26/11/2023

An Nowodhow: an 26es a vis Du 2023

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.

*

Dorgrys re dosas rannow a Gernow, hag an dus ow leverel y klewo avel tardh po erghslynk.

Seismologydhyon orth Arhwithrans Dororiethel Bretennek a rekordyas an dorgrys dew boynt seyth y vraster dhe dheg dhe unn eur myttinweyth, dy’Sul usi passyes.

Yth esa y gres y’n ranndir Baya an Garrek, ha tus difunys gans tardh ughel dhyworth Lannust bys dhe Resrudh.

Herwydh konnygyon yth esa an dorgrys a-berth an pyth yw gwaytys y’n ranndir hag yw yn-mysk kansow y’n Ruvaneth Unys pub bledhen.

Linda Dwan, dhyworth Porthenys, a leveris: “Yth esa krommyans, avel taran ha’n chi a shakyas rag a-dro dew po tri sekond.

“Yth omglewo avel tardh po erghslynk.

“Yth esa ow thegennow a weder ow shakya y’n fenester.”

Seismologydh gans an Arhwithrans Dororiethel Bretennek, Doktour David Hawthorn y hanow, a leveris: “Yma dew po tri hans dorgrys dhyn pub bledhen, mes a-dro dhe dheg warn ugens anedha yw omglewys ha hemm o orth penn isella an dorgrysyow na.

“Hemm o nebes byghan erbynn standardys olldalghus.

“Y’n Ruvaneth Unys yma dororieth pur gompledh dhyn ha henn yw gwir dres oll yn Kernow ha kens po diwettha an wask na a wann hag yma dorgrys dhyn.”

*

Trest Tro-askel Klavji Kernow re lonchyas galow sevel arghans rag prena nessa tro-askel.

Y leverel nessa tro-askel dhe allosegi y servisyow dhe vos kavadow moy yn fenowgh, mar po unn dro-askel yn-mes a servis rag achesonys mentons.

Yma amkan an ‘Heli 2 Appeal’ dhe sevel dew boynt pymp ha peswar ugens milvil beuns erbynn dew vil pymp warn ugens, may hallo prena an alusen nessa tro-askel AW onan hwegh naw .

Pennweythresek, Tim Bunting y hanow, a leveris y fydh possybyl ragdha “provia an gwella servis.”

Yn-medh ev: “Yw a-dro dhe’n wodhevysi a yllyn ni skoodhya ha’n bewnansow a yllyn ni sawya.”

Nessa tro-askel a wra ri orthyn an gwedhynder dhe surhe yma pub eur tro-askel kavadow rag servya an dus a Gernow ha Syllan.”

*

Kopel a simes treweythus re movyas lemmyn orth aga thre nowydh yn milva Tewynblustri.

An tamarins pennkoton gorow ha benow, henwys Santiago ha Febe, re dheuth orth an milva avel rann a dowlen vagans.

An simes yw peryllys arvreusek y’n gwyls, ha dew vil hepken gesys y’ga bewva gwyls a Kolombi north-west.

Ledyer para enevales a’n vilva, Dave Rich y hanow a leveris yth esa govenek dhodho may wrello vysytoryon “kodha yn kerensa gans an eghen.”

Onan a’n byghanna primates y’n bys yns hag y hallsons bos aswonys dres penn arbennik a wols gwynn hag a bon dhyworth aga thal bys keyn aga honna.

Milva Tewynblustri yw omres dhe weres hedhi delinkyans a’n tamarins pennkoton hag usi yn-dann wodros dhyworth defolyans kosow y’n gwyls.

Santiago ha Febe yw rann a’n dowlen vagans EAZA (European Association of Zoos and Aquaria) hag a wel envales movyes orth milvaow avel Tewynblustri rag gweres ow tiogeli diverseth genynnyk ha gwitha erbynn difeudhans.

Yma govenek an kopel dhe allos maga y’ga thre nowydh.

Mester Rich a leveris: “Y feu Milva Tewynblustri ow kevri yn sewen orth gwithans an enevales ma rag degvledhynnyow.”

*

Hemm yw an diwettha dyllans dy’Sulweyth a‘n Nowodhow. Dhyworth nessa seythen, yma’n dowlen ow movya dhe dhy’Gwener myttinweyth ynter kwarter dhe seyth ha seyth eur, ha hi a wra kavos furvas nowydh avel rann an Dowlen Hansel.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy Kensa Broadhurst. An pennskrifer o Wella Morris. Bys dy’ Gwener nessa, dydh da dhywgh hwi oll.