
12/06/2022
A review of the week's news in Cornish.
Last on
More episodes
Previous
Next
An Nowodhow - read along with the news in Kernewek

An Nowodhow: an 12ves a vis Metheven 2022
Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.
*
Herwydh derivas dyllys gans Konsel Kernow, dewblekhe re wrug an niver a dus ow kovskrifa rag chiow konsel hag anedhow affordyadow dres an dhiw vledhen eus passyes.
Yn mis Meurth dew vil warn ugens, yth esa a-dro dhe naw mil vayni kovskrifys gans an konsel, mes erbynn mis Genver hevlena, sevel re wrussa an niver ma bys dhe unn mil warn ugens ha dew kans.
An Servis Derivas Demokratieth Leel a leveris bos fest le a jiow kavadow dh’aga rentya lemmyn drefen lies perghen dhe ervira gobrena aga chiow dhe dornysi.
Ha, drefen bos le a jiow kavadow, moy kostek o an rentys. Yn dew vil ha nownsek, an kost kresek a rentya chi yn Kernow o eth kans peuns hag unnek warn ugens pub mis. Mes yn mis Meurth hevlena, an kost misyek re savsa bys dhe vil beuns, eth ha dew-ugens.
Dres hemma, meur a dus usi ow lavasos gober anedhyans a leveris kost aga rent dhe vos moy es dell dhegemerens dhyworth an governans ha, herwydh derivas an konsel, yth esa moy es hwegh mil vayni y’n plit ma warlena.
An konsel a leveris y spenas ev unn poynt peswar mil beuns warlena ow skoodhya an mayniow ma, yn arbennek, teyluyow gans fleghes.
Byttegyns, yma kost a jiow yn Kernow ow pesya sevel. Yn mis Meurth, an kost kresek a ji omma a hedhas ogas ha tri hans ha hwegh mil a beunsow, hag yw leverel, a-dro dhe eth mil, pymp kans a beunsow moy es kost a’n chi kresek yn Pow Sows.
*
Trest Bewnans Gwyls Kernow re lonchyas galow rag sevel arghasans lowr may hallo ev prena bargen tir ryb y withva yn Goon Brenn.
An Trest a vynsa prena Bargen Tir Creney, seytek erow ha peswar-ugens y vraster, hag yw kerghynnys gans gwithva Torr Helman, orth kost a dhew kans ha dew-ugens a vilyow a beunsow.
Yn-medh leveryas a-barth an trest, Callum Deveney, “Hemm yw chons unnik, keffrys rag moghhe agan Gwithva Natur Torr Helman, hag ynwedh rag lenwel an aswa, may hyllyn gul moy a spas rag natur”.
Y kevir y’n withva meur a ydhyn ha tykkies Duw tanow, hag yma govenek dhe’n trest may hallo an arghasans ma “ri dhe vewnans gwyls chons dhe spedya”.
*
Seson sewen dres eghen re beu hemma rag rugbi yn Kernow.
Para Rugbi Kernow re waynyas an Gampyorieth Konteth unweyth arta, wosa fetha para Pow Kerdeva gans seytek warn ugens poynt dhe beswar poynt warn ugens.
Kernow a dhallathas an fytt yn krev hag orth hanter termyn yth esens i ow ledya gans unn poynt warn ugens dhe vann. Ha kyn skoryas Pow Kerdeva moy a boyntys es Kernow y’n nessa hanter an fytt, nyns o lowr ragdha, ha Kernow a gemeras Hanaf Bill Beaumont, yn-dann waynya an gampyorieth rag an seythves tro.
Herwydh usadow, routh bras ha trosek, Lu Trelawney, meur y vri, a sewyas an para dhe Twickenham ha’ga skoodhya gans kanow ha garmow, ughel aga lev.
Para benynes Kernow a waynyas aga fytt finel ynwedh, yn Rannans Tri a’ga Hampyorieth Konteth, erbynn para kesunys a Bowyow Nottingham, Lincoln ha Derby.
Gwaynya a wrussons gans hwetek warn ugens poynt dhe seytek rag kemeres Hanaf Gill Burns.
Keffrys ha henna, yn mis Me, an para rag gwer, le es ugens bloodh aga oos, a waynyas aga hampyorieth ynwedh rag kowlwul sewena tryflek.
Dell leveris Kyle Marriott, kapten an para gwer, “Pana dhydh rag Kernow!”
*
Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Steve Penhaligon. An pennskrifer o Wella Morris. Bys dy’ Sul nessa, Duw genowgh hwi oll.
Broadcast
- Sun 12 Jun 202213:55BBC Radio Cornwall