Main content
Sorry, this episode is not currently available

A review of the week's news in Cornish.

5 minutes

Last on

Sun 2 Apr 202313:55

An Nowodhow - Read along with the news in Kernewek

An Nowodhow - Read along with the news in Kernewek

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans a’n seythen ma ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow.

*

Ragdres yn Truru dhe wellhe kevrennow kerdhes ha diwrosa a allsa yn gwiryonedh peryllya bewnansow, herwydh negysyow yn ogas.

An diwettha rann a’n ragdres Truro Loops a veder ynnhe an fordh yn Park Negys Trenowydh, ha gwruthyl hyns kerdhes ha diwrosa.

Mes negysyow a lever y hallsa an towlennow styrya mirours kert a worgregi yn-bann a’n hyns – kawsya po kisyans sevur po mernans rag trethysi ha diwrosoryon.

Ranndir Gwellheans Negys Trenowydh, po ‘BID’ yn Sowsnek, a lever y skoodh Fordh Trenowydh meur a dharomres HGV, awos bos an tyller tre rag negysyow kepar ha kowethyans gobrenans garan, Macsalvors aga hanow, kowethyans atal hag eylgylghyans Biffa, ha Kresen Eylgylghya Truru.

Yma kyttrinva dhe gowethyans First Group y’n tyller hag yma ynwedh sodhva delivrans Royal Mail.

Kaderyer a’n ranndir Gwellheans Negys Trenowydh, Leigh Ibbotson y hanow, a leveris yn lyther dhe’n konsel: “Ni a vynn y wul yn kler y krys BID Trenowydh an profyansow dhe dhri danjer rag salowder a’n dhevnydhyoryon Trenowydh. 

“Ni a vynn y vos notys yn sodhogel, dell ragwelyn ni niverow a dhroglammow ow kressya mars yw an profyansow ordenys.” yn medh Mester Ibbotson.

Konsel Kernow re beu kestevys rag kampol.

*

Ragdres dhe dhastisplegya Lyverva Lyskerrys re beu grontys moy es eth kans ha hanterkans milyow a beunsow a fondyans governans.

An arghans a vydh devnydhys dhe nowydhhe Lyverva Passmore Edwards, dhe ‘dyller poblek an nowyttha’, herwydh Konsel Kernow.

An ragdres yw dyghtys gans Real Ideas Organisation, neb a wra kavos an arghans dhyworth Arghas Rynnys Rychedh Ruvaneth Unys.

Sodhek pennweythresek an kowethyans, Lindsey Hall hy hanow, a leveris y vos nowodhow “splann”.

Hi a leveris, “Hemm a styr y hyllyn gorfenna an diwettha kamm a’n oberyow meur rag nowydhhe Lyverva Lyskerrys Passmore Edwards hag y dhasygeri gans pennbloodh genesigeth Passmore Edwards.

“Y herdh yn-rag ynwedh towlen yntanus a wruthyansow hag a golm tus leel, bagasow kemeneth, ha ragdresow awenek erel hag a brofyn.”

An ragdres yw henwys yn Sowsnek ‘Afina Liskeard’.

Y feder gwruthyl “spas plegadow ughel y nas, hag a syns lyverva arnowydh ha skoodhya tus a bub oos oll, dre gevres a dowlow kemeneth, ow komprehendya hwarvosow meur omsedhus”, y leveris Konsel Kernow.

Ober re dhallathas seulabrys, hag yw gwaytys bos gwrys hag ygor rag an bobel kyns penn dew vil tri warn ugens.

*

Kapten skath-wari, neb a veu sawyes wosa y skath dhe sedhi, o “pur bur feusik”, dell leveris kapten skath-sawya Aberplymm.

An den, neb nag esa ow kwiska jerkyn-sawya a-dro dhodho, a veu kemerys dhe glavji wosa bos sawyes gans mayni pyskessa ha’n RNLI, wosa y skath a veu kisys gans tonn ha sedhi mes a Gernow.

Kapten an skath-wari re beu “owth omdowl dhe neuvya” dres 20 mynysen pan veu kemerys mes a’n dowr.

Ev a veu treusperthys dhe skath-sawya hag ena dhe Glavji Derriford yn Aberplymm.

*

Kans pras a vleujyow gwyls a vydh gwrys yn tylleryow istorek a-dro dhe’n pow, dhe verkya kurunyans Myghtern Charles y’n 6ves a vis Me. Onan anedha a vydh desedhys dhe Dhintagel.

Ertach Pow Sows a leveris y hwra an ragdres gasa “kov naturek”, dre dhaskavos nebes prasow kellys an pow, dhe enora an kurunyans.

Keffrys ha Dintagel, an prasow erel a gomprehend Abbatti Whitby, yn Pow Evrok, ha tre Myghternes Victoria war Enys Gwynn, Chi Osborne y hanow, ha Stonehenge.

Charles yw aswonnys avel lowarther mall gans bern yn ertach a’n pow.

*

Ha wortiwedh hedhyw, den neb a ragerghis tri ugens diwweder, re amyttyas y fia possybyl na veu va ow kwiska y dhiwweder pan worras ev an ragerghyans.

Tom Arnold, dhyworth Porthperan, a lesas dre vedya socyal wosa y vab dhe bostya skeusen a’n kammworrans.

Tom a brederis re ragerghis ev dewdhek diwweder-redya, mes sowdhenys o pan veu ‘menydh byghan’ delivrys dh’y dre dy’Sul eus passys.

An kowethyans re dhastylis kost an diwwederyow heb edhom.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys genev vy Duncan McIntosh, an pennskrifer o Steve Harris. Bys dy’Sul nessa, dohajydh da dhywgh hwi oll.


Broadcast

  • Sun 2 Apr 202313:55