05/06/2022

An Nowodhow

Sunday 5 June 2022

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans a’n seythen ma ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow.

*

Kansow a dus re guntellas dres Kernow yn hwarvosow dhe solempnya Penn-bloodh Platinom an Vyghternes.

Keskerdhow, kevewi stret ha hwarvosow erel re beu ow hwarva dhe verkya an degves penn-bloodh ha tri ugens a’n jydh may teuth an vyghternes dhe’n tron.

Yn Truru, skrin bras a dhiskwedhas an solempnita ‘Trooping the Colour’, keffrys ha keskerdh, sewys gans keskan mes a’n Benneglos.

Gorthugherweyth Dy’Yow, an Vyghternes a gemeras rann yn solempnita may feu enowys tri mil tansys dres an Ruvaneth Unys ha’n Gemeneth a Genedhlow.

Dhe Lys Buckingham, wosa galow hirgorn, an Vyghternes a enowis an kynsa tansys, gravyans henwys ‘Gwedhen a Wydh’. An gravyans a arwedh a-dro dhe vilvil gwedhen, plensys dres an pow rag dalethieth Kudhlen Las an Vyghternes.

An solempnita a gomprehendyas seytek tansys warn ugens yn Kernow, yn tylleryow kepar ha Kastel Penndinas, Porthmeur West, Kastel Pentille, ha Syllan.

Unn tansys a veu enowys dhe Garn Bre ogas dhe Resrudh.

Konselor Bob Drew, kaderyer konsel an Bluw Karn Bre a leveris aga bos “pur lowen ha prout dhe vos omvyskys y’n solempnita ma.”

War Enesek Syllan, gorsav skath-sawya An Nor o onan a seyth gorsav a-dro dhe’n Ruvaneth Unys neb a enowis tansys.

Mark Dowie, pennweythresek RNLI a leveris “an seyth gorsav skath sawya yw pur enorys bos dewisys dhe solempnya an men mildir istorek ma.”

*

Nebes tus dres Kernow re beu enorys yn enors Penn-bloodh an Vyghternes.

Esel Senedh kyns David Harris re beu apoyntys OBE. An mentenor a servyas avel Esel rag Porthia yntra mil naw kans tri ha peswar ugens ha seytek ha peswar ugens. [1997]

Mester Harris o jornalyas politek rag an Daily Telegraph kyns dos ha bos politiger.

A-dhia nena, Mester Harris re omgemeras nebes sodhow bodhek, ow komprehendya kaderyer alusen kenedhlek Kanaseth Pyskadoryon.

Mester Harris a leveris ev dhe vos heb mar enorys, pan dhyskas ev a-dro dhe’n apoyntyans, mes bos y vrassa omglewans sowdhan dien.

Is-Sodhek Chif rag Kreslu Dewnans ha Kernow, Glen Mayhew a veu res Medalen Greslu an Vyghternes.

Yn mysk enors erel rag tus a Gernow - Jon Sparkes dhyworth Sen Austel neb a veu res OBE rag servisyow dhe dus dhiannedh; Gillian Holmes dhyworth Porthia neb a veu res OBE rag servis poblek; Paul Crossman dhyworth Sen Austel – OBE rag servisyow dhe dus yowynk; ha Sara Griffiths, neb a veu apoyntys MBE rag servisyow dhe adhyskans.

*

Artydh yn Tewynblustri re verkyas Penn-bloodh Platinom an Vyghternes, dre dreylya kuntel a hwegh bolard dhe Withysi an Vyghternes.

An ober re beu gwrys gans artydh Emily Donald dhyworth Mirva Killa Walls.

Yth yw rann a Lowarth Kemeneth Stret Lanngorrow neb re beu spas dispresys, mes yw lemmyn gwithys gans kessedhek.

Mestres Donald, neb a lymnas an bolardys dy’Meurth, a leveris “nag yw saw neppyth hag a wul dhis minhwerthin. Martesen y fydh treylys dhe dus aral yn termyn a dheu.”

*

Ha wortiwedh, edhen danow, hag a welir y’n Ruvaneth Unys “unnweyth yn diw vledhen”, re beu gwelys yn Kernow.

Korak Europa yw edhen meur hy liw, gwelys dre vras yn Europ Soth. Hy wel re dhros routhow a viroryon edhen dhe stat pow yn Kernow west, may feu gwelys an edhen yn kynsa.

Tom Stewart, dhyworth Trest Bretennek rag Edhenieth a leveris bos homma an kynsa Korak gwelys yn Kernow a-dhia mil naw kans peswardhek ha peswar ugens.

Ev a leveris an korak dre vras na worta moy es dydh po moy, ytho yth yw anusadow y hworta omma moy es seythen.

An edhen re wortas war dir perghennys gans Stat Klewyns, kuntel ostyansow dy’gol fethus ogas dhe dreveglos Pras an Bibel.

Dave Clayton yw penndhyskador omdennys dhyworth Pennsans, neb a gavas bern mires edhen dres lockdown.

Ev a glewas a-dro dhe’n wel ha mos dhe’n tyller boragweyth peswora warn ugens a vis Me, may kevis ev bush ow mires dres park.

Ev a leveris bos hy liw ‘muskok’, ewn yn rag yth yw teg dres eghen.

“Pub tro may fovyas, y tiskwedhas patron liw dyffrans – marthus dres eghen o.”

Ev a leveris bos Stat Klewyns ‘marthus’ dre alowa hedhas kontrollys rag miroryon edhen.

Dell gonvedhir, yma an edhen hwath y’n tir a’n stat, mes re vovyas dhe dyller moy anhedhadow.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys genev vy Duncan McIntosh, an pennskrifer o Steve Harris. Bys dy’Sul nessa, dohajydh da dhywgh hwi oll.