13/11/2022

An Nowodhow: an 13ves a vis Du 2022

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.

Nans yw ugens bledhen, aswonys veu Kernewek avel yeth le-usys gans governans an Ruvaneth Unys.

Keworrys veu an yeth kernewek dhe’n Chartour Europek rag Yethow Ranndiryel po Le-usys an pympes a vis Du, dew vil ha dew, hag a-dhia nena, hi a dheuth ha bos fest moy hewel dres Kernow. Lemmyn, y hwelir an yeth yn moy es tri mil arwodh stret, ha lies kowethyans a wra devnydh anedhi y’ga sinow, argemynnow ha keskomunyansow.

Herwydh Konsel Kernow, moy es peswar mil dyskybyl yn teyr skol warn ugens re bia ow tyski Kernewek a-gynsow avel rann a dowlen heb kost. Ha, dell hevel, nyns yw fleghes hepken a vynn kewsel Kernewek, mes lemmyn yma “moy ha moy tevesigyon” orth hy dyski.

Yn-medh ledyores an konsel, Linda Taylor, “Omres on ni dhe genertha devnydh a’n yeth kernewek avel kerth wonisogethel unnik a skoodh an dhiblanseth a Gernow, hag a’s teves rann bosek dhe wari y’gan bewnans gonisogethel, erbysek ha socyal”.

Ha Bardh Meur a’n Orsedh, Pol Hodge, a leveris, “Gwir yw a bub flogh yn Kernow kavos an chons a dhyski an yeth na, hag omaswiwa dh’aga herghynnedh aga honan

Eglosyow yn Kernow a wra degemeres gweres arghansek keworansel dhyworth Eglos Pow Sows awos bos an kost a vewnans ow kressya yn uskis y’n eur ma. Yn arbennik, fest ughel yw an kost a nerth rag tommhe agan eglosyow.

Yn sommen, y fydh hwegh kans mil beuns kevrennys ynter an eglosyow a Gernow. Tri hans mil, unnek warn ugens a vilyow a beunsow a vydh proviys gans Eglos Pow Sows, hag y teu an remenant dhyworth Epskobeth Truru.

“Euthek dres eghen yw an nivel a edhom usi ena y’n eur ma,” yn-medh skrifennyas an epskobeth, an Revrond Simon Cade.

“Yma Eglosyow yn Kernow owth enebi gorholeth fest ughella y’n eur ma, po yn arghanttiow boos, po y’n skolyow may hwrons i oberi gansa”.

Oll war-barth, Eglos Pow Sows re ambosas pymthek milvil beuns rag skoodhya epskobethow Pow Sows ha Kernow. Dres henna, y fydh arghasans keworansel kavadow dhedha dhyworth an governans.

Bargennyow tir edhen a-dreus dhe Gernow re beu erghys gans an governans dhe witha aga hesow a-ji rag assaya lesta an lesans a derthen ydhyn.

Will ha Kate Martin, neb a dhyght Bargen Tir Treway, ogas dhe Sen Austel, a leveris aga bos “prederys dres eghen” a-dro dhe effeythow an derthen war aga diwysyans.

I a with yer Gyni ha, dell hevel, mar pe unn edhen y’n hes kevys gans an kleves, res vedha ladha an hes dhien.

Sur yw Kate na vydh yer Gyni lowr kavadow dhe Nadelik drefen bos kemmys edhen ledhys seulabrys, hag yma hi ow kussulya dhe bubonan erghi aga yar Gyni skonna gallens dhyworth tiek leel.

Yma Porth Efanvos Kernow, selys yn Tewynblustri, owth ombareusi rag lonchya an kynsa lorell dhyworth an Ruvaneth Unys, hag yma govenek, kyns neppell, y fydh meur a sodhow leel kavadow dhe dus a vynn oberi y’n diwysyans teknologieth efanvos.

Ytho, Kolji Truro ha Penwith re dhallathas profya steusow trenyans ha kynsernethow fogellys war an diwysyans ma yn kresen deknologieth nowydh, Valency hy hanow, selys yn Truru.

Y’n gresen ma, y hyllir lemmyn studhya rag Testskrif Kenedhlek Ughella po bachelerieth yn testennow kepar ha teknologieth lorell, fysegieth ha steronieth.

Konsel Kernow a leveris an diwysyans efanvos dhe devi yn fen a-dhia dhew vil ha deg hag y hwaytir may keworro ev bilvil beuns dhe’n erbysiedh leel erbynn dew vil, deg warn ugens.

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Steve Penhaligon. An pennskrifer o Steve Harris. Bys dy’ Sul nessa, Duw genowgh hwi oll.