Xiisadda Hindiya iyo Pakistan oo marba marka ka dambeysa cirka isku sii shareereysa

Tebin toos ah

1. 9 Maajo 2025Halka Iiraan ay ka taagantahay dagaalka Pakistan iyo Hindiya

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Iyadoo ay weli taagan tahay xiisadda u dhaxeysa Hindiya iyo Pakistan, ayaa wasiirka arrimaha dibadda ee Iran Abbas Araghchi, waxa uu booqday labada dal ee Pakistan iyo Hindiya toddobaadkan.

   Iran ayaa cambaareysay weerarkii Pahalgam waxayna sidoo kale soo bandhigtay inay dhexdhexaadin doonto labada dhinac, si loo dejiyo xiisadda labada dal .

   Madaxweynaha Iran, Masoud Pezeshkian, ayaa khadka taleefanka kula xiriiray raysal wasaaraha Hindiya, Narendra Modi, si uu u cambaareeyo weerarkii Pahalgam ka dhacay laba todobaad ka hor, wuxuuna sidoo raysal wasaaraha Pakistan Shahbaz Sharif kala hadlay xiisadda.

   Iiran iyo Pakistan waa wadamo jaar ah, waxaana jira xuduud dheer oo u dhaxaysa labadaas dal. "Iran waxay jeclaan lahayd in sida ugu dhaqsiyaha badan loo soo afjaro dagaalka Hindiya iyo Pakistan, sababtoo ah haddii colaada gobolka ay ka sii darto, waxaa laga yaabaa in Iran ay saameyso maadaama ay xadka ay la wadaagto Pakistan." Ayuu yiri khabiir.

   Ilaa hadda ma jiro wadan ay Iiraan la safatay ka dib weerarkii ay Hindiya dhawaan ku qaaday Pakistan.

   Dhanka kale, xiriirka ganacsi ee Hindiya iyo Iran ayaa ahaa mid xooggan sababtoo ah sababo la xirriira arrimo taarikheed, mid istiraatijiyadeed iyo dhaqaale. Sannadkii 2022 ilaa 2023-kii, ganacsiga u dhexeeya Hindiya iyo Iran wuxuu ahaa ku dhawaad $2.5 bilyan.

   Hindiya waxa ay Iran u dhoofisay badeecooyin qiimahoodu dhan yahay $1.9 bilyan halka Iran ay Hindiya u dhoofisay alaabo qiimaheedu dhan yahay $600 milyan.

   Wax badan ka ogoow wixii xalay dhacay.

2. 9 Maajo 2025Maxaa maanta la filayaa inay dhacaan?

   • Warbaahinta Hindiya ayaa sheegtay in wasiirka gaashaandhigga Rajnath Singh, uu gelinka dambe ee maanta kulan la qaadan doono taliyeyaasha ciidamada dalkaas
   • Wasiirka arrimaha dibedda Sacuudiga, ayaa la filayaa inuu maanta ka dagomagaalada Islamabad ee caasimadda Pakistan, ka dib booqasho aan hore loo shaacin oo uu khamiistii ku tagay dalka Hindiya. Wasiirka arrimaha dibadda ee Hindiya, S Jaishankar ayaa sheegay in uu “kulan wanaagsan” la yeeshay wasiirka, isla markaana uu “la wadaagay aragtida Hindiya ee ku aaddan sidii looga hortagi lahaa argagixisada”.

   • Cumar Cabdallah, oo ah madaxa Kashmir ee ay Hindiya maamusho, ayaa booqanaya koonfurta magaalada Jammu ka dib qaraxyo iyo seeriga digniinta oo xalay fiidkii laga soo sheegay deegaankaas.

3. 9 Maajo 2025Sidee xalay wax uga dhaceen Hindiya?

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Xalay, Hindiya waxay Pakistan ku eedaysay inay saddex ka mid ah saldhigyadeeda millatari ku weerartay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaallo, eedeyntaas oo Islamabad ay beenisay.

   Ciidamada Hindiya ayaa Khamiistii sheegay inay fashiliyeen isku daygii Pakistan ay ku doonaysay inay ku weerarto saldhigyadooda ku kala yaala Jammu iyo Udhampur, oo ka tirsan Kashmirta ay Hindiya maamusho iyo Pathankot oo ka tirsan gobolka Punjab ee Hindiya.

   Qaraxyo ayaa fiidnimadii Khamiista laga soo sheegay magaalada Jammu ee ka tirsan Kashmir qeybta ay Hindiya maamusho.

   Wasiirka difaaca Pakistan ayaa BBC-da u sheegay in aysan ka dambeyn weerarka. "Waan beeninaynaa, waxba ma aannu sameyn ilaa hadda," ayuu yiri Khawaja Asif oo la hadlay BBC-da, isaga oo intaas ku daray: "inta aan weerar qaadno hadane ma dafiri doono".

   Weerarada iyo duqeymaha ka dhacay xuduuda labada dal, ayaa sii kordhisay cabsida laga qabo in uu qarxo iska horimaad balaaran oo dhex mara wadamadan leh hubka Nukliyeerka.

   Wax badan ka ogoow wixii xalay dhacay.

4. 9 Maajo 2025Qoys Soomaali ah oo ka kooban lix qof oo aano qabiil loo dilay

   Lix qof oo ah hal qoys ayaa lagu dilay weerar lagu qaaday hoygooda oo ku yaal magaalada Mandheera. Weerarka oo lagu sheegay in uu yahay mid aano-qabiil salka ku haya ayaa dabo socday colaado dhulka miyiga ah ku dhexmaray labo reer oo wada degan magaalada Mandheera ee gobolka Waqooyi Barri Kenya.

   Cabdulaahi Macalin Xasan oo la walaal ah ninka qoyskiisa la dilay ayaa BBC u faahfaahiyay sida ay wax u dhaceen. Halkan hoose ka dhegeyso wareysiga.

   https://www.bbc.com/somali/articles/clygn8l8zgno

5. 9 Maajo 2025Pope ka cusub oo doortay in libaax loogu yeero

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Baadariga, Robert Prevost, ayaa hortagay dadweyne badan oo isugu soo baxay Faatikaan-ka kadib markii loo doortay inuu noqdo madaxa cusub ee Kaniisadda Katooliga. Wuxuu doortay magaca Leo,

   Wuxuu noqday Baadarigii ugu horreeyay ee ka soo jeeda Mareykanka.

   Madaxda dunidu waxay hambalyo u dirayeen Pope-ka cusub.

   Madaxweyne Trump ayaa sheegay in doorashadii ugu horeysay ee baadari Mareykan ah ay sharaf weyn u tahay Mareykanka.

   Kuwa yaqaan Pope-ka shakhsi ahaan waxay ku tilmaameen inuu leeyahay xukun adag. Mid ka mid ah saaxiibbadii hore ayaa sheegay in uu dhulka ku soo degay jacayl cunto karis ah.

   Baadariga cusub ee la doortay, oo asal ahaan ka soo jeeda magaalada Chicagov.

   Waxaad sidoo kale akhrisan kartaa:

   Baadiragii cusbaa ee la doortay oo hadda soo muuqday