Toddobo tab oo aad miisaankaaga ku xakamayn karto ka dib marka aad iska dhinto

In ruuxa iska dhimo miisaan waa caqabad weyn oo heysata bani’aadamka. Laakiin sida qof kasta oo ay horey ugu suura gashay inuu miisaan dhimo uu ogyahay, caqabadda dhabta ah waa in la iska ilaaliyo miisaankii aad dhintey, inuu dib ugu soo biiro culeyskaada.

Tani waa run iyadoon loo eegin habka aad raacdo, si aad miisaanka u dhinto. Tusaale ahaan, daraasaduhu waxay muujinayaan in dadka qaata cuntooyinka kaloori yar (inta u dhaxaysa 800 iyo 1,200 kalori maalintii) uu dib u koro inta u dhaxaysa 26% iyo 121% miisaanka lumay shan sano kadib cunitaankooda cuntooyinkan noocyadaas ah.

Dadka fuliya habraacyada barnaamijyada maaraynta miisaanka ee la xiriira hab dhaqanka (sida WW, oo ah dadka ilalaiya isbadalka miisaanka) waxaa dib u kora 30-35% miisaankoodii lumay hal sano kadib.

Xitaa dadka isticmaala daawooyinka miisaanka lumiya sida Wegovy, ayay dib miisaanka ugu soo noqdaan saddex meelood labo miisaankii ay lumiyeen sanad ka dib, marka ay joojiyeen dawooyinka dhimiska culeyska.

Ugu horreyntii, ilaalinta miisaankii la dhimay, ayaa faa'iido badan, marka loo eego la socoshada tirada miisaanka oo yaraada markaad lumiso miisaanka. Tani waxay adkeynaysaa inaad dhiirrigeliso oo aad daryeesho miisaanka jirkaaga.

Marka labaad, inta badan way adag tahay in la ilaaliyo isbeddelka hab-nololeedka ee aan samayno, si aan miisaanka u luminno, gaar ahaan haddii isbeddelladani yihiin kuwo aan macquul ahayn, oo ay adag tahay in la ilaaliyo muddada dheer (sida cuntooyinka kalooriyada yar, ama ka takhalusidda dhammaan nooc cuntooyin gaar ah).

Marka saddexaad, miisaanka oo yaraada waxay kicin karaan hormoonnada soo saara gaajada, way kordhin kartaa arrintani, waxayna xitaa hoos u dhigi kartaa dheef-shiidka kiimikada.

Isbeddelladani waxay adkeyn karaan inaad iska caabbiso cunista xad-dhaafka ah, waxayna kaa caawin karaan inuu dib kuugu soo noqdo miisaankii aad lumisay waqti ka dib.

Laakiin marka miisaanka dib u soo kabashada uu noqon karo waayo-aragnimo caadi ah, taasi macnaheedu maaha inay jiraan waxyaabo badan oo caddayn ah oo aad samayn karto, si aad uga hortagto kororka miisaanka muddada dheer:

1. Noqo mid dabacsan

Waxaa muhiim ah in la fahmo in joogteynta miisaan caafimaad leh ay u baahan tahay maarayn nolosha oo dhan ah, sidaa awgeed inaad ku riyooto oo aad ka fikirto inaad mar walba la socon doonto isbeddellada qaab nololeedkaaga maahan mid dhab ah.

Ha dareemin dambi markaad simbiriirixato. Taa beddelkeeda, samee qorsheyaal aad ku soo kabanayso sida ugu dhaqsaha badan.

Tusaale ahaan, haddii aad u malaynayso inaad cunto xad dhaaf ah qaadatay toddobaadkii tagay, wax ka qabo kan soo socda, adigoo ku daraya dhawr socod oo dheeraad ah oo aad socoto.

Samaynta tan waxay ka hortagi kartaa "dhammaan ama in aanay kugu kordhin waxba" habka maareynta miisaanka, kaas oo aad dareemeyso xad gudub, markaad ku guuleysan weydo hadafyadaada oo aad ka tagto dadaalkaaga.

2. Ka baaraan dag turan turooyinka

Ogow inay jiri doonaan carqalado ku yimaada dadaalkaaga maaraynta miisaanka, sida ciidaha, aroosyada, iyo xafladaha dhalashada.

Qorshee siyaabaha aad uga gudbi karto carqaladahaan si guul leh. Tusaale ahaan, luminta dhowr rodol oo dheeraad ah goor hore ah, waxay dhimi kartaa miisaanka dheeraadka ah ee kugu soo kordhi kara waqtiyadan.

Ama, haddii aad u socoto meel lagu cunayo hilibka la solay, ka fikir ikhtiyaar ka caafimaad badan (sida khudaart) si aad u haysato ikhtiyaarka kalooriga hoose ee aad dooran karto.

Samaynta tan waxay kaa caawin doontaa inaad ku raaxaysato munaasabadaha gaarka ah oo leh walaac yar.

3. Ku faan guulahaaga

Miisaankeennu si dabiici ah ayuu isu beddelaa waqti ka dib, markaa waa muhiim inaad naftaada ku faanto markaad gaarto yoolalkaaga, iyadoon loo eegin tirada miisaanka.

Cilmi baaristu waxay sidoo kale muujineysaa in dadka diiradda saaraya sida ay u gaari karaan yoolalkooda, halkii ay ka ahaan lahaayeen natiijada, ay u badan tahay inay ku lug yeeshaan dabeecado u horseedaya ilaalinta miisaanka.

Tani waxay noqon kartaa sababo ay u badan tahay inay yar tahay inay saameeyaan dibu dhacyada (sida dib u soo kabashada miisaanka).

4. Samee caadooyin gaar kuu ah

Abuuritaanka caadooyinka aad adigu leedahay, ayaa kaa caawin kara ilaalinta miisaankaaga aad dhintay. Tani ayaa ah sababta caadooyinka, waxaa laga yaabaa inay saameyn yar ku yeeshaan isbeddelka mooraalka iyo dhiirrigelinta.

Tani waxay ka dhigan tahay xitaa marka aynaan dooneynin inaan sameyno dadaal, caadooyin inaan hirgelinno, si ay nooga caawiyaan inaan dhimno miisaanku, taas waxay noqon doontaa kuwo sahlan in aan ku dhegno, marka la isku dayayo inaan ilaalino miisaan dhimista.

Waxa kale oo aad abuuri kartaa caadooyin cusub, ka dib markaad dhinto miisaanka, sida socodka markaad cunto cashada ka dib, ama jaranjarada marka ay suurtogal tahay.

5. Firfircoonow

Daraasad lagu eegayay dadka si guul leh u joogteeyey miisaankooda iney dhimaan, ayaa lagu ogaaday in dhaqdhaqaaqa jireed uu yahay qodobka ugu muhiimsan ee ilaalinta miisaanka.

Tani waa sababta dhaqdhaqaaqa jireed uu u dhimi karo qaar ka mid ah kalooriyeyaasha aan cunno.

Dhaqdhaqaaqa jireed ee ugu fiican si loo ilaaliyo dhimista miisaanka, waa midka aad jeceshahay inaad sameyso inta badan. Tani waa sababta aad waxaad u badan tahay ay lagama maarmaan u tahay inaad ku sii adkaysato muddo dheer, iyo sidoo kale inaad ku raaxaysato.

Laakiin cilmi-baaristu waxay soo jeedinaysaa inaad isku daydo inaad sameyso jimicsi ugu yaraan 250 usbuuc kasta, si aad u ilaaliso miisaanka oo yaraada.

6. Si joogto ah u miisaan culeyskaaga

Miisaanka ayaa isbeddela ilaa 1kg-2kg usbuuca oo dhan. Adigoo si joogto ah u miisaama naftaada, waxaad samayn kartaa kala duwanaansho shakhsiyeed, oo ah celceliska miisaankaaga ugu sarreeya iyo kan ugu hooseeya.

Tani waxay kaa caawin doontaa inaad la socoto miisaankaaga oo aad fahamto haddii aad u baahan tahay inaad wax ka beddesho cuntadaada, iyo caadooyinka jimicsigaaga si aad u ilaaliso miisaankaaga.

Cilmi-baaristu waxay muujinaysaa in dadka isticmaala kala duwanaanta miisaanka shakhsi ahaaneed, ay ka fogaan karaan miisaan kororka weyn, sababtoo ah waxay hagaajin karaan dabeecadahooda marka loo baahdo.

7. Cun quraac oo diiradda saar kuwa leh macdanta fiber

Inkasta oo caddaynta guud ee muhiimadda quraacda ee xakamaynta miisaanka ay muujinayso natiijooyin isku dhafan, hal daraasad ayaa lagu ogaaday in ku dhawaad 97% dadka miisaankooda ilaaliyay ay sheegeen inay quraacda cunaan maalin kasta.

Daraasad kale ayaa sidoo kale lagu ogaaday in dadka cunay khudrado badan iyo cuntooyinka faybarku ku badan yahay, sida rootiga miraha leh, bariiska brownka, iyo boorashka maalin kasta, ay u badan tahay inay kahor tageen inuu dib u soo noqdo miisaanka.

Cunista cuntooyinka noocaan ah waxay la macno tahay in aad dheregto, oo ay u badan tahay in aad wax yarna cuntay.

Joogteynta miisaan dhimista waxay noqon kartaa mid adag, laakiin taasi macnaheedu maahan inaanay suurtogal ahayn. Xitaa haddii aad ka ilaalin karto in yar oo culeys ah oo kugu kordha, xusuusnow in taasi ay weli faa'iido weyn u leedahay caafimaadkaaga.

Henrietta Graham, waa aqoon yahan diyaarinaya shahaadada PhD ee Isboortiga, Jimicsiga iyo Sayniska Caafimaadka ee Jaamacadda Loughborough, iyo Claire Madigan waa Xiriiriyaha Cilmi-baarista ee Xarunta Dhaqanka iyo Daawada Hab-nololeedka ee Jaamacadda Loughborough.