soo weriyeen warbaahinta Talyaaniga.

   Trump ayaa u sheegay wargeyska Corriere della Sera: “Waan ka naxay iyada. Waxaan u haystay inay geesi tahay, balse waan qaldamay,” isagoo sidoo kale ku eedeeyay inay rabto “in Maraykanku shaqada u qabto iyada.”

   Dhaliishani waxay timid kadib markii Meloni ay hore u sheegtay in hadalladii Trump ee ku saabsanaa Pope Leo ay ahaayeen “kuwa aan la aqbali karin.”

   Isaga oo ka jawaabaya, Trump ayaa yiri: “Iyadu waa tan aan la aqbali karin, sababtoo ah dan kama laha inay Iiraan hesho hub nukliyeer ah, waxayna horey u sheegtay in Iran ay si fudud u weerari karto taliyaaniga haddii ay fursad hesho.”

8. 3 Saacadood ka horwasaaradda arrimaha dibadda Israa'iil "Wax heshiis ammaan ah oo aan la galnay Talyaaniga ma jiro,"

   Taliyaaniga ayaa hore u sheegay inay hakiyeen heshiiskii difaaca ee kala dhexeeyay Israel.

   Ra’iisul Wasaaraha Talyaaniga Giorgia Meloni ayaa sheetgay in go’aankaasi la xiriiray “xaaladda hadda jirta,” inkastoo faahfaahin dheeraad ah aan la bixin.

   Dhinaca kale, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Israel ayaa sheegay in tallaabadaas aysan wax saameyn ah ku yeelan doonin amniga Israel. Afhayeen wasaaradeed ayaa sheegay in aysan jirin “heshiis amni oo dhab ah oo u dhexeeya Taliyaaniga iyo Israel,” balse uu ahaa kaliya “heshiis is-afgarad ah oo muddo dheer jiray” oo aan waligiis yeelan wax saameyn wax ku ool ah.

   Afhayeenku wuxuu sidoo kale ku adkeystay: “Tani ma saameyn doonto amniga Israel.”

9. 3 Saacadood ka horDalalka uu dhaqaalahoodu saameeynta ugu ba'an ku yeeshay dagaalaka iiraan

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Hay'adda lacagta aduunka ee IMF ayaa Talaadadii si weyn hoos ugu dhigtay saadaasha kobaca dhaqaalaha ee gobolka Bariga Dhexe iyo Waqooyiga Afrika, iyadoo hadda lagu qiyaasay 1.1%.

   Hoos u dhacaas ayaa lagu sababeeyay saameynta ka dhalatay dagaalka u dhexeeya Mareykanka iyo Israel ee ka dhanka ah Iran, iyo sidoo kale fiditaanka xiisadda ee gaaray dalalka Gacanka.

   Warbixinta “Qiimeynta dhaqaalaah aduunka” ee IMF waxay sheegtay in kobaca 2026 uu hoos uga dhacay 3.2% (2025) ilaa 1.1%, taasoo muujinaysa “saameynta tooska ah ee colaadda.”

   IMF ayaa hore bishii Janaayo u saadaalisay kobac dhan 3.9%, taasoo muujinaysa hoos u dhac weyn oo ku yimid aragtida dhaqaalaha.

   IMF waxay xustay in dalalka sida Iran, Ciraaq, iyo Qatar ay ka mid yihiin kuwa ugu badan ee dhaqaale ahaan ay saameyntu ku dhacday gobolka.

10. 3 Saacadood ka horMaxaan kala soconaa awoodda iyo tirada Maraakiibta ee uu Mareykanka u adeegsan karo dhaqan gelinta go'doominta Iran?

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Sida ay BBC Verify u falanqeysay, faahfaahinta sida Mareykanka uu u fulinayo xannibaadda badeed ee Iran weli si buuxda looma shaacin, balse waxaa jira tilmaamo ku saabsan awoodaha militari ee laga yaabo in la adeegsado.

    Ugu yaraan 14 markab oo dagaal oo Maraykan ah ayaa ka hawlgala Gacanka iyo Badda Carabta, sida ay sheegay machadlka badda ee Mareykanka, kuwaas waxaa ka mid ah markabka diyaaradaha qaada ee USS Abraham Lincoln iyo koox weerarada ka fuliya badaha oo ay ku jiraan ilaa 2,500 askari oo Marines iyo badmaaxiin ah.

    Sidoo kale, maraakiib quusta ayaa la rumeysan yahay in la geyn karo gobolka, inkastoo xogtaas aan si rasmi ah loo shaacin. Diyaarado milatari ayaa sidoo kale door ka qaadan kara fulinta xannibaadda, balse xogtooda si cad looma heli karo.

    Waxaa jira maraakiib kale oo dagaal oo u dhow ama loo wareejinayo gobolka kuwaas oo loo adeegsan karo taageerada hawlgalkan.

    Markabka diyaaradaha qaada ee USS George H.W. Bush, oo ay la socdaan saddex Maraakiibta wax burburisa ah, ayaa hadda ku sugan meel u dhow Namibia isagoo ku sii jeeda dhanka Bariga Dhexe.

    Sidoo kale USS Gerald R. Ford, oo ay la socdaan afar markab oo ah nooca wax burburiya ayaa ku sugan bariga Mediterranean-ka. Markabkan ayaa hore door weyn uga ciyaaray marxaladihii hore ee xiisadda u dhexeysa Israel iyo Iran, wuxuuna dhowaan ku sugnaa Greece si dayactir loogu sameeyo.

11. 4 Saacadood ka horIiraan oo shaacisay khasaaraha dhaqaale ee soo gaaray

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Iran ayaa bilaabtay qiimeyn ku saabsan khasaaraha ka dhashay dagaalka, taas oo qayb ka ah dadaal ay ku doonayso in magdhow lagu daro wada-hadallada socda.

    Sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee la xiriirta ilaalada Kacaanka Tasnim News Agency, afhayeenka dowladda Iran Fatemeh Mohajerani ayaa sheegtay in qiyaas hordhac ah ay muujinayso in khasaaruhu gaari karo ku dhawaad $270 bilyan, inkastoo tiradaasi ay weli isbeddeli karto.

    Waxay sheegtay in saraakiisha Iran ay sii wadaan qiimeynta, oo ay ku jiraan burburka dhismayaasha iyo khasaaraha dhaqaale ee ka dhashay xiritaanka warshadaha.

    Arrinta magdhowga ayaa sidoo kale lagu soo qaaday wada-hadalladii Mareykanka, sida ay sheegtay IRNA, oo soo xiganeysa hadallada Mohajerani.

    Madaxweyne ku xigeenka JD Vance ayaa hore u sheegay in wada-hadalladii ka dhacay Pakistan ay ahaayeen kuwo “muuqaal ahaan wax ku ool ah,” balse aan wax heshiis ah la gaarin.

12. 5 Saacadood ka horQatar oo beenisay inay Iran kala hadashay inay lacag ku bixiso joojinta weeraradeeda

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Qatar, Majid Al-Ansari, ayaa Talaadadii si cad u beeniyay in wax wada-hadallo ah ay dhex mareen Qatar iyo Iran oo ku saabsan bixinta lacag si loo joojiyo weerarro la sheegay inay Iran ku qaadayso dalkaas, sida ay sheegtay Reuters.

    Wuxuu ku adkeystay in dhammaan wararka arrintaas la xiriira ay yihiin kuwo aan sal lahayn.

    Al-Ansari ayaa sidoo kale shir jaraa’id ku sheegay: “Waxaa jira heer sare oo iskaashi ah oo aan la leenahay Pakistan iyo Mareykanka, waxaana dalabaadkayaga lagu gudbiyaa marinnadaas.”

13. 5 Saacadood ka horShiinaha oo ka hadlay wararka sheegaya in ay nidaamka difaaca hawada siinayaan Iiraan

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda Shiinaha, Guo Jiakun ayaa sheegay in wararka sheegaya in Shiinaha uu qorsheynayo inuu Iran siiyo nidaamyo cusub oo difaaca hawada ah ay yihiin “gebi ahaanba been abuur.”

    Wararkaas ayaa keenay in Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump uu ku hanjabo inuu ku soo rogi doono canshuur dhan 50% alaabaha Shiinaha haddii ay bixiso taageero milatari oo Tehran ah.

    “Haddii Maraykanku ku adkaysto inuu arrintan marmarsiiyo uga dhigto inuu kordhiyo canshuuraha, Shiinuhu wuxuu qaadi doonaa tallaabooyin adag oo ka jawaab ah,” ayuu yiri Guo.

    Hadalka afhayeenka ayaa ka dambeeyay ka dib markii ay soo baxeen warar sheegayay in Shiinaha uu qorshaynayo inuu Iraan ka caawiyo dhanka difaaca hawada isaga oo siinaya nidaamyada difaaca hawada.

    Sidoo kale akhri

    Waa maxay go'doominta lagu samaynayo Iran sideese uga dhaqan galaysaa marinka Hormuz?

    Sidee ayuu Marin-biyoodka Hormuz u noqday hubka ugu xoogga badan ee Iiraan?

    Kadib markii ay wadahadalladii Iran fashilmeen, su'aasha weyn waa: "maxaa xiga?"

    Hadallada Trump ma waxay sii kordhiyeen xiisadda xabbad-joojinta oo horeba u ahayd mid aad u jilicsan?

14. 5 Saacadood ka horPakistaan oo wadda dadaal labaad oo wadahadalo ah

    Saraakiisha Pakistan ayaa sheegtay inay ka shaqeynayaan sidii ay Mareykanka iyo Iran isugu keeni lahaayeen wareeg labaad oo wada-hadallo nabadeed ah.

    Ilo ka tirsan dowladda Pakistan ayaa u sheegay wakaaladda wararka Reuters in dadaalladu ay weli socdaan si loo kordhiyo xabbad-joojinta hadda jirta ee labada toddobaad ah.

    Ilaa hadda, Washington iyo Tehran midkoodna si rasmi ah ugama hadlin wareegga xiga ee wada-xaajoodyada.

    Isniintii, madaxweyne ku xigeenka Maraykanka JD Vance ayaa sheegay in Washington ay si cad u qeexday “xariiqyada cas,” isla markaana kubaddu ay hadda ku jirto garoonka Iran.

    Sidoo kale akhri

    Waa maxay go'doominta lagu samaynayo Iran sideese uga dhaqan galaysaa marinka Hormuz?

    Sidee ayuu Marin-biyoodka Hormuz u noqday hubka ugu xoogga badan ee Iiraan?

    Kadib markii ay wadahadalladii Iran fashilmeen, su'aasha weyn waa: "maxaa xiga?"

    Hadallada Trump ma waxay sii kordhiyeen xiisadda xabbad-joojinta oo horeba u ahayd mid aad u jilicsan?

15. 6 Saacadood ka horwasaaradda arrimaha dibadda Shiinaha 'Waa Khatar iyo mas'uuliyad darro' go'doominta Mareykanka

    

    Xigashada Sawirka, EPA-EFE/Shutterstock

    Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Shiinaha ayaa cambaareysay xannibaadda uu Maraykanku ku soo rogay dekedaha Iran, iyada oo ku tilmaantay “mid khatar ah oo aan mas’uuliyad lahayn.”

    Xannibaaddan ayaa dhaqan gashay Isniintii, maalin kadib markii ay burbureen wada-hadalladii nabadda ee u dhexeeyay Maraykanka iyo Iran ee ka dhacay Pakistan.

    Afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda Shiinaha, Guo Jiakun, ayaa ka digay in xannibaaddan ay sii “kordhin doonto xiisadaha isla markaana wiiqi doonto heshiiska xabbad-joojinta oo horeyba u jilicsanaa.”

    “Tani waa dhaqan khatar ah oo aan mas’uuliyad lahayn,” ayuu Guo ka sheegay shir jaraa’id.

    Wariyaha arrimaha diblomaasiyadda ee BBC, James Landale, ayaa sheegay in Shiinaha—oo Shidaal badan ka helo Iran—uu danaynayo in khilaafkan la soo afjaro si xasillooni loogu soo celiyo suuqa caalamiga ah.

    Sidoo kale akhri

    Waa maxay go'doominta lagu samaynayo Iran sideese uga dhaqan galaysaa marinka Hormuz?

    Sidee ayuu Marin-biyoodka Hormuz u noqday hubka ugu xoogga badan ee Iiraan?

    Kadib markii ay wadahadalladii Iran fashilmeen, su'aasha weyn waa: "maxaa xiga?"

    Hadallada Trump ma waxay sii kordhiyeen xiisadda xabbad-joojinta oo horeba u ahayd mid aad u jilicsan?

16. 6 Saacadood ka horAfar markab oo Iran la xiriirinayo ayaa ka gudbay marinka Hormuz, sida ay muujineyso dabagalka

    

    Xogta raadraaca maraakiibta ee ay falanqeysay BBC Verify ayaa muujineysa in afar markab oo lala xiriirinayo Iran ay ka gudbeen marinka Hormuz inkastoo uu Maraykanku bilaabay xannibaad dhanka badda ah inuu ku soo rogo.

    Laba ka mid ah maraakiibtaas ayaa gaaray dekedo ku yaalla Iran sida ay muujinayso xogta MarineTraffic. Xogtu waxay tilmaamaysaa in markab xamuul qaada oo lagu magacaabo Christianna uu ka gudbay marinka Isniintii, kadib markii uu ka baxay dekedda Bandar Imam Khomeini.

    Markab kale oo lagu magacaabo Rich Starry, oo Maraykanku cunaqabatayn ku soo rogay xiriir-na la leh ganacsiga Iran, ayaa ka shiraacday Sharjah kuna sii jeeday bariga isagoo maraya marinka xilli habeen ah, sida xogtu muujineyso.

    Sidoo kale, markabka shidaalka qaada ee Murlikishan, oo isna ku jira cunaqabataynta Maraykanka, ayaa ka baxay Lanshan kuna sii jeeday galbeedka isagoo maraya marinka xalay. Sida MarineTraffic sheegtay, markii ugu dambeysay waxaa lagu arkay bariga jasiiradda Qeshm Island.

    Markab kale oo shidaal qaada oo lagu magacaabo Elpis ayaa sidoo kale maray marinka isagoo u socdaalayay bariga, wuxuuna ka yimid dekedda Bushehr, sida ay muujinayso xogta raadraaca ay.

    Markabkan sidoo kale waxaa saaran cunaqabatayn Maraykan, halka meesha uu ku wajahan yahay aan la ogeyn.

    Waxaa suurtagal ah in maraakiibtani ay adeegsanayaan xog been abuur ah si ay u qariyaan meelaha ay dhab ahaantii ku sugan yihiin.

    Milatariga Maraykanka ayaa sheegay in laga bilaabo Isniintii uu bilaabay xayiraad ku saabsan “dhammaan gaadiidka badda ee gala ama ka baxa dekedaha Iran,” balse wuxuu sidoo kale caddeeyay inuusan carqaladeyn doonin xorriyadda maraakiibta ee marinka Hormuz marka ay u kala gooshayaan dekedo aan Iran ahayn.

    Si aad wax badan u akhrido:

    Maxay tahay xiisadda afka ah ee u dhaxaysa Israa'iil iyo madaxweyneyaasha Turkiga iyo Kuuriyada Koonfureed?

    Iran oo soo jeedisay in la hakiyo dhaqdhaqaaqa nukliyeerka ilaa shan sano - warbixin

    Trump oo tirtiray sawirkiisa oo loo ekeysiiyay Ciise Masiix ka dib markii uu dhaleeceyn la kulmay

17. 6 Saacadood ka horMadaxweynaha Iran:Talaabada militarigu waxay uga sii dari doontaa 'dhibaatooyinka uu abuuray Mareykanka,

    Madaxweynaha Iran Masoud Pezeshkian ayaa sheegay in Iran ay diyaar u tahay inay sii waddo wada-hadallada nabadda, isla markaana diblomaasiyaddu ay tahay waddada ay doorbidayso ee lagu xallinayo khilaafaadka.

    Tani waxay timid kadib wada hadal uu la yeeshay Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron, sida ay sheegtay warbaahinta Iran.

    Pezeshkian ayaa la sheegay inuu Macron u sheegay in hanjabaadaha, cadaadiska iyo ficillada milatari ay yihiin kuwa “aan waxtar lahayn” isla markaana ay sii xumeyn doonaan “dhibaatooyinka uu Maraykanku iskiis u abuuray.”

    Wuxuu sidoo kale ku daray in Yurub ay tahay inay ku dhiirrigeliso Maraykanka inuu u hoggaansamo sharciyada iyo xeerarka caalamiga ah.

    Si aad wax badan u akhrido:

    Maxay tahay xiisadda afka ah ee u dhaxaysa Israa'iil iyo madaxweyneyaasha Turkiga iyo Kuuriyada Koonfureed?

    Iran oo soo jeedisay in la hakiyo dhaqdhaqaaqa nukliyeerka ilaa shan sano - warbixin

    Trump oo tirtiray sawirkiisa oo loo ekeysiiyay Ciise Masiix ka dib markii uu dhaleeceyn la kulmay

18. 7 Saacadood ka horWarbaahinta Talyaaniga: Talyaaniga oo hakiyay heshiiskii difaaca ee ay Israa’iil la lahaayeen

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Iyadoo aan wali si dhow ula soconno xaaladda ka taagan marin-biyoodka Hormuz, waxaa jira war degdeg ah oo ka imanaya Talyaaniga.

    Ra’iisul Wasaaraha Talyaaniga Giorgia Meloni ayaa sheegtay inay hakineyso heshiiskii difaaca ee u dhexeeyay Talyaaniga iyo Israa’iil, sida ay warbaahinta maxalliga ahi soo werisay.

    Waxay sidoo kale sheegtay in “dadaal kasta oo suuragal ah” la sameeyo si dib loogu furo marin-biyoodka Hormuz, iyadoo la hadlaysay warbaahinta magaalada Verona maalintii Talaadada.

    Si aad wax badan u akhrido:

    Maxay tahay xiisadda afka ah ee u dhaxaysa Israa'iil iyo madaxweyneyaasha Turkiga iyo Kuuriyada Koonfureed?

    Iran oo soo jeedisay in la hakiyo dhaqdhaqaaqa nukliyeerka ilaa shan sano - warbixin

    Trump oo tirtiray sawirkiisa oo loo ekeysiiyay Ciise Masiix ka dib markii uu dhaleeceyn la kulmay

19. 9 Saacadood ka horMadaxweyne Cirro oo sheegay in dalal kale ay aqoonsan-doonaan Somaliland

    

    Xigashada Sawirka, Google

    Madaxweynaha Somaliland ayaa sheegay in Israa’iil ay tahay dowladdii ugu horreysay ee ku dhiiratay aqoonsiga Somaliland isla markaana uu aaminsanyahay in ay tahay “saaxiib la isku halleyn karo”.

    Madaxweyne Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi Cirro oo saaka jeediyay khudbad uu kaga hadlayay arrimo badan, ayaa intaas ku daray in mustaqbalka dhow ay Somaliland aqoonsan doonaan dalal kale.

    Madaxweyne Cirro ma carrabaabin dalalka uu sheegay in Somaliland ay aqoonsandoonaan.

    Waxaa kale oo uu sheegay in ay jiraan dalal kale oo doonaya in ay Somaliland la yeeshaan xiriir diblumaasiyadeed iyo mid wada shaqeyn.

    Madaxweyne Cirro oo guulo ku tilmaamay tallaabooyinkan ayaa sheegay in horumarkaas ay muujiyeen ama soo saareen cadow badan oo Somaliland ay leedahay. Wuxuu sheegay in meelo badan laga abaabulay dhagaro badan oo ka dhan ah Somaliland.

20. 14 Abriil 2026Guddoomiye Aaden Madoobe muxuu ka yiri sharciyadda baarlamaanka?

    

    Xigashada Sawirka, Aadan Madoobe

    Inkastoo muddo xileedka rasmiga ah ee baarlamaanka dowladda federaalka Soomaaliya uu ku ekyahay maanta oo bisha Abriil tahay 14, haddana markii dhawaan la ansixiyay wax ka badelka dastuurka Soomaaliya waxaa soo baxayay su’aalo arrintaan ku gedaaman.

    Guddoomiyaha baarlamaanka Sheekh Aaden Maxamed Nuur (Madoobe), ayaa sheegay in “baarlamaanku joogi doono inta uu tilmaamay dastuurka rasmiga ah” wuxuuna hadalkaan sheegay kadib markii uu madaxweyne Xasan saxiixay dastuurka la ansixiyay.

    Hadalka guddoomiyaha ayaa muujinaya in dastuurkii ku meel-gaarka ahaa ee markii hore lagu soo doortay baarlamaanka aan lagu dhaqmi doonin.

    Wuxuu yiri: “kii ku meel-gaarka ahaa maaha waan dastuurka rasmiga ah”.