එක්සත් රාජධානියෙන් යුක්රේනයට දෙන ආයුධ මොනවද?

2022 දී කරන ලද කැපවීම්වලට ගැලපෙන පරිදි 2023 දී යුක්රේනයට යුධ ආධාර සඳහා එක්සත් රාජධානිය අවම වශයෙන් පවුම් බිලියන 2.3 ක් වැය කරන බව අගමැති ලිස් ට්‍රස් මේ සතියේ ලෝක නායකයින්ට ප්‍රකාශ කරනු ඇත.

ට්‍රස් අග්‍රාමාත්‍යවරිය ලෙස ඇයගේ පළමු විදේශ සංචාරය නිව්යෝර්ක්හි එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය වෙත ගමන් කරනු ඇත.

යුක්රේනයේ ගැටුමේ ආරම්භයේ සිට, එක්සත් රාජධානිය එක්සත් ජනපදයට වඩා ඉතා කුඩා පරිමාණයකින් වුවද, කීව් නුවර වෙත ආයුධ සහ උපකරණ සපයන ප්‍රධාන සැපයුම්කරුවෙකු විය.

ඉතින් හරියටම යවන්නේ කුමක්ද සහ එය කෙතරම් වෙනසක් ඇති කරන්නේද?

දිගු දුර රොකට්

M31A1 නිරවද්‍ය යුධෝපකරණ සහිත M270 බහු දියත් රොකට් පද්ධති යුක්රේනයට පරිත්‍යාග කිරීම ජුනි මාසයේදී තහවුරු විය.

එක්සත් රාජධානියේ M270 පද්ධතිය ඇමෙරිකානු හිමාර්ස් දියත්කරන (Himars launchers) වලට සමානයි.

මිසයිල පද්ධති සමඟ භාවිතය සඳහා යුක්රේනයට ලබා දී ඇති මෙම මිසයිල සැතපුම් 50 ක පරාසයක් ඇති බව සැලකේ.

රාජකීය එක්සත් සේවා ආයතනය (Royal United Services Institute (Rusi)) හි ජැක් වොට්ලින් පවසන්නේ මෙම පද්ධති හරියටම යුක්රේනයට අත්‍යවශ්‍ය වන බවත් ඔවුන් යුක්රේනියානුවන්ට රුසියානු කාලතුවක්කු පද්ධති බොහොමයක් ඉක්මවා යාමට සහ නිරවද්‍යතාවයෙන් පහර දීමට ඉඩ සලසන බවයි.

"ඒ කියන්නේ යුක්‍රේනියානුවන්ට මේ මොහොතේ නැගෙනහිර යුක්‍රේනය හරහා නගර ක්‍රමානුකූලව විනාශ කරමින් සිටින රුසියානු කාලතුවක්කු බිඳ දමා අවදානමට ලක් කිරීම ආරම්භ කල හැකිය" යනුවෙන් ඔහු තවදුරටත් පවසා ඇත.

ටැංකි නාශක ආයුධ

එක්සත් රාජධානිය ඊළඟ පරම්පරාවේ සැහැල්ලු ටැංකි නාශක අවි හෙවත් Nlaw 5000කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් යුක්රේනයට යවා ඇත.

Nlaws නිර්මාණය කර ඇත්තේ එක් වෙඩිල්ලකින් සහ කෙටි දුරකින් ටැංකි විනාශ කිරීමටය.

යුක්රේනයේ සන්නද්ධ හමුදාවන්ට වහාම ආයුධ අවශ්‍ය වන අතර, මිසයිල ප්‍රවාහනය කිරීමට පහසු වන අතර භාවිතා කිරීමට පහසුය. සොල්දාදුවෙකුට දිනකට අඩු කාලයක් තුළ ඒවා භාවිතා කිරීමට පුහුණු කළ හැකිය.

බොහෝ විශ්ලේෂකයින් විශ්වාස කරන්නේ ඔවුන් රුසියාවේ ආක්‍රමණයෙන් පසු දිනවලදී ගැටුමේ ගමන් මග කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් ඇති කළ බවයි.

"යුද්ධයේ මුල් අවධියේදී රුසියානු භූමි තෙරපුම පරාජය කිරීම සඳහා Nlaw අතිශයින්ම තීරණාත්මක විය," යනුවෙන් RUSIහි ජස්ටින් බ්‍රොන්ක් පවසයි.

කාලතුවක්කු සමඟ ඒකාබද්ධව භාවිතා කරන විට ආයුධ "විශේෂයෙන් ඵලදායී" බව ඔහු තව දුරටත් පවසා ඇත.

කෙටි දුර මිසයිල

ආරක්ෂක අමාත්‍ය ජේම්ස් හීපී අප්‍රේල් මාසයේදී යුක්රේනයට සමුද්‍ර බ්‍රිම්ස්ටෝන් මිසයිල "සිය ගණනක්" යවන බව තහවුරු කළේය.

කලින් එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවේ කපිතාන් ක්‍රිස් කාල්සන්ට අනුව, යුද ටැංකි, කාලතුවක්කු සහ ගොඩබෑමේ යාත්‍රා වැනි කුඩා යාත්‍රාවලට එරෙහිව බ්‍රිම්ස්ටෝන්ස් (Brimstones) අවිය භාවිතා කළ හැකිය.

මිසයිල සාමාන්‍යයෙන් ගුවන් යානා වලින් විදින නමුත් යුක්රේනයේ ඒවා ට්‍රක් රථ වලින් විදින ලෙස වෙනස් කර ඇත.

ඒවා පොළොවේ සිට දියත් කිරීම ඔවුන්ගේ ඵලදායී පරාසය අඩු කරන බව කැප්ටන් කාල්සන් පවසයි.

නැව් නාශක මිසයිල ලෙස භාවිතා කරන විට, විශාල යාත්‍රා ගිල්වීමට නොහැකි තරම් කුඩා වන නමුත් එමගින් සැලකිය යුතු හානියක් සිදු කළ හැකිය.

"ඒ සියල්ල රඳා පවතින්නේ ඔබ පහර දෙන ස්ථානයේයි," ඔහු පවසයි. "ඔබ එන්ජිමක් හරහා හෝ ජල මාර්ගය අසලින් ප්‍රහාර එල්ල කලොත්, ඔබට සතුරාට බරපතල හානියක් සිදු කල හැකියි." යනුවෙන් ඔහු වැඩි දුරටත් පවසා ඇත.

සන්නද්ධ රථ

බ්‍රිතාන්‍යය විසින් අවම වශයෙන් සන්නද්ධ රථ 120ක් යුක්රේනයට පරිත්‍යාග කර ඇති අතර, ඒවාට මස්ටිෆ් (Mastiff) මුර සංචාරක රථද ඇතුළත් වේ.

බිම් බෝම්බ සහ වැඩි දියුණු කරන ලද පුපුරණ ද්‍රව්‍යවලට එරෙහිව ඉහළ මට්ටමේ ආරක්ෂාවක් සපයන බැවින් ඇෆ්ගනිස්ථානයේ බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා අතර මස්ටිෆ් ඉතා ජනප්‍රිය විය.

විශ්ලේෂකයින් පවසන්නේ ඩොන්බාස් වැනි විශාල වශයෙන් පතල් කැණීම් කරන ලද ප්‍රදේශයක, මස්ටිෆ් ඉතා ප්‍රයෝජනවත් විය හැකි බවයි.

ගැටුමේදී දෙපාර්ශ්වයම විශාල වශයෙන් බිම් බෝම්බ භාවිත කර ඇති බව දැනගන්නට ඇත.

ඩ්‍රෝන යානා

ආරක්‍ෂක අමාත්‍යාංශය පවසන්නේ හුදකලා හමුදාවන්ට සැපයුම් ආධාර සැපයීම සඳහා මිනිසුන් රහිත ගුවන් වාහන (UAV) පද්ධති සපයන බවයි.

විශ්ලේෂකයින් පවසන්නේ විශේෂයෙන් රුසියානු කාලතුවක්කු වෙඩි තැබීමේ තර්ජනය යටතේ සහ වටලෑමේ අවදානමක් පවතින අවස්ථාවන්හිදී "අවසන් සැතපුම" හරහා පෙරටුගාමී භට පිරිස් වෙත සැපයුම් ලබා ගැනීමට ඩ්‍රෝන ඉතා ඵලදායී විය හැකි බවයි.

"එය භටයින්ට අවශ්‍ය දේවල් විශාල ප්‍රමාණයකි," බ්‍රොන්ක් මහතා පවසයි. "ඔබට සැපයුම් සපයාගැනීම සඳහා සොල්දාදුවෙකු වෙනුවට ඩ්‍රෝන යානයක් භාවිතා කළ හැකි සෑම අවස්ථාවකම යමෙකු අන්ත අනතුරකට නිරාවරණය වීම වලක්වා ගත හැක." යනුවෙන් පවසා ඇත.

එක්සත් රාජධානිය විසින් සපයනු ලබන අනෙකුත් ඩ්‍රෝන යානා අතර වට පිටාවේ ගුවන් ගතව ඇති වන ගුවන් බෝම්බ සිය ගණනක් ඇතුළත් වේ.

ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති

බ්‍රිතාන්‍යය පවසන්නේ තමන් Starstreak මිසයිල ඇතුළු අවම වශයෙන් ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති හයක් පරිත්‍යාග කර ඇති බවයි.

ස්ටාර්ස්ට්‍රික් (Starstreak) නිර්මාණය කර ඇත්තේ පහතින් පියාසර කරන ගුවන් යානා කෙටි දුරකදී බිමට ගෙන ඒමටය.

එය බොහෝ ගුවන් යානා විසින් යොදවා ඇති ගිනිදැල් සහ පතුරු වැනි ප්‍රති-ක්‍රියාමාර්ග නොසලකා හරියි.

"ගුවන් නියමුවෙකුගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන්, ස්ටාර්ස්ට්‍රික් ඉතා අප්‍රසන්න දෙයක්," බ්‍රොන්ක් පවසයි. "ඔබට ඒ ගැන කළ හැක්කේ ඉතා අල්පයක් පමණි."

ස්ටාර්ස්ට්‍රික් තරම් මාරාන්තික අවියක් බිම ඇති බව රුසියානු හමුදා දන්නේ නම් සමහර මෙහෙයුම් ඉතා අවදානම් සහගත වනු ඇති බවට ඔහු පවසයි.

කෙසේ වෙතත්, Starstreak හට Nlaw වැනි පද්ධතිවලට වඩා බොහෝ පුහුණුවක් අවශ්‍ය වන අතර, එය දිගු දුර ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති සඳහා ආදේශකයක් නොවන බව විශ්ලේෂකයෝ පවසති.

ස්ටාර්ස්ට්‍රීක් මිසයිල සඳහා ජංගම වේදිකාවක් ලෙස ක්‍රියා කිරීම සඳහා එක්සත් රාජධානිය ස්ටෝමර් (Stormer) රථ ද සපයා ඇත.

දිගු කාලීන

හිටපු නේටෝ නියෝජ්‍ය මිත්‍ර හමුදාවේ යුරෝපයේ ආඥාපති ජෙනරාල් ශ්‍රීමත් රිචඩ් ෂිරෙෆ්ට අනුව යුක්රේනයට යුධ ආධාර ලබා දීම ඉතා වැදගත් වේ.

ඔහු BBCයට මෙසේ පැවසීය: "යුක්රේනය ආරක්ෂා කිරීම පමණක් නොව, නැතිවූ භූමිය නැවත අත්පත් කර ගැනීමටත්, රුසියානුවන් යුක්රේනයෙන් ඉවත් කිරීමටත්, මෑත කාලීන ජයග්‍රහණවලින් ප්‍රයෝජන ගැනීමටත් අවස්ථාවක් ලබා දිය යුතු බවත්, එය සිදුවනු ඇත්තේ නේටෝ සංවිධානය යුක්රේනයට දෙන සහයෝගය දෙගුණ කළහොත් පමණි."

බොහෝ හමුදා වෘත්තිකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ආක්‍රමණයෙන් පසු සති සහ මාස කිහිපය තුළ යුක්රේනයේ අවශ්‍යතාවය වූයේ එහි භට පිරිස් දැනටමත් භාවිතා කරන ආකාරය දැන සිටි හෝ ඉතා ඉක්මනින් පුහුණු කළ හැකි උපකරණ බවයි.

යුක්රේනයේ බොහෝ ආයුධ කලින් වෝර්සෝ ගිවිසුම්ගත රටවල නිර්මාණය කර නිෂ්පාදනය කරන ලදී.

නමුත් මෑත මාසවලදී, බොහෝ යුක්රේනියානු ඒකක නේටෝ ප්‍රමිතිය සහ පතොරම් භාවිතා කිරීමට පෙළඹී ඇත.

යුක්රේනයේ පතොරම් සැපයුම් නැවත දිශානතියට පත් කිරීම සංකීර්ණ සහ දුෂ්කර වී ඇති අතර සමහර ප්‍රදේශවල යුක්රේන හමුදාවන් සැපයුම් හිඟයකට මුහුණ දී ඇති බව වාර්තා වේ.

එක්සත් රාජධානිය විසින් සපයනු ලබන අනෙකුත් උපකරණ ඇතුළත් වේ: