19/03/2023

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow.
Delatyes re beu sewyansow a arhwithrans hag a wovynnas orth tus Kernow a’ga breus a vargen nowydh a dhigresennans gans Mer etholys yn syth. Lonchyes veu an kussulyans poblek a dheg seythen mis Kevardhu 2022, ha, dell waytys, livrys via kres mis Meurth. Dell leveris Konsel Kernow, dyllys via lemmyn an sewyansow y’n seythen kyns kuntelles an kabinet an 5es a vis Ebrel. Yn-medh Konsel Kernow dre dherivas, “nyns yw gorfennys hwath an dielvennans anserghek a dhata an kussulyans poblek, awos an nivel mynsek a worthebow degemerys dres an kussulyans a dheg seythen.” Graham Webster, dhyworth bagas kaskyrgh Ervires Kernow (Let Cornwall Decide), a leveris na veu an konsel kler prag y feu delatyes an sewyansow. Yn-medh ev, “Ottani, mis wosa an kussulyans dhe dhegea, ha ny wodhon ni hwath an sewyansow.”
Avel rann ragdres Bargen an Dre Kammbronn, komendys re beu gans an governans peder towlen rag dasserghi kres hy thre. Y fydh komodytys kemeneth ha tylleryow glas, obervaow kevrennys nowydh, gwariva ha koffiji rag tus yowynk. Dres an peder towlen o seyth erel hag a veu deklaryes yn-dann arghas Bargen an Dre mis Gwynngala 2022, dell leveris Konsel Kernow. Ev a geworras aga bos ervirys dhe “ynkressya bewekter an dre yn-dann solempnya hy ertach rych.” Dell waytir, gorfennys vydh rann anedha an vledhen a dheu ha re erel kowlwrys erbynn mis Meurth 2026. Esel teythyek an Senedh, George Eustace, esel ynwedh kesva Bargen an Dre Kammbronn a leveris an “towlennow yntanus dhe wul dyffrans mynsek dhe’n dre.”
Jornalysi orth BBC Radyo Kernow a astellas ober dy’Mergher ha dy’Yow, ryb kowethysi yn Pow Sows, rag protestya erbynn profyansow rag BBC Radyo Teythyek. Dell brof an BBC, y nownsek gorsav teythyek warn ugens a synssa aga thowlennow myttin dy’gweyth, mes ena kevrenna ugens towlen dohajydh dy’gweyth, deg towlen wosa hwegh eur gorthugherweyth, ha towlen unnik “Pow Sows oll” wosa deg eur. Nasyes via ynwedh eskorrans an bennseythen. Yn-medh Michelle Stanistreet, Skrifenyades Kemmyn Kesunyans Kenedhlek a Jornalysi, “An BBC a arghel palas yn-dann rann vewek a’gan gonis darlesa poblek.” Yn-medh leveryas an BBC, “Ni a’gan beus towlen dhe arnowydhhe gonisyow teythyek, ow kavos y’ga mysk moy a jornalysi nowodhow, ha gonis warlinen teythyek kreffa.”
Yma ORCA, alusen morviles ha pyffyers, ow pysi dhe dus yn Kernow gledh hwithra pyffyers boteldron owth ynterweytha gans morhogh porth unnik. An alusen a grys an morhogh dhe junya pod an pyffyers. Lucy Babey, penn godhonieth ha gwithans ORCA, a leveris y vos paryans pur dreweythus. Yn-medh hi, “Hag i ow kevrenna an keth vewva, an morhoghes a wohel an pyffyers, dell yw usys, hag ytho aga gweles ow kwari hag ow kortos war-barth dres termyn mar hir yw hwarvos fest treweythus.” Gwelys re beu an bagas “owth omlowenhe ow kwari lappyans” ynter Tewynblustri ha Porthia. Anna Bunney, dhyworth ORCA, a leveris tus ow mires orta dhe allos dyffranshe an dhew vronnvil dre vraster aga gelvin. Yn-medh hi, “An pyth a vynnowgh hwithra yw furv an enep ha furv an askel keyn. Yma dhe byffyers gelvin fest bras ha tew; henn yw aga ganow. Morhoghes porth, ny’s teves i an gelvin hir na; yma dhedha gelvin munys.”
Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Wella Morris. Steve Harris o an pennskrifer. Bys dy’Sul nessa, dydh da dhywgh hwi oll.